Συνταγματική ιστορία

http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=02/10/2009&id=87962


Από τη Σταυρούλα Γ. Τσούπρου Γιολάντα Χατζή

Τα ελληνικά Συντάγματα και η ιστορία τους
εκδόσεις Κέδρος, σ. 40

απόσπασμα
Πριν η Ελλάδα αποκτήσει μοναρχικό Σύνταγμα, το 1844, είχαν προηγηθεί ο καταστατικός χάρτης του Ρήγα (τα επαναστατικά σχέδια του οποίου δεν έφτασαν ποτέ στην Ελλάδα), τα 4 Συντάγματα της Επτανήσου Πολιτείας και, βέβαια, τα Επαναστατικά Συντάγματα. Διαβάζουμε, μάλιστα, μεταξύ άλλων, στο ανά χείρας βιβλίο, ότι όταν η Ελλάδα απέκτησε το πρώτο της Σύνταγμα, το 1822, γραπτά Συντάγματα διέθεταν μόνον οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, η Γαλλία, η Δανία, η Σουηδία και οι Κάτω Χώρες, και ακόμη ότι το Ελληνικό Σύνταγμα του 1827 ήταν το αρτιότερο και το προοδευτικότερο Σύνταγμα της Ευρώπης την εποχή εκείνη. Πριν το 1844 ο Οθων είχε βασιλεύσει ήδη επί δέκα χρόνια χωρίς Σύνταγμα, ως «ελέω Θεού» μονάρχης, με εδραιωμένη για μεγάλο διάστημα και σε μεγάλο μέρος του λαού την αντίληψη ότι η μοναρχία αποτελούσε την ιστορική συνέχεια των βυζαντινών αυτοκρατόρων.




Με αρωγό ένα πλούσιο φωτογραφικό υλικό, η συγγραφέας διηγείται τη συνέχεια, που περνά από τη Βασιλευόμενη Δημοκρατία (1864-1923) -το Σύνταγμα του 1864 ήταν και πάλι από τα πιο προοδευτικά της Ευρώπης εκείνη την εποχή αλλά, δυστυχώς, οι παραβιάσεις του από τον βασιλιά ήταν συνεχείς-, την Ελληνική Δημοκρατία των ετών 1923-1935, την Παλινόρθωση (1935-1941) και τη Μεταπολεμική Βασιλευόμενη Δημοκρατία (1944-1967). Η Γιολάντα Χατζή στέκεται ιδιαίτερα στη λεπτομέρεια εκείνη του Συντάγματος που τέθηκε σε ισχύ από το 1952 και η οποία προέβλεπε ότι το κράτος κηρύσσεται σε κατάσταση πολιορκίας όταν υπάρχει εκτός από εξωτερικός (το οποίο ίσχυε και με τις προηγούμενες ρυθμίσεις) και «εσωτερικός εχθρός». Η λεπτομέρεια αυτή κόστισε εξορίες, φυλακίσεις και εξευτελισμούς σε πάρα πολλούς ανθρώπους ενώ, επιπλέον, στάθηκε και το βασικό στοιχείο που χρησιμοποίησαν οι συνταγματάρχες για να καταλύσουν τη δημοκρατία το 1967.