Αναγνώστες
Τρίτη 9 Σεπτεμβρίου 2025
BAUDRILLARD για την εξαφανιση του αλλου ,την πορνογραφια κ.α
Τρίτη 8 Απριλίου 2025
ΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟΥ Παρουσίαση του βιβλίου της Ξένιας Καλαιτζίδου . / Πέτρος Θεοδωρίδης
ΤΟ ΣΤΑΔΙΟ
ΤΟΥ ΚΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟΥ
Παρουσίαση του βιβλίου της
Ξένιας Καλαιτζίδου :
Πέτρος Θεοδωρίδης
1 Αγαπητοι
φιλοι
Παρουσιάζουμε σήμερα
το βιβλίο της
Ξενιας Καλαιτζιδου, που όπως δείχνει και ο τίτλο αφορά σε ένα καλειδοσκόπιο, μια περιπλάνηση
στην αυλή των θαυμάτων του συγχρόνου κόσμου
. Το βιβλίο έχει ως υπότιτλο το ‘’για μια οριακή
φαινομενολογία ‘’ και – υποθέτω ότι αυτό αφορά την θέση που παίρνει η συγγραφέας : στο Όριο , την οριακοτητα
, όχι στο Περιθώριό γιατί το περιθώριό προϋποθέτει ένα κέντρο και ο κόσμος μας γίνεται σήμερα όλο και πιο εκκεντρος
και όλοι λίγο πολύ, προσωρινά η μόνιμα, οριακοί.
Πρόκειται για ένα βιβλίο που ξεδιπλώνεται πλάγια, Με ελαφρά
προσεκτικά βήματα η Ξένια αγγίζει τα σοβαρά ζητήματα της εποχής μας : την
ευτυχιοκρατία ,τον Ρευστό μας φόβο και αγάπη, σε μια προσπάθεια χαρτογράφησης
του Θαυμαστού, καινούριου, μετανωτερικού μας κόσμου .
Η Ξένια τολμά να εξερευνήσει γράφοντας και , νομίζω πως στην
περίπτωση της, η γραφή δεν αποτελεί απλώς εργαλείο
περιγραφής του κόσμου αλλά ταυτόχρονα
και ραφής του, συρραφής του .
Και τι
συρράπτουμε με την συ(γγ)ραφή ;
Συρράπτουμε ξανά
και ξανά το κομματιασμένο σώμα , το τραύμα μας,πασκίζοντας να
βρούμε μια ολότητα ,ξανά, τη αίσθηση
ολότητας θρυμματίστηκε στις μέρες μας -
και εννοώ τα τελευταία τριάντα πέντε
χρόνια από την δεκαετία του 90
τουλάχιστον ..
2. ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΠΕΡΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ
Πρόκειται
για ένα βιβλίο
αυτομόρφωσης
που είναι
μια ξεχασμένη λέξη πια στις μέρες μας.
Όχι για ένα βιβλίο με σκοπό την πανεπιστημιακή η άλλη καριέρα
, όχι για μια εργαλειακή εκμετάλλευση γνώσεων
,αλλά για προσωπική εξερεύνηση.
Στην
εποχή μου-ας πούμε δεκαετίες του ΄70 η 80 η ‘’αυτομόρφωση
συνδέονταν με την «διαλεκτική» σκέψη,
την προσπάθεια να καταλάβουμε τον κόσμο
και να το αλλάξουμε.
Εμείς, η γενιά μου είχαμε να κατανοήσουμε έναν άγνωστο αδιαπέραστο κόσμο
Ελάχιστες πληροφορίες για το παρόν το παρελθόν και το μέλλον .
Τα πάντα περίβαλε
η σιωπή , η απουσία πληροφόρησης , το μυστικό.
Έπρεπε να ανακαλύψουμε την αλήθεια μας
ψηλαφητά .Αλλά ότι ψίχουλο γνώσης
αποκτούσαμε ήταν δικό μας,κάθε γνώση κατακτιόνταν με κόπο και
αποτελούσε κομμάτι της ταυτότητας μας, συλλογικής και ατομικής.
Η γενιά της Ξένιας ζει και
μεγαλώνει σε έναν κόσμο, υπερπλήρη πληροφοριών, όπου κάθε γνώση, πληροφορία, σχέδιο για το μέλλον η ανάμνηση γλιστράει σα νερό: την γενιά αυτή αλλά και πλέον όλους μας την πνίγει η Υπέρ επικοινωνία, η λάσπη της
Υπερ πληροφόρησης που σκεπάζει την αλήθεια μας.
3 ΤΟ SMARTPHONE Ως METABATIKO ANTIKEIMENO
Το
1989 - 90 με την κατάρρευση του
λεγομένου Υπαρκτού σοσιαλισμού έχουμε
ένα πελώριο τραύμα που την αιμορραγία
του , τις συνέπειες του τις πληρώνουμε ακόμα.
Την
εποχή μας χαρακτηρίζει η όλο και πιο έντονη παγκοσμιοποίηση που
δεν είναι μια χαρούμενη διεθνική διαδικασία αλλά μια συντριπτική
διαδικασία που έχει ως άμεση συνέπεια την συντριβή του κατά Winnicott Μεταβατικού
αντικειμένου
(Και " Ενδιάμεσου χώρου')
Το μεταβατικό αντικείμενο είναι εκείνο το κουρελάκι
, το μασημένο και σαλιωμένο αρκουδάκι που ,μετά την βρεφική ηλικία παίζει για
το παιδάκι τον ρόλο του υποκατάστατου του μητρικού στήθους .
Ο ενδιάμεσος χώρος είναι εκείνος που οικοδομεί αργότερα το παιδί των πέντε έξι χρόνων με τις κούκλες και τα αυτοκινητάκια η τα
στρατιωτάκια , τα Play mobil...
ένας χώρος που ελέγχεται από το ίδιο το παιδί
και αντισταθμίζει την απειλητική περικύκλωση από την πραγματικότητα .
Στην εποχή μας ο κόσμος όλο και
περισσότερο, γίνεται εικονικός και δισδιάστατος .
Όμως, αφήνει στο παιδί (και στους
μεγάλους) μια αίσθηση ότι και ο πραγματικός κόσμος είναι εξίσου εικονικός και ελέγξιμος
από το ίδιο , όπως το βιντεογκεημς .
Αντί λοιπόν να βοηθάει στην προσαρμογή του
παιδιού (ο ενδιάμεσος χώρος) στον πραγματικό κόσμο συμβαίνει το αντίθετο.
Η
αίσθηση του πραγματικού, προσαρμόζεται στον εικονικό φανταστικό , ενδιάμεσο
κόσμο
Σκεφτείτε το smartphone.
Αυτή η αίσθηση
του μεταβατικού αντικειμένου που πια κατέχουμε όλοι, ως αντισταθμίσματος
απέναντι σε έναν άκρως απειλητικό κόσμο , δεν μας παρέχει και μια αίσθηση ,-η μάλλον
ψευδαίσθηση- , ελέγχου του;
4.
ΠΑΡΟΝΤΙΣΜΟΣ .
Ένα
άλλο σημείο που , κατά την άποψη μου αφορά την αίσθηση της
οριακότητας στη οποία αναφέρεται η Ξένια ,αφορά στον παροντισμό .
Την εποχή μας χαρακτηρίζει η παροντική
αίσθηση του χρόνου και η κοινωνική Αμνησία.
Στις μέρες μας, η αίσθηση ότι βουλιάζουμε
στο παρόν φτάνει στην κορύφωσή της.
Από τη μία, ο χρόνος της κυκλοφορίας του
κεφαλαίου: στεγανοποιημένος, μονοδιάστατος, ο χρόνος μιας ανακυκλούμενης
αμνησίας.
Από την άλλη, ο χρόνος της εργασίας ως ένα
διαρκές άγχος για το μέλλον.
Ζώνες ανεργίας, ζώνες εργασίας, η
επισφάλεια γενικεύεται μαζί με την αίσθηση ενός χρόνου-ποντικοπαγίδας, χρόνου
όλο και πιο λεπτού, σαν τσιγαρόχαρτο.
Στην εποχή μας ζούμε την συμπύκνωσης του χώρου και του χρόνου όπου η έμφαση στις αξίες και τις αρετές της αμεσότητας
(στιγμιαία και πρόχειρα φαγητά,) και της αναλωσιμότητας οδήγησε στην κοινωνία «μιας χρήσης».
Ενώ
οι εικόνες έχουν γίνει κι αυτές εμπορεύματα. η « ανακύκληση και κατανάλωση
εικόνων πλησιάζει το παίξιμο του ματιού» που κατά τον Μαρξ ήταν ο ιδανικός χρόνος για την κυκλοφορία του Κεφαλαίου
5.
ΠΕΡΙΦΡΑΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΟ
ΧΩΡΟ
«η επανατοποθέτηση του ορίου μεταξύ της δημόσιας και τής ιδιωτικής σφαίρας,
«έχει διαταραχθεί από τη ρίζα» και
«ο γεννημένος ρευστός άνθρωπος κινείται
τώρα μόνο στο εσωτερικό της ατομικότητάς του και προσπαθεί ξέφρενα να τη δημοσιοποιήσει»
θα ήθελα να θυμίσω τους -κατά Μπαουμαν- όρους:
«Συμπαγής
και ρευστή νεωτερικότητα»:
Η προ του 1990 Συμπαγής νεωτερικότητα
προϋπέθετε την σαφή διάκριση αναμεσά
στον Δημόσιο χώρο (του κοινου αγαθού)
και τον Ιδιωτικο.
Αυτό που είναι σήμερα οι ιδιωτικοποιήσεις αφορά πια όχι μόνο
στη κατάργηση του δημοσίου αλλά
και την κατάργηση του ιδιωτικού, του μύχιου
χώρου.
Οι άνθρωποι στρέφονται (φαινομενικά) οικειοθελώς προς τα έξω , στο να
δημοσιοποιήσουν τα μυστικά τους προς
όφελος ιδιωτών : στα ρεάλιτι σώους , στα τηλεπρωινάδικα , στο Facebook.
Μέσα από μια αβάσταχτη πίεση, που καταργεί την διάκριση
του μέσα και του έξω, οι άνθρωποι αισθάνονται την ανάγκη του να
δημοσιοποιήσουν τα μυστικά τους και την εσωτερική τους ζωή .
Πίσω όμως από αυτήν την διάχυτη επιθυμία
εξομολόγησης και γύμνωσης κρύβεται μια άλλη επιθυμία: Να γίνουν ευπώλητα
εμπορεύματα.
Έχουμε λοιπόν μια διπλή Περίφραξη . Την περίφραξη του Δημοσίου
Χώρου που γίνεται Ιδιωτικός,
και την
περίφραξη του ιδιωτικού μας χώρου της
μυχιότητας που γίνεται – τάχα οικειοθελώς- δημόσιος αλλά και πάλι
προς όφελος ιδιωτών.
6. ΑΥΤΟΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗ
Ένα
επιπλέον σημείο στο βιβλίο της Ξένιας
αφορά « στην «απώθηση» της έννοιας της
κοινότητας, κατά την οποία οι κοινωνικοί ρόλοι –ή τα όρια των υποκειμένων-
είναι γνωστοί και κατανεμημένοι, για χάρη της έννοιας της ταυτότητας, μέσα από
το αφήγημα της «αυτοπραγμάτωσης», που απαιτεί διαρκή επένδυση χρόνου, κόπου,
δημιουργικής ενέργειας, βρίσκει το σώμα ως το πλέον απτό και εύκαιρο εργαλείο.»
Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να παραθέσω
μερικές σκέψεις για την εποχή των ταυτοτήτων.
Στην εποχή της πρώτης νεωτερικότητας,
εποχή της αυτο-υπερβασης οι άνθρωποι έβρισκαν- αν έβρισκαν - νόημα, έξω από τον
εαυτό τους , στα κοινωνικά σύνολα : την τάξη, το έθνος , την Ιστορία και την
Νομοτέλεια της , την Ανθρωπότητα.
Στην εποχή της δεύτερης νεωτερικοτητας και του Μεταμοντέρνου...
το Νόημα συνδέεται με την Αυτοεκφραση:
οφείλουμε να εξερευνήσουμε τις πτυχές του Εαυτού και της σχέσης με τον άλλο,
την σεξουαλικότητα , τα συναισθήματα μας ,....
Έτσι , καθώς πια είμαστε στον Ύστερο
καπιταλισμό ο καταναγκασμός αλλά και το Υπερεγώ , Εσωτερικευονται: Δεν είναι
καν ένα Υπερεγώ της εποχής του Φρόυντ που Απαγορεύει '
αντίθετα είναι ένα Υπερεγώ που Υπαγορεύει
,που παρακινεί ,που προτρέπει
Και τι Υπαγορεύει στη θέση των
Απαγορεύσεων ;
" Να είσαι ο Εαυτός σου " Να είσαι
πετυχημένος" ,
" .. Είναι πια ένα Υπερεγώ που στη
Θέση του Πρέπει βάζει το Μπορώ ....
Σήμερα -όπως σε εκείνη την Ταινία του Κεν Λοατς το "Δυστυχώς, απουσιάζετε"
καλούμαστε από το Υπερεγώ :
Όχι να είμαστε ίδιοι αλλά να. διαφέρουμε,
να είμαστε "πρωτότυποι , απολαυστικοί γοητευτικοί ", «επιχειρηματίες τους
εαυτού μας». .
Αυτή είναι η νέα Προστακτική του καιρού μας
:να Απολαμβάνεις.
Και πως μπορείς να απολαμβάνεις; Καταναλώνοντας
.
Αλλιώς γίνεσαι ο αμαρτωλός της εποχής μας ": Ελαττωματικός
Καταναλωτής " ..
Αυτή είναι η Μορφή της πατρικής επιταγής
σήμερα :
Εξατομικευμένο , Υπερεγώ με την εντολή της Επιτυχίας και , γιατί όχι ,
της ευτυχίας
Είναι διαταγή : Να είσαι ευτυχισμένος
το τατουάζ
Μια ειδική έκφραση αυτής της σωματοποιημένης εποχής των ταυτοτήτων αφορά και στο τατουάζ .
Η στροφή προς το τατουάζ υποδηλώνει κάτι
παραπάνω από μια τυχαία Μόδα:
Καθώς ο κόσμος γίνεται όλο και πιο
ανεξέλεγκτος ,όλο και πιο άτεγκτος και αφιλόξενος οι νέοι μας στρέφονται στον
εαυτό:
Να αποτυπώσουν ανεξίτηλα την αίσθηση του
εαυτού στο σώμα τους, να ακινητοποιήσουν την στιγμή, να εγκλωβίζουν την
επιθυμία ..
Όπως τα Ιερογλυφικά ήταν τα ξόρκια (στην Αρχαία
Αίγυπτο )για τον άλλο Μεταθανάτιο κόσμο ,έτσι και τα τατουάζ γίνονται τα Ξόρκια
για την κινουμένη άμμο του Παρόντος
κατευθύνσεις
7 ΠΟΛΕΜΟΣ
Η Ξένια αναφέρεται(μεταξύ άλλων ) και στον ρωσοουκρανικό πόλεμο («τον πρώτο
πόλεμο που αναμεταδίδεται από το ίντερνετ»)
Στις μέρες μας, γράφει η Ξένια, η ρωσική γραφή δανείζεται κάτι από την «ενοχή
των επιζώντων», διάχυτη στα μεταπολεμικά έργα λογοτεχνών εβραϊκής καταγωγής,
όπως «Ο επιζών» του Πρίμο Λέβι.
«Σήμερα, η ποιήτρια και πεζογράφος, Μαρία
Στεπάνοβα δηλώνει χαρακτηριστικά τη συνειδητοποίηση της ρωσικής ευθύνης μέσω
των έργων της («Όσο κοιμόμασταν, βομβαρδίζαμε το Χάρκοβο [...] Όσο τρώγαμε,
βομβαρδίζαμε το Λβιβ»).
Η Στεπάνοβα παρομοιάζει τη δική της
εμπειρία με την πτώση της Αλίκης του Κάρολ στην κουνελότρυπα, ενώ κάθε φορά που
περνάει τα σύνορα μεταξύ χωρών, αισθάνεται ένα κέντρισμα της απόλαυσης και του
φόβου
Σε έναν τέτοιον κόσμο το υποκείμενο
εμφανίζεται μετέωρος «Ούτε να πεθάνεις κανονικά δεν μπορείς / Ούτε να
αναστηθείς».
Σε σχέση λοιπόν με τον πόλεμο (αλλά και
στην σφαγή που γίνεται στη Γάζα )
θα θελα να θυμίσω δυο ταινίες
μια ουκρανική ταινία το Κάτω από το ηφαίστειο (όχι την παλιότερη του Χιούστον ) αλλά πρόσφατη του
2024 με σκηνοθέτη τον Damian Kocur :
Μια οικογένεια Ουκρανών από το Κίεβο ,δεύτερο
παντρεμένων , τα παιδιά είναι του άντρα ,ένα χαριτωμένο αγοράκι 6 και η αδελφή
του ,16,17 ,παγιδεύονται σε διακοπές στην Ισπανία ενώ συμβαίνει η Εισβολή και
αίφνης μετατρέπονται σε πρόσφυγες, βρίσκονται σε ξενοδοχείο όπου υπάρχουν και
Ρώσοι οι οποίοι περνάνε καλά ,κάποια στιγμή στο πρωινό γελάνε και η γυναίκα
ξεσπά :
«πως τολμάτε να γελάτε ενώ κάνατε αυτό σε
μας»,
ξεσπά
αλλά όχι για πολύ γιατί ακούγονται οι
φωνές των άλλων μέσα στο ρεστοράν που της ζητάνε να μαζευτεί : "'είμαστε
και άλλοι εδώ " και έτσι η μικρή αυτή οικογένεια ξεριζωμένων περιφέρεται
εδώ κι εκεί ,
αισθάνεται αόρατα αποκλεισμένη και το
κορίτσι συναντά συνομηλίκους που γελούν ενώ αυτό επικοινωνεί με τις φίλες της
στην Ουκρανία που βομβαρδίζεται και νιώθει διχασμένη ,πονεμένη ,μόνη
και αυτό το βλέπουμε στο πρόσωπο της στις
κινήσεις ,στην σιωπή της .
Και την προσεγγίζει ένα αγόρι ,μαύρο και
κάθεται μαζί της στην παραλία και της αφηγείται την δική του ιστορία της
προσφυγιάς :
το πώς έφυγε από την πατρίδα του σε μια
βάρκα όπου ήταν άλλοι πενήντα πέντε περίπου και ότι τον παρακίνησε να φύγουν
ένας φίλος του και δεν πέθανε στο ταξίδι
παρά μόνο ένας ,
μόνο ένας ,
ο φίλος του ..
Και όλη η ταινία ,μακριά από εθνικιστικά
και δακρύβρεχτα εφέ έδειχνε δεξιοτεχνικά την εμπειρία του Αποκλεισμού στην
εποχή μας
το να γίνεσαι αίφνης ξένος ,φάντασμα
,παρείσακτος .
Το να υψώνονται αόρατα τείχη γύρω σου .
Το να μη μπορείς να γελάσεις η να κλάψεις
να σου έχουν στερήσει το ίδιο σου το πένθος •
το να γίνεσαι ξένος όπως γινόμαστε όλοι
στις μέρες μας με διαφορετικό τρόπο και ένταση ο καθένας ,
" Νίκη" εύχονται ο ένας στον
άλλον οι μεταμοντέρνοι αυτοί πρόσφυγες
αλλά αμέσως μετά αναρωτιούνται: "
Νίκη απέναντι σε ποιον ;
Και μετά ,ένα σπαρακτικό τραγούδι που
είπε από το κινητό το μαύρο αγόρι στη μάνα του ..
Η άλλη ταινία είναι η γνωστή «Χιροσίμα αγάπη»
μου ."του Αλαιν Ρεναι
" Ξέρω (τα πάντα )για την Χιροσίμα
" έλεγε η Γαλλίδα ηρωίδα .
" Δεν ξέρεις τίποτε για την Χιροσίμα
" της απαντούσε ο Ιάπωνας εραστής της....
(Όχι δεν ξέρεις πολλά .
Δεν ξέρεις Τίποτε ...)
Γιατί η εμπειρία ,το βίωμα της Χιροσίμας
- εμπεριέχει κάτι από την ‘Αλεκτη ,
την προ γλωσσική κατάσταση ..
Και η ταινία «Χιροσίμα αγάπη μου »
όπως και το βιβλίο της Ξένιας Καλαιτζίδου αφορά στο τραύμα :
Τι είναι το τραύμα ;
Λύση της συνέχειας του Δέρματος ..
.Ένα σχίσιμο στην Επιφάνεια του σώματος
,την επιδερμίδα ...
Και το Τραύμα εκλύει Οδύνη ...
-----------------------------------------
Σας ευχαριστώ που με ακούσατε
Τετάρτη 3 Απριλίου 2024
Η Στοά και ο ρευστός μας φόβος
Η ΣΤΟΑ και ο ΡΕΥΣΤΟΣ ΜΑΣ ΦΟΒΟΣ Κάποτε είχα διαβάσει ένα διήγημα : την Στοα του Κάφκα.Μιλουσε για ένα πλάσμα που έσκαβε λαγούμια και στοές ,κάτι σαν Τυφλοπόντικας ,αρουραίος κάτι τέτοιο. Τι έψαχνε να βρει στις Στοές που έσκαβε ; Μια κατάσταση .Την ησυχία .Τη. Α- φοβια. Το πλάσμα κρύβονταν μέσα στη μοναχικότητα του ,στην τρύπα του . Στην κατάσταση του ρευστού φόβου όπου βρισκόμαστε , σε αυτήν την πνιγερη τη μουλωχτη κατάσταση τρόμου ,δε μοιάζουμε με το πλάσμα του Κάφκα ; Κρυβόμαστε στο παρόν και στη μίζερη μας καθημερινότητα όλο και πιο ευγνώμονες που μας αφήνουν να επιβιώσουμε ,ο καθένας στην στοά του ,δεν ξεμυτιζουμε καν ,λουφαζουμε ,κουρνιάζουμε ακολουθώντας την ρήση του Μπέκετ " Μην περιμένετε να σας κυνηγήσουν για να κρυφτειτε " προσποιουμαστε τους ηλίθιους και τους ημιεγραμματους γιατί ξέρουμε πως η εξυπνάδα τιμωρείται ,μισοκλεινουνε τα μάτια μπροστά στη Μαφιοζοποιηση της οικονομικής και κοινωνικής ζωής ενώ η Χώρα πεθαίνει . Λουφαζουμε.. Κουρνιάζουμε ... .Όπως το Πλάσμα του Κάφκα
Παρασκευή 11 Αυγούστου 2023
Ο Σύγχρονος Παροντισμος και η Multitasking προσωπικότητα που διαμορφώνεται και μέσω του Ίντερνετ
Ο σύγχρονος Παροντισμός ευνοείται από την multitasking προσωπικότητα( που όλο και περισσότερο μας αφορα πλέον όλους ,σήμερα ) που διαμορφώνεται και μέσω του Ίντερνετ . Στην προ Ιντερνετ εποχή, ειμασταν βουτηγμένοι στη Σιωπή ,διαβάζαμε η συγκεντρωνομασταν στη δουλειά μας η στην σχόλη.. Σήμερα ζούμε όλο και πιο ψυχαναγκαστικά σε ένα μαλλον πολλά ,ταυτόχρονα , παράλληλα σύμπαντα , είμαστε παγιδευμένοι σε πολλά δίκτυα επικοινωνίας και Υπαγορευμενης Απόλαυσης , το μυαλό μας είναι διαρκως άλλου , είμαστε , διαρκώς σε αυτό που κάνουμε Παρόντες και Απόντες:: .Καθώς διαβάζουμε π.χ ένα βιβλίο , απαντάμε σε τηλέφωνα δεχόμαστε και απαντάμε σε μηνύματα στο fb,ακούμε μουσικη κλπ. Αλλα ετσι η Χρονικοτητα μας διευρύνεται Οριζόντια , κάθε στιγμή στον χώρο χρόνο μας διασπάται σε πολλές στιγμές στον Χωροχρόνο Ίντερνετ , το παρόν γίνεται όλο και πιο πυκνό και εκτεταμένο και αβάσταχτο . Καθώς επεκτεινομαστε διαρκώς δεν μπορούμε να συγκεντρωθούμε πουθενά , δεν ολοκληρώνουμε τίποτε .Αλλά και δεν μπορούμε να Αφηγηθούμε πλέον.Διοτι η αφήγηση προϋποθέτει μια χρονική συναρμολόγηση στιγμών σε συνέχεια ενώ τώρα , πια, σκοντάφτουμε σε λαβύρινθους στιγμών που διασταυρώνονται διαρκώς .Είμαστε σαν τον Μινώταυρο που ψάχνει αδιάκοπα τον Θησέα του αναζητώντας τον μίτο της Αριάδνης ενώ , υπάρχουν άπειροι μιτοι...
Δευτέρα 15 Αυγούστου 2022
Ολοκληρωτισμός της Επιτάχυνσης
Ο Ολοκληρωτισμός της Επιτάχυνσης .Σε διάκριση με τους προσωποποιημένους Ολοκληρωτισμους του 20ου αιώνα, οι ολοκληρωτισμοι του 21ου δεν είναι πια προσωποποιημένοι αλλά απρόσωποι. Στη λεγόμενη " Δύση " έχουμε πια έναν ολοκληρωτισμο του χρόνου. Είναι ένας ολοκληρωτισμός που επιβάλλεται όχι Έξωθεν αλλά Εσωθεν ,όχι με την εξαναγκαστική ,από έξω ,δύναμη του κράτους , όχι με το" Πρέπει" αλλά με το " Θέλω' και "επιθυμώ " και το " μπορώ".. Ολοκληρωτισμός του χρόνου και ( της ψευδαίσθησης ) των ατομικών σχεδίων :ΝΑ ΠΡΟΛΑΒΩ ( τις καταληκτικές προθεσμίες,,το έργο ,την απαξίωση των οποιων προσόντων μου , να παραμείνω ευπωλητο εμπόρευμα ,να προλάβω να απολαύσω , να καταναλώσω , το τώρα ). Ο Ολοκληρωτισμός της Επιτάχυνσης είναι πολύ πιο αποτελεσματικός από τον προσωποποιημένο ,ακριβώς γιατί είναι Αόρατος και ρευστός. Επιπλεον εμφανίζεται και ως Δημοκρατία. Προφητικη ήταν η ταινία Brazil . Πέτρος Θεοδωρίδης.
Σάββατο 13 Αυγούστου 2022
κομμουνισμός vs καπιταλισμός : Ανάγκη ,vs επιθυμία
Κυριακή 3 Ιουλίου 2022
Για μια Ερμηνεία του Παροντισμου μας
Για μια ερμηνεία του Παροντισμου μας Μας έχει μείνει η εικόνα του Υπερεγώ από την εποχή του Φρόυντ : Το Υπερεγώ ως η εσωτερικευμενη γονεϊκή- κοινωνική επιταγη που ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΙ την άμεση ικανοποίηση της επιθυμίας .Έτσι οικοδομείται ο πολιτισμός -συμφωνα με τον Φρόυντ - με την μετάθεση της ικανοποίησης .Γι'αυτό και η " δυσφορία στον Πολιτισμό " καθως η Αρχή της πραγματικότητας αναστέλλει την αρχή της Ευχαρίστησης . Διότι η αρχή της Ευχαρίστησης προϋποθέτει την άμεση , εδώ και τώρα ικανοποίηση , ενώ ο Πολιτισμός , - κατά Φρόυντ - την μετάθεση της ικανοποίησης στο Μέλλον...... Όμως ,στην εποχή μας έχει επισυμβεί μια ανθρωπολογική -και εσωτερική -μεταλλαξη : Το Υπερεγώ ,ακόμα και ως απλή γονεϊκή επιταγή δεν εγκαλει πλέον σε αναβολη της απόλαυσης αλλά αντίθετα : Στην άμεση ικανοποίηση της .. Στην εποχή μας όλο και περισσότερο το άγχος του μικρού παιδιού μπροστά στην αρχή της πραγματικότητας _- το άγχος αποχωρισμού συμμαχεί με το άγχος των Γονέων : Μήπως δεν απολαμβάνει αρκετα το Παιδί μου : Έτσι, η επιταγή του Υπερεγώ : μην απολαμβάνεις , μετατρέπεται σε ΑΠΟΛΑΥΣΕ( βλ σχετικά Γιάννη Σταυρακάκη ,διαφορα κείμενα ) . ..... Και μάλιστα ,απόλαυσε τώρα.. ..... Εδώ και τώρα . Φυσικά ,η απόλαυση εδώ και τώρα , που συναντιέται με την εμπορευματοποίηση των πάντων και την καταναλωτική κοινωνία , πέρα από το ότι ακυρώνει κάθε σχεδόν σχέδιο για το μέλλον , άρα και το ίδιο το Μέλλον , συναντά - συνδεδεμένη καθώς είναι με έναν όλο και πιο ακραίο ατομικισμό - την απόλαυση του άλλου , του κάθε Άλλου ..Έτσι ο άλλος ,ο κάθε άλλος γίνεται δυνάμει εχθρός .Η δική μου απόλαυση προϋποθέτει είτε την εργαλειοποιηση του ως πηγής Υπεραξίας και Υπεραπολαυσης είτε τον παραμερισμό η και εξόντωση του.Ετσι οδηγούμαστε σε έναν Bellum omnium contra omnes όπου Homo homini lupus ... Φυσικά ο Λεβιάθαν του Χομπς είναι το επόμενο στάδιο , αυτό που έρχεται . Πέτρος Θεοδωρίδης.
..
Πέμπτη 13 Ιανουαρίου 2022
ΠΑΡΟΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΠΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ
ΠΑΡΟΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΠΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ Κάποτε ειδα ενα εργο -θριλερ με την Νικολ Κιτμαν ,..λεγοταν Before I go to sleep.. Μια γυναικα ,40αρα ξυπναει καθε μερα με το μυαλο της αδειο .Δεν θυμαται τιποτε απο την προηγουμενη ζωή της ..Ζει με εναν ανδρα που ισχυριζεται οτι ειναι ανδρας της και της εξηγει καθε μερα ποια ειναι. Κι ενας νευροψυχιατρος που τηλεφωνει καθε μερα μολις φυγει ο ανδρας της για τη δουλεια ..και της λεει να ψαξει για μια βιντεοκαμερα που γινεται η τεχνητη της μνημη..Καθε μερα καταγραφει οτ πληρφοριες μαζευει για να τις ξαναδει την επομενη μερα οταν ολα θα τα εχει ξεχασει ..Ετσι η καμερα , η μνημη της καμερας θα γινει η τεχνητη της μνημη , αφου η δική της ειναι νεκρη : μια επαναλαμβανομενη μνμη αφου καθε μερα ειναι εντελώς καινουρια μερα.....
Τετάρτη 22 Δεκεμβρίου 2021
ΠΑΡΟΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΠΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ
Δευτέρα 20 Δεκεμβρίου 2021
Ανάγνωση βιβλίου ,ανάγνωση στο Ιντερνετ
Πέμπτη 5 Ιουλίου 2018
σκεψεις για τη βια και την επιταχυνση του χρονου..(κειμενο που γραφτηκε με το κινητο στο Νοσοσομειο 30 /6/2018)
Του Πέτρου Θεοδωρίδη
(κείμενο που γράφτηκε με το κινητό στο Νοσοκομείο 30 /6/2018)
η βια είναι ένα προσωπείο που αντικαθιστά το πρόσωπο.
Αν αισθάνεσαι ότι η ύπαρξη σου δεν έχει ρίζες και βάθος προσπαθεις να γαντζωθείς απέξω : όμως τι άλλο υπάρχει έξω από φευγαλέες εικόνες όλο και πιο σπασμωδικές και ....βιαιες.
Λοιπόν. γιατί αυξάνεται η βια σήμερα ?
Μα γιατί , επιθυμούμε σφόδρα μια παραδείσια κατάσταση.
Η Βια προς τον άλλον έχει ως πηγή τον φόβο για την ασταμάτητη ροή του χρόνου : εννοώ ότι το πρόσωπο που καταφεύγει στη βια επιθυμεί την επανάληψη.... προσπαθεί να. σταματήσει τον χρόνο. . Σταμάτα χρόνε! δεν αντέχω τις ρυτίδες. Την ατέλεια.. Δεν αντέχω το ίδιο το βάθος του Εαυτού μου.. Τον Απωθημένο εαυτό . . Φοβάμαι την ανάδυση των σκελετών που είναι κρυμμένοι στη ντουλάπα του εαυτού..
Τις ίδιες μου τις. Αναμνήσεις. .
Η βια είναι η σπασμωδική απάντηση στη νοσταλγία.. Και με τη σειρά της η νοσταλγία δεν είναι μνήμη αλλά φαντασίωση .... Φαντασίωση τελειότητας.. Σαν τον Ντοριαν Γκρευ και το πορτρέτο του. Και όταν ανακαλύπτει το ρήγμα, το χάσμα το μηδέν που εγκατοικει στη καρδιά της κάθε ύπαρξης.
Ε τοτε ...Εξανίσταται..!.Δε μπορεί .. Κάποιος άλλος φταίει. Η μάλλον είναι σίγουρος: Φταίει ο Άλλος. Είτε γιατί είναι παρίας ξένος. Ρομα πακιστανος ειτε γιατι είναι πιο μορφωμένος άρα. Εβραίος , διανοούμενος κλπ. Ο Άλλος μου κλέβει την απόλαυση
η βια ειναι η παραμόρφωση ενός αιτήματος :επιθυμώ την παραδείσια κατάσταση.
Καθήλωση..... ( μεινε. Εκεί που είσαι. Στη φυλή ,το έθνος ,τη θρησκεία.. )
η βια ενέχει και τη νοσταλγία
Νοσταλγώ την εποχη που ονειρευτηκα οτι έζησα..
Προϋποθέτει και τον εξωραϊσμό της μνημης η ακόμα και την επινοημένη Μνήμη.
Η βια είναι μια επιθυμια διατυπωμένη στη προσταχτική: γίνε όπως θέλω να είσαι σύμφωνα με τον Προκρούστη που έχω μεσα μου η Εξαφανίσου .
Η βια προερχεται απο τον φθονο και ο φθονος με τη σειρα του απο την επιθυμια. Γιατί να υπαρχεις και να μου υπενθυμιζεις ολα οσα επιθυμω και εχω απωθησει....? ..
Τωρα ας παμε στο σημερα. Γιατι. παρστηρουμε σημερα μια. Αυξηση της βιας. ? Και τι σχεση εχει ο χρονος?
Σημερα ο χρονος γινεται κατι. Αφηρημενο και ολο και πιο αδειο.. Παλιοτερα ο χρονος ειχε απο καπου να πιαστει.. Απο τη γη στη δουλεια που εχεις να κανεις., απο τη βεβαιοτητα.που. σου προσεδιδε ο κοινωνικος σου ρολος ,τα συναισθηματα που ο ρόλος σου διαμόρφωνε
.. Παλιοτερα., τα περιγραμματα των ρόλων ηταν σαφη και αυτο προσεδιδε κσι στον. Χρονο μια αισθηση Συγκεκριμένου.. . Ηταν σαν να ανεβαινεις μια σκαλα που ειχαν ετοιμασει για σενα οι προηγουμενες γενιες...
Σημερα πρεπει διαρκως να επινοουμε τους ρολους. Να δινουμε σε καθε στιγμη το περιεχομενο της . Σημερα μοιαζουμε με αναρριχητές., χωρις σχοινια αφαλειας που καλούμαστε να επινοουμε. το επομενο βημα. Και αυτο δεν αντεχεται..
Σημερα αισθανομαστε ολοι σαν χελωνες διχως κελυφος.. το κελυφος που προσεδιδε η ασφαλεια του ρολου του εθνους η της παραδοσης.
Και βγαζουμε αγκαθια σαν σκατζοχοιροι: ερχομαστε κοντα για να μην αισθανθουμε μονοι αλλα τα αγκαθια μας πληγωνουν . Η βια ειναι τάγκαθια μας ( βεβαια αγκαθια εχουν και τα τριανταφυλλα αλλα για τους περισσοτερους ταγκαθια ειναι χωρις τριανταφυλλα: τα εχουν πνιξει...)
Υπηρχε βια και σε παλιοτερες εποχες. Οι ανθρωποι μαλιστα παλιοτερα. ησαν τα εξοικειωμένοι με τη βια : Τη βια του πατερα στσ παιδια του τη βια του ανδρα προς τη γυναικα. Τη βια του χωροφύλακα Την βια. προς τον νομοφυλοφιλο την βια του δσσκαλου στον μαθητη
Η βια ηταν καθημερινη ... Οπως. και ο. Θανατος
.. Η εποχή μας σημαδευεται απο μια εκρηξη της βιας που ακολουθησε την απωθηση της... Στην εποχη μας η θεσμικη οικογενειακη,σχολικη και αλλη βια λευκανθηκε απολυμανθηκε.
Οπως ο θανατος ..
Υπηρχε ως θεαμα. στη τηλεοραση αλλα αφορουσε μια αλλη εποχη... Η βια φιλτραριζοταν μεσα απο την στρεβλωση της οθονης.
Το πλεονασμα θετικοτητας και σφριγους.
"Σκεψου θετικα. Πηγαινε στο γυμναστηριο υγιεινη διατροφη σεβασμος στα ζωα κλπ. Ολη αυτη η λευκανση της βιας δε θυμιζε μαγεία? Ενα αμπρα καταμπρα .. ? και τωρα που τα μαγια διαλυονται.βλεπουμε. εκπληκτοι την φρικτη αληθεια :ηταν παντα εκει ...
Απλως το ειχαμε απωθησει.
Ομως το απωθημενο πσντα επιστρεφει. ....
Επιστρεφει μεν αλλά οχι ιδιο:
Η προηγουμενη βια ηταν ελεγχομενη απο την παράδοση η τη πρωτη νεωτερικοτητα - απο τους ρολους και τη κοινωνική θεση,,
Η συγχρονη βια δεν εχει πια πουε να χωθει η να περιοριστει
γινεται διαχυτη αλλα και αορατη ,ξεσπα ανα πάσα σττιγμή.
Και δεν εχουμε την καθημερινη τριβη μαζι της που ηταν αναποσπαστο στοιχειο των αλλων εποχών : Μας πιανει αδιαβαστους,
Επιπλεον ζουμε στην Κουλτουρα του Ναρκισσισμου οπως την ονομασε ο Κριστοφερ Λας .
Ο Ναρκισσος δεν ειναι ο εγωιστης και συμφεροντολογος ..Ο Ναρκισσος ειναι αυτος που βλεπει τον κοσμο μεσα απο εικονες ως προεκταση του εαυτου του.
Και ο σύγχρονος υστερονεωτερικος κοσμος ειχε πολλά αντικειμενικά στοιχεια που διευκολυνουν τον Ναρκισσισμο:; παλιοτερα υπήρχαν αντικειμενα που διαρκουσαν μια και δυο γενιες ..Ενα τραπεζι πχ που αφηνε την αισθηση οτι υπάρχει πραγματικότητα ανεξαρτητη .. Τωρα ζουμε στην κοινωνια και Οικονομια '' μιας χρήσης'' ευπω λητα αντικειμενα που κρατουνε λιγο , παιχνιδια εικονικής πραγματικοτητας κλπ
Φτιαχνει πιο ευκολα εναν κοσμο απο οπου θα απκλειεται καθε Αλλος : Δειτε το Fb για πραδειγμα και τους μικρους ιδιωτικυς μας κοσμους.
Και τι σχεση εχει αυτο με το ξεσπασμα της Βιας;
ε να ! Οταν συνανταμε τον Αλλο δεν υπάρχει Οριο .. Δεν υπάρχει τιποτε για να μας συγκρατησει ,,
Ομως η κουλτουρα του Ναρκισσισμου συνυπάρχει με την καλλιεργεια αρχικά και την Ματαιωση υστερα μεγαλων προσδοκιων σε εκατομμμυρια Ανθρωπους ...
Ζήσαμε την δεκαετια του 90 την εποχή του τελους της Ιστοριας του Φουκουγιαμια του Τρουμαν Σωου δυο δεκαετιων ..
Πιστεψαμε οτι τα δικαιωματα ειναι ειδος προς καταναλωση .. Δικαιωμα στη Πολυτελεια αν τοχετε ακουστα ...
Ο προηγουμενος αιωνας ενειχε για τους περισσοτερους το ηθος της ΑυτοΥπερβασης: της Θυσιας για το Εθνος η τη ιδεολογια .
Το τελος του περασμένου αιωνα ενειχε ενα καινοφανες ηθος αυτο της Αυτο- Εκφρασης . "Δειξε τα συναισθηματα σου,ακολυθησε τα , τις συγκινησεις σου τις πλευρες του εαυτου σου" "Ολοκληρωσου".
Η ιδεολογια της Ευτυχιας που για τους περισσοτερους ταυτιστηκε με την καταναλωση. Η κατηγορική πρσταγη ''Να αναβαλλεις την απολαυση του '' αντικατασταθηκε απο την εντολή ''απολαυσε το Τωρα'' .
Δηλαδή καταναλωσε το .
Και; τι σχεση εχει αυτη η αισθηση παροντισμου με την βια; Πολύ απλά ,,,, Εγκαταλειφθηκε η Υπομονή ως αξια. Δικαιουμαι τα παντα και μαλιστα ''Εδω και Τωρα'' .
Ομως η Υπομονή ειναι η βαση της Δημοκρατιας ως ανοχής .
Να αντεχεις τα εμποδια αρα να αντεχεις και την δυσκολια που επιφερει η υπαρξη του αλλου..
Ομως σημερα δεν εχουμε μαθει να αντεχουμε, Προσεξτε πως εχει ξεχαστει η λεξη ''χαρακτηρας'' Καποτε ακουγες αυτός εχει χαρακτηρα η '' εδειξε χαρακτηρα'' και εννοουσαμε εδειξε να αντεχει στις δυσκολίες να δειχνει αλληλεγγυη και υπομονη ..
Σημερα ζουμε με εικονες που εναλλασονται με εκπληκτική ταχυτητα ... Και αντι για χαρακτηρα μιλαμε για ''προσωπικοτητα '' και ''ενδιαφερον'' Σημερα μας ενδιεφερει το εντυπωσιακό και το εφημερο, Το θεαμα , Και δεν υπαρχει πιο εντυπωσιακό θεαμα απο τη Βια ,,,
Κυριακή 25 Μαρτίου 2018
Ένα σχόλιο για τον Κάστρο και τον χρόνο..
Κυριακή 3 Δεκεμβρίου 2017
Νεκρά Δύση
------------------
ο Νεωτερικός πολιτισμος ηταν και ειναι ακομα ενας σχοινοβατης που περπατα σε τεντωμένο σχοινι κουβαλώντας στην πλατη του την ιστορική κληρονομια : δεν υφισταται μια ουσια του- η μαλλον η ουσια του ειναι ακριβως η απουσια Ουσιας: ο ελεγχος και εξισσοροπηση αντιφατικών απαιτησεων και κινηματων : παραδειγμα το κρατος προνοιας στη Δυτική Ευρωπη -προιον εργατικών διεκδικησεων , του Πολέμου(αναφορα Μπεβεριτζ), του σχεδιου Μαρσαλ ( για την αναχαιτιση της επιρροής του κομμουνισμου)κ.α..
Η Δυση - οτι καλο και νεωτερικο ειχε η ακομα εχει - δεν ειναι προιον Αξιων αλλά της Ιστοριας - και της ενδεχομενικότητας της .....
Περι Δυσης
---------------------
αν ο Οριενταλισμος δεν ειναι παρα Προβολή μιας εικονας που η Δυση κατασκευασε για την Ανατολή , γιατι να μην ειναι και ο Δυτικισμος μια αυτοεικονα που η Δυσης κατασκευασε για τον Εαυτο της;
(εξαλλου, οταν σημερα μιλαμε για Δυση μήπως αναφερομαστε σε κατι που εχει πεθανει προ πολλου και συνεχιζουμε να το βλέπουμε ως εικονα , οπως βλεπουμε στον ουρανο, εικονες αστρων που εχουν σβησει εδω και χιλιαδες χρόνια;)
Σάββατο 12 Νοεμβρίου 2016
Η υπόσχεση του παρελθόντος Κωστής Καρπόζηλος ANAΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟ '' ΧΡΟΝΟΣ''
Μπιουγκ Τσουλ Χαν : ΓΙΑ ΤΗΝ. ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ ΤΩΝ ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΩΝ
Μπιουγκ Τσουλ Χαν ΓιΑ ΤΗΝ ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ ΤΩΝ ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΩΝ η κυριαρχία του Σημαινοντος και το Μάτι Στην επικράτεια των σημείων του Ιαπωνέζικου ...
-
όταν μας επισκέπτεται η Θεια Ακηδία καμιά φορά Βυθίζομαι σε τρυφερή ανία και καταργείται μέσ...


