Αναγνώστες
Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026
Η Φωλιά του Κούκου τότε ( 1975 ) και σήμερα
Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2026
Παλια και νέα αποικιοκρατία
Πέμπτη 23 Απριλίου 2026
Κινηματογραφικές Προσεγγίσεις του «Solaris» του Στανίσλαβ Λεμ. ΠΕΤΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ
Κινηματογραφικές Προσεγγίσεις του «Solaris» του Στανίσλαβ Λεμ
Εισαγωγή
Ο Στανίσλαβ Λεμ (1921-2006) αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους συγγραφείς
επιστημονικής φαντασίας, των οποίων τα έργα αγγίζουν φιλοσοφικές και υπαρξιακές
διερευνήσεις.
Ο Λεμ προσεγγίζει το άγνωστο αφαιρώντας το φαινομενικό θόρυβο
της τεχνολογίας και εστιάζει στην ανθρώπινη ύπαρξη και τα όρια της γνώσης
Το Solaris αποτελεί μια διεθνώς αναγνωρισμένη έκφραση αυτής της
φιλοσοφίας, όπου ο πλανήτης Solaris παρουσιάζεται ως ένα ζωντανό ον που
δοκιμάζει τα όρια της επικοινωνίας του ανθρώπου με το Άλλο, το ξένο και
ακατανόητο [1] Στην
παρούσα εργασία παρουσιάζεται η πλοκή του βιβλίου και οι φιλοσοφικές του
διαστάσεις, ενώ παράλληλα εξετάζονται δύο κινηματογραφικές μεταφορές του έργου:
η ταινία του Αντρέι Ταρκόφσκι (1972) και αυτή του Στίβεν Σόντερμπεργκ (2002).
1.1
Ο Στανίσλαβ Λεμ και το Solaris
Ο Λεμ υιοθετεί
μια κριτική στάση απέναντι στην επέκταση της επιστημονικής ερμηνείας και την
ανθρώπινη υπεροψία για το γνωστό και το άγνωστο. Το Solaris ενσαρκώνει
αυτήν τη σκέψη: ο ωκεανός του πλανήτη δεν είναι τυχαίο φυσικό φαινόμενο, αλλά
μια ζωντανή νοημοσύνη που αντιδρά στα ανθρώπινα συναισθήματα με τρόπους που
ξεπερνούν την επιστήμη και τη λογική[2]
Οι πρωταγωνιστές αντιμετωπίζουν βαθιά ζητήματα, όπως η μοναξιά, η ύπαρξη, η
μνήμη και ο φόβος του. Ο Λεμ χρησιμοποιεί την επιστημονική φαντασία ως εργαλείο
αναζήτησης της ανθρώπινης φύσης και των ορίων της γνώσης.
1.2.Περίληψη του Solaris
Η ιστορία
τοποθετείται σε έναν διαστημικό σταθμό που περιβάλλει τον πλανήτη που
καλύπτεται από ωκεανό. Οι επιστήμονες διεξάγουν πειράματα υψηλής ενέργειας
προκαλώντας ανεξήγητες αντιδράσεις στη μορφή υλοποιημένων παρελθοντικών
αναμνήσεων – φαντασμάτων που καταδιώκουν τους ερευνητές
Ο ψυχολόγος Κρις Κέλβιν φτάνει για να κατανοήσει τι συμβαίνει
και συναντά την Χάρευ – το ομοίωμα της νεκρής αρραβωνιαστικιάς του, που είχε
αυτοκτονήσει[3]. Η
παρουσία της προκαλεί έντονα συναισθήματα, ρήξη ανάμεσα στην πραγματικότητα και
τη φαντασία..
Ο πλανήτης λειτουργεί ως συμβολισμός του ασυνειδήτου, που προκαλεί την
αναμέτρηση με απωθημένες επιθυμίες και φοβίες[4].
Η αφήγηση διεισδύει στα όρια της κοινής ανθρώπινης εμπειρίας.
Σύνοψη της Ιστορίας του Solaris
· Ο
πλανήτης Solaris,
καλυμμένος από έναν τεράστιο ωκεανό και σύννεφα, είναι ένας εξωηλιακός πλανήτης
και στόχος επιστημονικής μελέτης από τους ανθρώπους της Γης.
· Ένας
γήινος διαστημικός σταθμός τίθεται σε τροχιά γύρω από τον Solaris.
· Οι
επιστήμονες ενεργοποιούν τον Solaris με
ακτίνες φωτός υψηλής ενέργειας. Προκαλούνται ανεξήγητα φαινόμενα και
παραισθήσεις.
· Ο
ψυχολόγος Κρις Κέλβιν φτάνει στον σταθμό, με φόντο τον πλανήτη Solaris.
· Μέλη
του πληρώματος αρχίζουν να βλέπουν φαντάσματα και παραισθήσεις.
· Ο Solaris υλοποιεί τις τύψεις και
αναμνήσεις των ανθρώπων, δημιουργώντας είδωλα που τους τυραννούν.
· Η
Χάρευ, η νεκρή αρραβωνιαστικιά του Κρις, εμφανίζεται ως είδωλο και γίνεται μέσο
επικοινωνίας του Solaris με
τον Κρις.
· Ο Κρις
και η Χάρευ συζητούν με έντονα συναισθήματα.
· Ο Κρις
αρρωσταίνει βαριά, περιτριγυρισμένος από αναμνήσεις και είδωλα.
· Ο Κρις
κινδυνεύει να πεθάνει, αλλά τελικά αναρρώνει, ενώ η Χάρευ φεύγει, παίρνοντας
μαζί της τα άλλα είδωλα.
· Ο
διαστημικός σταθμός μένει σε σιωπή, και ο Κρις μένει μόνος με τις σκέψεις του.
· Ο Solaris παραμένει μυστήριο, ένας
πλανήτης που αντανακλά το ανθρώπινο ασυνείδητο.
1.3. Σημαντικά αποσπάσματα από το βιβλιο
1.3.1
Συμμετριάδα
1ο Απόσπασμα – Η Συμμετριάδα
(Σολάρις, σελ. 189-192, συντομευμένο)
«Ας φανταστούμε, είπε, ένα κτίριο που χρονολογείται από τη χρυσή εποχή της
Βαβυλώνας, κτισμένο όμως με κάποιο ζωντανό, ευαίσθητο υλικό, που έχει την
ικανότητα να εξελίσσεται. Η αρχιτεκτονική του σειρά φάσεις και το κτίριο αυτό
περνάει μια... βλέπουμε να παίρνει τη μορφή ελληνικού κτίσματος, αργότερα
ρωμαϊκού. Οι κίονες βγάζουν φύλλα και λεπταίνουν, η οροφή ελαφραίνει, υψώνεται,
καμπυλώνει, η καμάρα γράφει μια μεγάλη έλλειψη και μετά σπάει, σχηματίζοντας το
σχήμα του βέλους· ο γοτθικός ρυθμός δημιουργείται, ωριμάζει και κάποια στιγμή
δίνει κι αυτός τη θέση του σε νέα στυλ.
Την αυστηρή γραμμή αντικαθιστά ένας οργασμός γραμμών και σχημάτων, και το
μπαρόκ απογειώνεται. Αν η πρόοδος συνεχιστεί, κι αν δούμε τις διαδοχικές
αλλαγές ως στάδια στη ζωή ενός εξελισσόμενου οργανισμού, φτάνουμε τελικά στην
αρχιτεκτονική της διαστημικής εποχής – και ίσως και στην κατάργηση της
συμμετρίας.
Δυστυχώς, με όποιον τρόπο κι αν επεκταθεί και βελτιωθεί το σχήμα αυτό (έγιναν
απόπειρες αποτύπωσής του με τη χρήση μοντέλων και φιλμ), η αναλογία παραμένει
επιφανειακή. Είναι πλασματική και παρελκυστική, και παραβλέπει το κεντρικής
σημασίας γεγονός ότι η συμμετρία είναι εντελώς διαφορετική από οτιδήποτε έχει
ποτέ δημιουργήσει η Γη. Ο ανθρώπινος νους έχει την ικανότητα να προσλαμβάνει
ορισμένα μόνο πράγματα κάθε φορά. Βλέπουμε αυτό που συμβαίνει μπροστά στα μάτια
μας, εδώ και τώρα, αλλά δεν μπορούμε ταυτόχρονα ν’ αντιληφθούμε τις διαδοχικές
διαδικασίες, όσο κι αν είναι συμπληρωματικές και σχετικές μεταξύ τους. Οι
αντιληπτικές μας ικανότητες είναι περιορισμένες ακόμα και όσον αφορά σχετικά
απλά φαινόμενα.»
Στο απόσπασμα της «Συμμετρίαδας» περιγράφεται η εξέλιξη της
αρχιτεκτονικής ως ζωντανός οργανισμός που μεταμορφώνεται μέσα στο χρόνο Η
περιγραφή αποτελεί μεταφορά για την προσπάθεια της ανθρώπινης νόησης να
κατανοήσει ολιστικά την πραγματικότητα[5]
1.3.2 Η σκηνή με τη Χάρευ
Από τις πιο συγκλονιστικές σκηνές του
βιβλίου είναι όταν ο Κρις αγκαλιάζει τη Χάρευ στο σκοτάδι, όπου το παιχνίδι
φωτός και σκιάς δημιουργεί μεταφυσική ένταση
«Η Χάρεϋ έσβησε το φως
και βρεθήκαμε στο σκοτάδι. Ξαπλωμένος στο κρεβάτι, ένιωθα τη ζεστή της ανάσα
δίπλα μου. Την αγκάλιασα.
«Πιο σφιχτά!» ψιθύρισε.
Κι έπειτα από λίγο:
«Κρις!»
«Τι;»
«Σ’αγαπάω.»
Παρ' ολίγο να ουρλιάξω.» [6]
2 Η κινηματογραφική μεταφορά του Αντρέι
Ταρκόφσκι (1972)
Η ταινία του Αντρέι Ταρκόφσκι αποτελεί μια ποιητική και φιλοσοφική αναπαράσταση
του μυθιστορήματος.
Αντί για τις επιστημονικές διατριβές, ο Ταρκόφσκι εστιάζει
στην ψυχική κατάσταση των χαρακτήρων και στη σχέση μνήμης, μοναξιάς και
λύτρωσης Η κίνηση της κάμερας είναι αργή και μελετημένη, η ατμόσφαιρα ονειρική
και συχνά αποκομμένη από την πραγματικότητα, υπογραμμίζοντας τις εσωτερικές
διαδρομές των ηρώων και το αίσθημα του ανοίκειου[7]
Η ταινία αναπτύσσει έντονες
σκηνές ψυχολογικής αγωνίας, κυρίως μέσα από την παρουσία της Χάρευ, της νεκρής
συζύγου του Κρις Κέλβιν, που εμφανίζεται ως δημιούργημα του πλανήτη για να
προκαλέσει επανεξέταση του παρελθόντος του.
Η πάλη του Κρις με τις τύψεις του δημιουργεί
μια αγωνιώδη ατμόσφαιρα όπου το πραγματικό και το φανταστικό συγχέονται
Ιδιαίτερη ένταση δημιουργούν
οι προσπάθειες αυτοκτονίας της Χάρευ και η αναμέτρηση με τα «είδωλα», που
αποκαλύπτουν το βάρος της μνήμης και της ενοχής.
Η υπαρξιακή αναζήτηση
συνδέεται με την προσπάθεια κατανόησης της ύπαρξης μέσω της σύγκρουσης της
συνείδησης με το ασυνείδητο και τις αδιάλυτες αναμνήσεις που στοιχειώνουν τους
χαρακτήρες. Ο πλανήτης Solaris
λειτουργεί συμβολικά :που υπογραμμίζει την αδυναμία της επιστήμης να εξηγήσει
το μυστήριο της ζωής. Ο Κρις καλείται να αντιμετωπίσει τις παλιές του ενοχές με
την υλοποίηση της νεκρής συζύγου του. Το έργο παρουσιάζει έτσι μια βαθιά
εσωτερική μεταμόρφωση, όπου η αποδοχή και η αγάπη γίνονται παράγοντες λύτρωσης
Η σκηνοθεσία του Ταρκόφσκι
χαρακτηρίζεται από αργές, στοχαστικές λήψεις και μια ονειρική, απόκοσμη
ατμόσφαιρα που εντείνει την αίσθηση της ψυχικής αναζήτησης και του εσωτερικού
χρόνου. Ο διαστημικός σταθμός παρουσιάζεται ως τόπος όπου το παρελθόν ζωντανεύει
μέσω της μυστηριώδους δύναμης του Solaris.
Η πρώτη εμφάνιση της Χάρευ στον Ταρκόφσκι χαρακτηρίζεται από έντονο μυστήριο
και συναισθηματική φόρτιση. Ο σκηνοθέτης τονίζει τη σύγκρουση ανάμεσα σε
πραγματικότητα και ψευδαίσθηση, με εργαλεία όπως η σιωπή, ο υποτονικός φωτισμός
και οι αργές κινήσεις, δημιουργώντας έναν χώρο που μοιάζει ιερός και ποιητικός[8]
Επιπλέον, η βιβλιοθήκη του διαστημικού σταθμού εμφανίζεται ως
σύμβολο της ανθρώπινης μνήμης και της ταυτότητας. Η αντίθεση ανάμεσα στην
ψυχρότητα του διαστήματος και στις γήινες, νοσταλγικές εικόνες υπογραμμίζει την
ανθρώπινη ανάγκη για ψυχική επαφή και ανασύνδεση με το παρελθόν.[9]
Η ταινία δίνει έμφαση στην υπαρξιακή πάλη και την πιθανότητα λύτρωσης μέσω της
αποδοχής και της αγάπης, ξεφεύγοντας από την κριτική διάσταση του πρωτότυπου. To Σολάρις του Ταρκόφσκι ενέχει μα ποιητική
προσέγγιση, με αργό ονειρικό ρυθμό που διερευνά τις ψυχικές καταστάσεις και τη
μοναξιά των χαρακτήρων. Η πρώτη εμφάνιση της Χάρευ παρουσιάζεται με μυστικότητα
και σιωπή, στον σκοτεινό φωτισμό, τονίζοντας τη σύγκρουση πραγματικού και
ψευδούς (
Η βιβλιοθήκη του σταθμού λειτουργεί ως σύμβολο μνήμης και ταυτότητας .Το τέλος
αφήνει περιθώρια λύτρωσης [10]
2.1 Σκηνες
Η ταινία αναπτύσσει έντονες
σκηνές ψυχολογικής αγωνίας, κυρίως μέσα από την παρουσία της Χάρευ, της νεκρής
συζύγου του Κρις ,που εμφανίζεται ως δημιούργημα του πλανήτη για να του
προκαλέσει επανεξέταση του παρελθόντος του. Η πάλη του Κρις με τις τύψεις του
δημιουργεί μια αγωνιώδη ατμόσφαιρα όπου το πραγματικό και το φανταστικό
συγχέονται. Ιδιαίτερη ένταση δημιουργούν οι προσπάθειες αυτοκτονίας της Χάρυ
και η αναμέτρηση με τα «είδωλα», που αποκαλύπτουν το βάρος της μνήμης και της
ενοχής.
3. Η εκδοχή του Σόντερμπεργκ
Η εκδοχή του Σόντερμπεργκ κινείται σε διαφορετική
κατεύθυνση.Η ταινία δίνει έμφαση στο ψυχολογικό δράμα και τις ερωτικές σχέσεις,
υιοθετώντας πιο γρήγορο ρυθμό και περιορίζοντας τις φιλοσοφικές και μεταφυσικές
διαστάσεις
Η Χάρευ εδώ ονομάζεται Ρεϊά και η ιστορία της επικεντρώνεται
στον ερωτικό πόνο και τις προσωπικές συγκρούσεις του Κρις Κέλβιν [11]
Η ταινία κινείται περισσότερο στον ρεαλισμό και συχνά
παραλείπει τα υπαρξιακά και επιστημονικά ερωτήματα που αποτελούν το κέντρο του
πρωτοτύπου Η ταινία θεωρείται ότι δεν έχει τον λυρισμό και το βάθος του Ταρκόφσκι
Η προσεγμένη ψυχολογική ανάλυση της πρώτης διασκευής εδώ
απλώς υποκαθίσταται από άμεσες δραματικές σκηνές.
Η εκδοχή εστιάζει στο ψυχολογικό δράμα και την ερωτική διάσταση[12]
Ο ρυθμός είναι γρήγορος, παραμερίζοντας φιλοσοφικούς αν στοχασμούς .Η Χάρευ (ή
Ρεϊά) προβάλλεται με πιο ρεαλιστικό, προφίλ. Η ταινία κινείται προς εμπορικό
και απλοποιημένο ύφος .
4. Σύγκριση μυθιστορήματος και κινηματογραφικών εκδοχών
Το μυθιστόρημα παρουσιάζει τον πλανήτη ως σύμβολο του ανθρώπινου ασυνειδήτου. Ο
Ταρκόφσκι μεταφέρει κινηματογραφικά την υπαρξιακή μοναξιά και αναζήτηση
λύτρωσης
Ο Σόντερμπεργκ περιορίζεται στο ψυχολογικό δράμα, παραβλέποντας φιλοσοφικούς
προβληματισμούς.
Η μορφή της Χάρευ στον
Ταρκόφσκι είναι ποιητική και μυστική, ενώ στον Σόντερμπεργκ πιο γήινη. [13]
.Ο Ταρκόφσκι προσφέρει μια κινηματογραφική
μετουσίωση αυτού του στοχασμού, παρουσιάζοντας μια ανθρώπινη ιστορία μοναξιάς,
μνήμης και αναζήτησης λύτρωσης με ποιητικά μέσα.
Αντίθετα, ο Σόντερμπεργκ
επιλέγει να εστιάσει στο ψυχολογικό δράμα, παραμερίζοντας τις φιλοσοφικές
αναζητήσεις. Η ταινία αυτή θεωρείται λιγότερο βαθυστόχαστη
Η μορφή της Χάρευ στις δύο
ταινίες αντανακλά αυτή τη διαφοροποίηση: στον Ταρκόφσκι είναι μυστική, ποιητική
και καθολική, ενώ στον Σόντερμπεργκ πιο γήινη.
Οι ταινίες διαφοροποιούνται και ως προς το τέλος: ο
Ταρκόφσκι αφήνει περιθώρια για εσωτερική μεταμόρφωση και ελπίδα, ο Σόντερμπεργκ
προσφέρει μια πιο ορατή και δραματική επίλυση [14]
Το Solaris είναι ένα έργο που
καλεί σε βαθύ στοχασμό σχετικά με την ανθρώπινη ύπαρξη, τη μνήμη και τα όρια
της επιστήμης. Οι κινηματογραφικές εκδοχές του έργου αποκαλύπτουν δύο όψεις
αυτών των θεμάτων: μια γεμάτη φιλοσοφικό βάθος και ποιητική διάσταση από τον
Ταρκόφσκι και μια πιο δραματική από τον Σόντερμπεργκ
Τρίτη 3 Φεβρουαρίου 2026
Σαλο
Σαλό
***
Πόσο ακόμα θα ξεπουληθούμε
Μέσα στην αγορά της ηθικής ;
Πόσο βαθιά μέσα στη νύχτα θα κρυφτούμε
Παραιτημένοι απ’ τις αλήθειες της ζωής;
Πόσο στα τέρατα του ύπνου μας, τη λήθη,
Προσαρμοζόμαστε στα νέα μας τα ήθη;
Μεσ’ των Σοδόμων μας και του Σαλό τις μέρες,
Στις συμφορές κι στων πολέμων μας τις σφαίρες;
Και μας τρυπά ο χρόνος με μια λόγχη,
Κι εμείς, ανήμποροι να πούμε Ναι ή Όχι,
Εσταυρωμένοι μες του ψεύδους τη στιγμή,
Κι από τα βάθη βγαίνει άφωνη η κραυγή.
Κι ούτε ελπίδα ούτε φόβος ούτε δάκρυ
Είναι πατρίδα πια του κόσμου μας η άκρη
Κι εμείς με τα κομμένα μας φτερά, οι μύγες
Κολλάμε στου καιρού μας τις παγίδες…
***
Πέτρος Θεοδωρίδης
Τετάρτη 29 Οκτωβρίου 2025
Σαββοπουλιάδα
Σαββοπουλιάδας επιμύθιο
( Θα το γράφω σιγά σιγά)
---‐'--','-----'''''..................
🦋 Σκέφτομαι πως η Σαββοπουλιάδα άλλαξε εύκολα την Ατζέντα του δημοσίου διαλόγου, ( που διεξάγεται πλεον σχεδόν αποκλειστικά στα ΜΚΔ )
υπέρ της Δεξιάς.
Η Γάζα εξαφανίστηκε, ο ΟΠΕΚΕΠΕ επίσης: το κύριο ζήτημα έγινε το αν η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ και της Αριστεράς πήγε στην κηδεία.
🦜 Προσωπικά, αν πήγαινα στην κηδεία θα θεωρούσα προσβλητικό το να βλέπω μπροστά, μπροστά στην εκκλησία, αριθμημένες θέσεις επίσημων,είτε γεμάτες είτε άδειες. Η κηδεία είναι κομμάτι του πένθους και στο πένθος είμαστε όλοι ίσοι. Φανταστείτε π.χ. να πάτε σε κηδεία φίλου ή έστω γνωστού σας και να σας βάζουν ταμπελάκι με την ιδιότητά σας, τη κοινωνική σας θέση κλπ.
🦚 Θέλω να πω πως αυτή η αρίθμηση θέσεων επίσημων, και μάλιστα μέσα στην εκκλησία, αποτελεί και στοιχείο της Δεξιάς αντίληψης για τις κηδείες.
🦢 Αλλά σε αυτό το σημείωμα θέλω να πω και κάτι άλλο.
🌷 Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, ή μάλλον και με τους δύο τρόπους, ο Σαββόπουλος υπήρξε άκρως επιδραστικός για την ελληνική κοινωνία και την Αριστερά της, και τη δεξιά της.
🌼 Με ανάλογο αλλά και διαφορετικό τρόπο που ήταν και ο Θεοδωράκης και ο Χατζιδάκης.
🦜 Υπήρχε μια εποχή όπου η μουσική, το έντεχνο τραγούδι, σχημάτιζε έναν νοητό δημόσιο χώρο στην Ελλάδα (όπως και ο κινηματογράφος).
🌺 Δηλαδή όλοι τραγουδούσαν τα τραγούδια των μεγάλων συνθετών καο τα συνεδεαν με την πολιτική ζωή και τις κοινωνικές αλλαγές και αναταράξεις και τραύματα
🦉 Συνήθως τα τραγούδια αυτά ξεκινούσαν από Αριστερά και κατέληγαν να τα τραγουδούν και στη Δεξιά.
🦚 Στην αρχή ήταν απαγορευμένα τραγούδια και είχαν τη γοητεία του απαγορευμένου.
🌷 Καλά, ο Χατζιδάκης δεν απαγορευόταν επί Χούντας, αλλά θυμάμαι ακόμα και τώρα το ρίγος που αισθάνθηκα κάπου στην εφηβεία μου όταν ανακάλυψα ότι υπήρχε και μια άλλη μουσική πέρα από τα " πσιδια τα παιδια τα φιλαράκια τα καλά του Κοινουση. "
🦢 Τον Θεοδωράκη τον ακούγαμε στο σπίτι από ξένους σταθμούς: Ντούτσε Βελλε, ραδιόφωνο Μόσχα.
🌼 Ήταν σκοτεινές μέρες αλλα και μέρες ραδιοφώνου. Μαζευόμασταν όλη η οικογένεια, αλλά και φίλοι, και ακούγαμε.
🌸 Είχε την αίγλη της αντίστασης.
🦩 Τον Σαββόπουλος με έβαλε να ακούσω στο πικάπ ένας φίλος
🦜 Ήταν κάτι διαφορετικό και με εντυπωσίασε.
Ήμουν νομίζω τρίτη Γυμνασίου.
🌷 Τη Συννεφούλα την άκουσα πρώτη φορά κάπου στις διακοπές στον Σταυρό της Χαλκιδικής. Δεν είχα δώσει σημασία.
🦚 Αργότερα μου είπαν ότι ήταν, λέει, συμβολικό για τη Δημοκρατία " να γυρίσεις σου ζητώ"
🌼 Πολύ πολύ αργότερα έμαθα για ποίαν γράφτηκε. Και επειδή την είχα γνωρίσει απο κοντα κσι γοητευτηκα , ξσνάκουσα το τραγούδι με άλλο ενδιαφέρον.
🦢 Και μετά ήρθε η Μεταπολίτευση και πέσαμε με τα μούτρα στο πολιτικό τραγούδι.
🌸 Στην αρχή Μαρκόπουλο και Σαβαρακατρανεμία.
🦉 Αλλά πολύ γρήγορα στο "έτσι κι αλλιώς η γη θα γίνει κόκκινη" και "Μαύρα κοράκια", κλπ.
🦚 Ο Σαββόπουλος ήταν στα πλάι, παραδίπλα.
🌷 Αρχίσαμε να τον ακούμε πιο έντονα όταν άρχισε η κούραση και η βαρεμάρα από τα κόμματα της Αριστεράς...
🦢 Και αυτός μας έλεγε "όχι στις μανιφεστων τις κλεισούρες, αλλά σε εκείνο εκεί το μπαρ που ξενυχτάει".
🌸 Τέλος πάντων, για αυτή τη φάση έχω γράψει.τα εξης :
### Θυμάμαι τον Σαββόπουλο 🦢
🦜 Θυμάμαι τον Σαββόπουλο όταν έδωσε ανοιχτή συναυλία στην Πάντειο γύρω στο 1976-1977. Τότε τον θεωρούσαμε αναρχοαυτόνομο ή κάτι τέτοιο. Όμως, αναρχικός δεν ήταν. Αναρχικός τότε ήταν ο Άσιμος.
🌷 Ο Σαββόπουλος εξέφραζε τότε έναν ενδιάμεσο χώρο, μεταξύ ΚΚΕ εσωτ και πολιτικοποιημένων αυτόνομων.
🦚 Ο Σαββόπουλος αργότερα είχε πει:
«Όχι στων μανιφέστων τις κλεισούρες
αλλά, σε κείνο εκεί το μπαρ που ξενυχτάει.»
🌸 Ήταν η εποχή που στην Αθήνα άνοιγαν οι πρώτες "πάμπ", όπως έλεγαν τότε τα μπαράκια.
🦜 Παρεμπιπτόντως, προηγουμένως η λέξη «μπαρ» σχετιζόταν με γυναικεία κονσομασιόν σε μοναχικούς άρρενες...
🦩 Ο Σαββόπουλος εξέφραζε - κατά τη δεκαετία του 70 - το πέρασμα από την κουλτούρα της αυτούπέρβασης και των μεγάλων αφηγήσεων (Θεοδωράκης) στην κουλτούρα αυτοέκφρασης (και των μικρών αφηγήσεων), δηλαδή στην μεταμοντέρνα κατάσταση των επόμενων δεκαετιών.
🌷 Το ότι πολλοί από τους πρωτοπόρους των μικρών αφηγήσεων και της αυτοέκφρασης κατέληξαν στον ακραίο συντηρητισμό είναι άκρως ενδιαφέρον.
🦢 Ο Νιόνιος εξέφραζε ακριβώς τη γενιά της μεταπολίτευσης, δηλαδή εμάς που ήμασταν ακόμα μαθητές όταν έγινε το Πολυτεχνείο.
🌼 Θυμάμαι το ρίγος που ένιωσα όταν άκουσα τον Μπάλο από τον δίσκο ενός φίλου μου. Ήταν το 1973 περίπου. Ήμουν Γ' Γυμνασίου.
🦉 Ο Θεοδωράκης ήταν προηγούμενη γενιά, μνήμες Λαμπράκηδων. Το ίδιο και οι άλλοι πολιτικοποιημένοι συνθέτες. Μουσική του του αγώνα.
🌺 " Είμαστε δύο, είμαστε τρεις" ... ✊
🌸 Όμως, ο Νιόνιος εξέφραζε τα συναισθήματα της γενιάς μου:
🦜 Την μοναξιά
🌷 Την απόγνωση
🦢 Την πληγωμένη εφηβεία
🌼 Την ασφυξία στο πολιτισμικό κιτς περιβάλλον της Χούντας
🦉 «Θα βγω από αυτήν την φυλακή.»
🌺 Όταν βγαίναμε από τη Χούντα, ήμασταν, η γενιά μου, οι περισσότεροι έτσι. Είχαμε σιχαθεί τη Χούντα.
🌸 Και... βγαίναμε από τη φυλακή.
🦜 Και μετά;
🦩 Ήρθαν τα κόμματα της Αριστεράς: η ΚΝΕ, το ΕΚΚΕ, τα ΜΛ (εγώ ήμουν σε δύο)... και η κουλτούρα του πολιτικού, άκρως πολιτικοποιημένου τραγουδιού.
🦚 «Πάλης, ξεκίνημα, νέοι αγώνες, οδηγοί της ελπίδας, οι πρώτοι νεκροί.»
🦢 Αρχίσαμε τις πορείες, τα πηγαδάκια, τις κόκκινες σημαίες. Δεν υπήρχε πολύς χώρος για κάτι άλλο.
🌷 Ο Νιόνιος ήταν εκεί και περίμενε, μαζί με τη ροκ μουσική που ακούγαμε αρχικά και μετά την παρατήσαμε για το πολιτικό τραγούδι και το «Έτσι κι αλλιώς η γη θα γίνει κόκκινη».
🌼 Αυτό κράτησε μερικά χρόνια. Άρχισε να κουράζει το 1977, να σπάει το '78. Τουλάχιστον στα κόμματα της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, και της Β' Πανελλαδικής, καταρρέει με πάταγο με τις διαδηλώσεις ενάντια στο Ν.815 το 1979.
🦉 Εκεί, γύρω στο '79, θεριεύει η αναρχοαυτονομία που δεν ήταν ακριβώς αναρχισμός...
🌺 Εκεί λοιπόν ξαναβγαίνει στη μόδα ο Σαββόπουλος, όπως και η μουσική ροκ, οι Ντόρς, η Τζάνις Τζόπλιν.
🌸 Βγαίνει κι ο Νιόνιος με τον δίσκο για τον Κοεμτζή, το Μακρύ ζεϊμπέκικο για τον Νίκο, που συμπίπτει με την απόδοση στο κοινωνικό περιθώριο χαρακτηριστικών επαναστατικού υποκειμένου.
🦜 Έλα όμως που ο Σαββόπουλος ετοιμαζόταν για την επόμενη στροφή του, την ελληνοορθόδοξη, με τα τραπεζάκια έξω.
.......
🦢...
🌼 Εν πάση περιπτώσει, ήρθε η δεκαετία του 80 και το ΠΑΣΟΚ που τα ισοπέδωσε όλα σαν οδοστρωτήρας.
🦉 Θέλω να πω, υπήρχε ένας ολόκληρος πολιτικός και πολιτισμικός μικρόκοσμος της Αριστεράς που εξαφανίστηκε κατά τη δεκαετία του 80.
Και με τα τραπεζάκια έξω, είχα την εντύπωση πως ο Σαββόπουλος… έγινε ΠΑΣΟΚ, τουλάχιστον την πρώτη τετραετία.
🌺
🌸 Αν όχι πολιτικά, τουλάχιστον πολιτιστικά.
🦜 Τι ήταν το ΠΑΣΟΚ της πρώτης τετραετίας; Ήταν ο λαός στην εξουσία,
όχι ο φανταστικός λαός της προηγούμενης περιόδου·
🦢 ήταν ο λαός που, επιτέλους, ΑΠΟΛΑΜΒΑΝΕ τη ζωή
🌼 τραπεζάκια έξω.
🦉 Και πολύ γρήγορα είδαμε και άλλες, πιο σκοτεινές πλευρές της... "λαοκρατίας".
🌺 Να μη τα πολυλογώ,
Πάμε στο "Βρώμικο '89". Εδώ να πω πως το 89 δεν ήταν μόνο βρώμικο για την Ελλάδα αλλά για όλο τον κόσμο.
Το 89 τελειώνει ο σύντομος εικοστός αιώνας, "η εποχή των άκρων", που έλεγε και ο Χομπσμπάουμ. Ήταν η εποχή που κατέρεε η Σοβιετική Ένωση, το ανατολικό μπλοκ και... επικρατούσε η Δύση, οι ΗΠΑ, το" τέλος της Ιστοριας " που έλεγε ο Φουκουγιάμα.
🦜 Και στην Ελλάδα είχαμε το σκάνδαλο Κοσκωτά, τον Ανδρέα να τα φτιάχνει με τη Μιμή, τον Τομπρά, την Αυριανή και να ανατέλλει το άστρο Μητσοτάκη πατρός.
🌷 Ας σταθούμε λίγο εδώ:
το (εξαιρετικά ρατσιστικό) "Κωλοέλληνες" του Σαββόπουλου δεν αφορούσε - όπως ισχυρίζονται κάποιοι σήμερα - Αριστερούς και ΠΑΣΟΚ.
🦚 Αφορούσε αποκλειστικά τους Πασόκους οπαδούς του Ανδρέα Παπανδρέου.
Θυμίζω πως η τότε Αριστερά (που περιελάμβανε και το ΚΚΕ) ήταν το '89 αναφανδόν κατά του ΠΑΣΟΚ.
Και ότι η λέξη λαϊκισμός στρεφόταν ως κατηγορία και από την Αριστερά τότε, ενάντια στον Ανδρέα (θυμίζω τον Κωνσταντόπουλο, πατέρα της Ζωής, να μιλά για προστασία των θεσμών, ενώ ο Ανδρέας έλεγε "δεν υπάρχουν θεσμοί, μόνο ο λαός" ή κάτι τέτοιο).
🌼 Επιπλέον, υπήρχε και μια αισθητική απαξίωση του λαϊκισμού του ΠΑΣΟΚ εκ μέρους της τότε Αριστεράς· θεωρούσαν το ΠΑΣΟΚ και τους Πασόκους ως κάτι ΚΙΤΣ (άλλη μια τεράστια συζήτηση που ξεκινησε το περιοδικο Αντι στις αρχες της δεκαετιας του '80).
🦉 Εκείνο που θέλω εδώ να πω είναι ότι το "Κωλοέλληνες" και το Μητσοτάκη στο " Κούρεμα" δεν αντανακλούσε τότε μόνο τη Δεξιά απέχθεια προς τους Πασόκους αλλά και - μέρος τουλάχιστον - της Αριστεράς (ιδίως αριστερούς της μεσαίας τάξης που δεν ανέχονταν εύκολα τη ταύτιση με την... πλέμπα).
***
ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ ( Στο επόμενο η δεκαετια του 90 ,η Συντηρητική επιθεση εναντισ στην ελευθερια της Τέχνης, ο Ρευστος εθνικισμός και ο Χριστόδουλος " ελάτε οπως είστε "
ΣΥΝΕΧΕΙΑ
```
Τώρα, η δεκαετία του ’90 ήταν εκείνη όπου διαμορφώθηκε ο ρευστός εθνικισμός, του οποίου τα άνθή του Κακού θερίζουν σήμερα. Τι εννοώ με τον ρευστό εθνικισμό;
Εννοώ κάτι ανάλογο με τη ρευστή αγάπη, το ρευστό φόβο ή τη ρευστή νεωτερικότητα, όρους που χρησιμοποιούσε ο Μπαουμαν. Έναν εθνικισμό που δεν είναι από μπετόν και αυστηρή πειθαρχία, όπως ο άκαμπτος και πειθαρχημένος των αρχών του 20ού αιώνα, αλλά χαλαρό, ελιτίστικο, λείο με χιούμορ.
- Ένας ροκ εθνικισμός, διασκεδαστικός με την έννοια που έδινε ο Νηλ Πόστμαν στο βιβλίο του «Διασκεδάζοντας μέχρι θανάτου, ο Δημόσιος λόγος στην εποχή του θεάματος».
- Θέλετε ένα παράδειγμα;
- Θυμηθείτε τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο, που σαγήνευε τη νεολαία στα μέσα της δεκαετίας του ’90 με το «Ελάτε όπως είστε (στην εκκλησία), ακόμα και με το σκουλαρίκι».
- Και πραγματικά, η νεολαία πήγε.
Σε αυτόν τον soft, μαλακό εθνικισμό (εθνολαϊκισμό, αν θέλετε), ο Σαββόπουλος έπαιξε ιδρυτικό ρόλο.
Και κομβικό σημείο ήταν η υπόθεση Φρίντα, Λιάππα...
🦖 Από άποψη τόσο ιδεολογική όσο και ελευθερίας της τέχνης, η υπόθεση Φρίντα Λιάππα είναι κομβικής σημασίας.
🦖 Ουσιαστικά αφορούσε στην παρέμβαση του κράτους στο πώς γυρίζεται μια ταινία, τι πρέπει να προβάλλεται και τι όχι.
🦖 Δεν τους πείραξε η δήθεν κακοποίηση, όσο το ότι μια κινηματογραφική σκηνή δείχνει ένα μωρό να βλέπει μια ερωτική σκηνη
Το ξαναλέω:
🦎 ΔΕΝ παρακολούθησε κανένα παιδί στην πραγματικότητα μια σεξουαλική σκηνή.
🐍 Αυτό που φαίνεται στην ταινία της Λιάππα ήταν προϊόν μοντάζ, όπως συνήθως γίνεται στον κινηματογράφο.
🐊 Υπήρχε η συναίνεση των γονέων και το παιδί ΔΕΝ εκτέθηκε σε κανένα τραύμα.
Τότε, γιατί ολόκληρη αυτή η ιστορία;
Ήταν μια καλή ευκαιρία για συντηρητική προπαγάνδα, να δυσφημιστεί η ίδια η ιδέα του κινηματογράφου, όπου ένα παιδί παρακολουθεί (κινηματογραφικά) μια πρωταρχική σεξουαλικη σκηνή.
🦎 Να συντριβεί η Φρίντα Λιάππα και το εργο της,
🐍 Να βρει ευκαιρία ο Δοξιάδης και ο Σαββόπουλος να προωθήσουν μια άκρως συντηρητική και εθνικιστική ιδεολογία.
🐊 Εκεί όπου το "...κοριτσάκι που πρέπει να προστατευτεί," κατά Σαββόπουλο, ήταν η....... Ελλάδα.
Δηλαδή, πέρα από τη χυδαιότητα της υπόθεσης, είχε και χαρακτήρα του τύπου «Τι κάνεις, Γιάννη; Κουκιά σπέρνω.»
*** ```
Τώρα, η δεκαετία του ’90 ήταν εκείνη όπου διαμορφώθηκε ο ρευστός εθνικισμός, του οποίου τα άνθή του Κακού θερίζουν σήμερα. Τι εννοώ με τον ρευστό εθνικισμό;
Εννοώ κάτι ανάλογο με τη ρευστή αγάπη, το ρευστό φόβο ή τη ρευστή νεωτερικότητα, όρους που χρησιμοποιούσε ο Μπαουμαν. Έναν εθνικισμό που δεν είναι από μπετόν και αυστηρή πειθαρχία, όπως ο άκαμπτος και πειθαρχημένος των αρχών του 20ού αιώνα, αλλά χαλαρό, ελιτίστικο, λείο με χιούμορ.
- Ένας ροκ εθνικισμός, διασκεδαστικός με την έννοια που έδινε ο Νηλ Πόστμαν στο βιβλίο του «Διασκεδάζοντας μέχρι θανάτου, ο Δημόσιος λόγος στην εποχή του θεάματος».
- Θέλετε ένα παράδειγμα;
- Θυμηθείτε τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο, που σαγήνευε τη νεολαία στα μέσα της δεκαετίας του ’90 με το «Ελάτε όπως είστε (στην εκκλησία), ακόμα και με το σκουλαρίκι».
- Και πραγματικά, η νεολαία πήγε.
Σε αυτόν τον soft, μαλακό εθνικισμό (εθνολαϊκισμό, αν θέλετε), ο Σαββόπουλος έπαιξε ιδρυτικό ρόλο.
Και κομβικό σημείο ήταν η υπόθεση Φρίντα, Λιάππα...
🦖 Από άποψη τόσο ιδεολογική όσο και ελευθερίας της τέχνης, η υπόθεση Φρίντα Λιάππα είναι κομβικής σημασίας.
🦖 Ουσιαστικά αφορούσε στην παρέμβαση του κράτους στο πώς γυρίζεται μια ταινία, τι πρέπει να προβάλλεται και τι όχι.
🦖 Δεν τους πείραξε η δήθεν κακοποίηση, όσο το ότι μια κινηματογραφική σκηνή δείχνει ένα μωρό να βλέπει μια ερωτική σκηνη
Το ξαναλέω:
🦎 ΔΕΝ παρακολούθησε κανένα παιδί στην πραγματικότητα μια σεξουαλική σκηνή.
🐍 Αυτό που φαίνεται στην ταινία της Λιάππα ήταν προϊόν μοντάζ, όπως συνήθως γίνεται στον κινηματογράφο.
🐊 Υπήρχε η συναίνεση των γονέων και το παιδί ΔΕΝ εκτέθηκε σε κανένα τραύμα.
Τότε, γιατί ολόκληρη αυτή η ιστορία;
Ήταν μια καλή ευκαιρία για συντηρητική προπαγάνδα, να δυσφημιστεί η ίδια η ιδέα του κινηματογράφου, όπου ένα παιδί παρακολουθεί (κινηματογραφικά) μια πρωταρχική σεξουαλικη σκηνή.
🦎 Να συντριβεί η Φρίντα Λιάππα και το εργο της
🐍 Να βρει ευκαιρία ο Δοξιάδης και ο Σαββόπουλος να προωθήσουν μια άκρως συντηρητική και εθνικιστική ιδεολογία.
🐊 Εκεί όπου το "...κοριτσάκι που πρέπει να προστατευτεί," κατά Σαββόπουλο, ήταν η....... Ελλάδα.
Δηλαδή, πέρα από τη χυδαιότητα της υπόθεσης, είχε και χαρακτήρα του τύπου «Τι κάνεις, Γιάννη; Κουκιά σπέρν
***
🦅 Έχω να πω κι άλλα, αλλά μάλλον δεν θα τελειώσω ποτέ... Ίσως προσθέσω και άλλα αργότερα.
🌸 ας πω ότι ο Σαββόπουλος υπήρξε όχι ως μουσικός ή συνθέτης, αλλά κυρίως ως τραγουδοποιός.
🦆 Τη γενιά μου, γενιά της μεταπολίτευσης, τη σημάδεψαν οι στίχοι του και ο ρυθμός της μουσικής του.
Και η μεταπολίτευση, πόσο κράτησε;
Κράτησε 10-11 χρόνια, από το 1974-75 ως το 1985.
🌷 Σ’ αυτά τα χρόνια η Ελλάδα άλλαζε ταχύτατα πολιτικά, κοινωνικά και... ηθικά.
Ραγδαίες αλλαγές σε όλους τους τομείς, ας πούμε στη σεξουαλικότητα, στο τι σημαίνει να είσαι νέος.
Η Ελλάδα γινόταν από αγροτική χώρα αστική, με την έννοια της πόλης αλλά και της πολιτικής, κι εκείνη την εποχή πολιτική σήμαινε κάτι άλλο, πολύ διαφορετικό από την αποστεωμένη σημασία που έχει σήμερα.
🦜 Κι εμείς, οι αριστεροί μαθητές και φοιτητές, οι νέοι της μεταπολίτευσης, αισθανόμασταν την ανάγκη να είμαστε όχι μόνο πολιτική αλλά και πολιτιστική πρωτοπορία.
Ακούγαμε μουσική, διαβάζαμε ποίηση και κάθε καινούριο βιβλίο του Ρίτσου τότε ή του Ελύτη, συζητιώτας πλατιά στα αμφιθέατρα.
🌺 Αισθανόμασταν την αλλαγή της κοινωνίας σχεδόν σωματικά...
Πώς να το πω; Υπήρχε απόλαυση στην αλλαγή της κοινωνίας, απόλαυση της αλλαγής.
🦋 Και μέσα σ’ αυτό το κλίμα υπήρχαν τα τραγούδια του Σαββόπουλου, τότε, ως διαρκές ζουζούνισμα, σαν μια Σωκρατική αλογόμυγα που μας έκανε να αμφιβάλλουμε την κομματική μας ένταξη (λευκέ, γαλάζιε ποντίκι),
ως ειρωνεία και αυτοσαρκασμό των ίδιων των ιερών μας τεράτων (Αχάρνη).
🦢 Ο Σαββόπουλος δεν ήταν ένας από μας, ήταν το διχασμένο "εμείς" της εποχής, η ψυχή της νιότης μας.
🌻 Αυτό, κατ’ εμέ, κράτησε μέχρι τα τραπεζάκια έξω. Μετά χάθηκε.
Δεν ξέρω αν χάθηκε η έμπνευση του Διονύση, ξέρω όμως ότι δεν μας ενδιέφεραν πια τα τραγούδια του ..
Ίσως άλλαξε η ίδια η ελληνική κοινωνία, αστικοποιήθηκε, άρχισε να βλέπει υπεροπτικά τον προηγούμενο εαυτό της: " κώλο Έλληνες, με πεσμένους κώλους, μελαμψές φυλές " κλπ.
🌼 Μια μεριδα ( ακρως ευνοημένη )της ελληνικης κοινωνιας
αρχισε να κοροϊδεύει τα καλύτερα της χρόνια.,τη νιότης της ,τους ίδιους τους συντοπιτες και " συνελληνες" της
🦁 Δεν άλλαξε μόνο ο Σαββόπουλος,
άλλαξε και η κοινωνία.
Από συμπαγής, κομματιάστηκε, έγινε φυγοκεντρική, εκκεντρική... Και αλαζονική.
🐯 Και ο Σαββόπουλος αγκαλιάστηκε από τη Δεξιά. Όμως μπορούσε η Δεξιά να τον αγκαλιάσει; Τα πιο ωραία τραγούδια του ήταν ζυμωμένα με την ψυχή της μεταπολίτευσης, και η μεταπολίτευση είχε αριστερή ψυχή!
🐸 Τι να καταλάβουν οι δεξιοί από το "Βρώμικο ψωμί";
🦎 Τι να καταλάβουν οι Και Α και Ου της ΔΑΠ Νουφιυφούκου από τα τραγούδια του;
🐍 Αυτοί είχαν τα πάρτυ τους με έξι ευρώ και τα τραγούδια της Γαλάζιας Γενιάς του Ρ. Ουίλιαμς. Και τον Ρουβά.
🦚 Έτσι και τα τραγούδια του Σαββόπουλου γίνονταν όλο και περισσότερο άνευρα, άψυχα ή μάλλον ξεψυχισμένα.
🦉 Αλλά και η ίδια η ελληνική κοινωνία δεν ξεψυχά χρόνια τώρα;
🦚 Δεν βυθίζεται όλο και πιο πολύ στον κομφορμισμό, στον πομπώδη νάρκισσισμό, εν τέλει στον φασισμό; (Ή έστω στον μεταφασισμό;)
🦇 Δεν ξέρω πώς να τελειώσω αυτό το σημείωμα... Μάλλον θα το αφήσω ανοιχτό,
άνω τελεία ●
***
```
Π.Θ
```
Π.Θ
ΠΕΡΙ. ΤΟΥ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΓΡΙΑΣ ΔΥΣΗΣ
ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΓΡΙΑΣ ΔΥΣΗΣ
Μια από τις αιτίες του είδους του ολοκληρωτισμού που βιώνουμε στη Δύση
σε αυτό που μάθαμε, μάλλον καταχρηστικά, να αποκαλούμε Δύση και που δεν έχει και πολλή σχέση με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό των τριών τελευταίων αιώνων αλλά πιο πολύ με το Χόλυγουντ και την Άγρια Δύση των ΗΠΑ,
είναι η πλήρης πια κυριαρχία των τηλεοπτικών εικόνων εις βάρος των λέξεων και η τρομαχτική επιτάχυνση της πληροφόρησης.
Είναι ένας ολοκληρωτισμός πληροφορίας, η οποία, όπως καταλαβαίνουμε, δεν είναι γνώση αλλά διαμορφώνει τη γνώμη και την άποψη.
Στην περίπτωση του πολέμου έχουμε την τρομαχτική επιτάχυνση όλων αυτών των μηχανισμών εξουδετέρωσης της λογικής:
🦖 Οι μετά αλήθειες επιβάλλονται μέσα από τη γρήγορη εναλλαγή εικόνων που στοχεύουν κατευθείαν στο συναίσθημα (όπως πρωτοξεκίνησαν στον πρώτο πόλεμο του Κόλπου με τον περιβόητο κορμοράνο).
🐍 Εξουδετερώνουν κάθε αντίσταση της λογικής σκέψης μέσω του κομφορμισμού.
🦎 Πολύ γρήγορα οι πρώτες αντιστάσεις λογικής κάμπτονται όταν βλέπεις ότι τεράστιες μάζες πληθυσμού έχουν ήδη πεισθεί από τις μετά αλήθειες
🐊 και αντιλαμβάνεσαι ότι δεν έχει πια νόημα να αντιστέκεται η λογική σου.
🦖 Ευθυγραμμίζεσαι, όπως ευθυγραμμίστηκε στον ναζισμό ο πιο μορφωμένος λαός της Ευρώπης μετά το 1933 — μέσω του μπούλινγκ, του κομφορμισμού, της ανεργίας και του περιρρέοντος φόβου.
Τι είναι ο ολοκληρωτισμός των εικόνων που ζούμε σήμερα;
🦎 Είναι η εξόντωση της κριτικής σκέψης, της αμφιβολίας και της αυτονομίας μέσω της ταχύτατης εναλλαγής εικόνων και της προϊούσας αποξένωσης.
🦖 Καθώς νιώθω αβάσταχτα μόνος στην έρημο των ολογραμμάτων, του εμπορεύματος, της κυριαρχίας των διαφημίσεων και της αγοράς, όπως στην ταινία Blade Runner, ποθώ να ενωθώ με τα στερεότυπα, τους εθισμούς και τις προκαταλήψεις του πλήθους.
Έτσι, το 1984 και ο Μεγάλος Αδελφός επιστρέφει με έναν απροσδόκητο τρόπο:
🦎 – Δεν επιβάλλεται από τα πάνω, αλλά από τα κάτω.
🐊 – Διψάμε για τον Μεγάλο Αδελφό, πεινάμε για την επιβολή του Λεβιάθαν μέσα από την απόγνωση της μοναξιάς που μας έχουν επιβάλλει.
Όπως στο βιβλίο Ηλεκτρικό Πρόβατο του Φίλιπ Ντικ, σε έναν κόσμο που γίνεται όλο και πιο έρημος, και σκουπίδι και σκόνη, καταφεύγουμε:
🦖 Στο " κουτί του μερσερισμού" , της τηλεόρασης.
🐍 Στην πορνογραφία της λεπτομέρειας των πρωινάδικων.
🦎 Στο Ίντερνετ, ώστε να ανακουφιστεί κάπως ο εσωτερικός πόνος, να νιώσουμε λιγότερο μόνοι, να διασκεδάσουμε την αβάσταχτη μοναξιά μας.
Φυσικά, αυτό λεγόταν και λέγεται ακόμα αλλοτρίωση.
Αλλοτρίωση σε βαθμό εκμηδένισης.
Πέτρος Θεοδωρίδης
Δευτέρα 8 Σεπτεμβρίου 2025
Ridicule : ανάλυση της ταινιας
Λευκή κορδέλα
ΛΕΥΚΗ ΚΟΡΔΕΛΑ Είδα ξανά, χάρη στο Kemes τη Λευκή Κορδέλα του Χάνεκε (2009). Οπου ένας δάσκαλος αφηγείται παράξενα γεγονότα σε γερμανι...
-
όταν μας επισκέπτεται η Θεια Ακηδία καμιά φορά Βυθίζομαι σε τρυφερή ανία και καταργείται μέσ...
-
γιατί οι ερωτευμένοι λένε συνήθως : θα σε φάω και μωρό μου κλπ; διότι ο έρωτας είναι μια επιστροφή στην κατάσταση μωρουδικής ανημπ...