Ο ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΚΑΙ Η ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ

- Ο ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ, Ο ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΜΙΣΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ(.και ολες τις Κοινωνικές επιστήμες ) - Ξέρετε, αρχίζει να σχηματίζεται στο μυαλό μου μια εξήγηση για τη σιωπή του Μητσοτάκη σχετικά με την απώλεια του μεγάλου μας Κοινωνιολόγου, του Κωνσταντίνου Τσουκαλά. - Είναι το μίσος, το γνωστό μίσος για τις κοινωνικές επιστήμες. - Αυτό το ίδιο μίσος που εξέφρασε το τσιριχτό μαντρόσκυλό του, που , .όταν, πριν από 6 χρόνια, κατάργησαν ολοσχερώς τις κοινωνικές επιστήμες (όλες μα όλες) από τα λύκεια, τσίριζε πως «η κοινωνιολογία θα κάνει τα παιδιά αριστερά». - Δείτε και τη δήλωση της Μενδώνη: λέει «διανοούμενος», «στοχαστής», αλλά ούτε μια φορά τη λέξη «κοινωνιολόγος». - Όμως ο Τσουκαλάς δεν ήταν απλώς ένας «διανοούμενος». - Ήταν ο κατ’ εξοχήν Κοινωνιολόγος. Ο κορυφαίος Κοινωνιολόγος - Και η κοινωνιολογία του Τσουκαλά συνδεόταν με την κοινωνική αλλαγή, με το σύνθημα που πρώτος διατύπωσε ο ιδρυτής της, ο Αυγουστος Κοντ: «Γνωρίζω για να προβλέπω, για να μπορώ» . - Η κοινωνιολογία στην Ελλάδα ήταν και παραμένει κάτι το ανολοκλήρωτο. - Κάτι που θυμίζει διαρκώς την προσπάθεια του Σίσυφου, την πέτρα που κατρακυλάει διαρκώς και πρέπει να την ανεβάσεις πάλι από την αρχή. - Η κοινωνιολογική —και γενικά η σκέψη των κοινωνικών επιστημών— δεν είναι απλώς «στοχασμός» ή «διανόηση». - Είναι σκέψη, έρευνα πάνω στο συγκεκριμένο, στην κοινωνία, στην κοινωνική σχέση και αλλαγή, στην γενεαλογία των θεσμών και κοινωνικών όρων. - Και η κοινωνιολογική σκέψη προσφέρει στην παιδεία το νερό που της χρειάζεται, αλλιώς αφυδατώνεται. - Ο γράφων θυμάται έντονα την εποχή που η κοινωνιολογία στην Ελλάδα διδασκόταν συστηματικά, 4 ώρες την εβδομάδα κατά τη δεκαετία του ’80. - Μέσα από ένα δύσκολο αλλά και πλούσιο σε νοήματα βιβλίο, η κοινωνιολογία τότε —τουλάχιστον όπως την θυμάμαι— προκαλούσε στους μαθητές στην αρχή φόβο, αλλά μετά, όσο την κατανοούσαν, αγάπη και ενθουσιασμό· καταλάβαιναν τον εαυτό τους και τον φόβο.και τα στερεότυπα τις προκαταληψεις τους κσι την κοινωνια . - Αλλά υπήρχαν και άλλα μαθήματα στο Λύκειο: «Εισαγωγή στο Δίκαιο και Πολιτική Επιστήμη», «Αρχές Κοινωνικών Επιστημών», «Ευρωπαϊκός και Ελληνικός Πολιτισμός» που συνδέονταν άμεσα με την κριτική σκέψη, την κατανόηση του κόσμου, τη δυνατότητα αλλαγής του - Στα περίπου 40 χρόνια που δίδασκα τέτοια μαθήματα —σε φροντιστήρια, μεταλυκειακά και δημόσια σχολεία— έκανα άπειρες συζητήσεις με τα παιδιά για ζητήματα όπως: ο βιασμός, οι εκτρώσεις, οι σχέσεις των φύλων, η μετανάστευση, η έννοια του λαού και του έθνους. - Άπειρες. - Και σ’ αυτό αποδίδω την εξαφάνιση των κοινωνικών επιστημών από το Λύκειο: δεν θέλουν,δεν θέλει η επιθετική μητσοτακική Δεξιά, να καλλιεργείται η σκέψη, η κριτική σκέψη για το παρόν (όχι το απώτερο παρελθόν), για τη σύγχρονη κοινωνία. - Γιατί αν η ελληνική κοινωνία —που σχεδόν όλη περνάει από το Λύκειο— μάθει να σκέπτεται κριτικά, κοινωνιολογικά, θα τους πάρει με τις ντομάτες( , ή μάλλον όχι μιας και είναι πανάκριβες) ,όλους αυτούς τους Αδωνιδες, τους Πλευρήδες, τους Βορίδηδες που μας παριστάνουν τους «μορφωμένους» τρομάρα τους. - Έτσι λοιπόν προσπαθούν —αφού πρώτα υποτιμήσουν με τις μη δηλώσεις του Πρωθυπουργού— να παρουσιάσουν τον Τσουκαλά ως «έναν ακόμη διανοούμενο» (σαν τον Ράμφο, τον Γιανναρά κ.λπ.). - Εμείς όμως ξέρουμε πως ο Τσουκαλάς ήταν ο τελευταίος μεγάλος μιας —όπως είπα— ανολοκλήρωτης παράδοσης κοινωνιολογικής και κοινωνικοϊστορικής διανόησης. - Αυτήν την παράδοση θέλει να εξαλείψει η σύγχρονη Δεξιά γιατί την φοβάται. - Για τη νεοφιλελεύθερη Δεξιά που μας κυβερνά, " δεν υπάρχει κοινωνία, παρά μόνο άτομα," όπως έλεγε και η Θάτσερ. - Αφουγκραστειτε την νεκρικη σιωπή που κυκλωνει την ελληνική κοινωνια σημερα .. Καπου οφείλεται .Η μαλλον οφείλεται σε καποια Απουσία την απουσία κριτικής κοινωνικής σκεψης . - Αν θέλουμε λοιπόν να τιμήσουμε πραγματικά τον Τσουκαλά, ας θυμηθούμε την κοινωνιολογία. - Ας απαιτήσουμε να επανέλθουν ΟΛΕΣ οι κοινωνικές- πολιτικες επιστήμες στα λύκεια. - Ας οργανώσουμε παντού, όπου μπορούμε, λέσχες ανάγνωσης κοινωνιολογικού —όχι μόνο λογοτεχνικού— βιβλίου. - Θα επανέλθω. Πέτρος Θεοδωρίδης

Το Εκκρεμες του Ραμφου
----------------------------------------
ουσιαστικά ολη η αφηγηση του Ραμφου - στις δυο ωρες που μιλουσε στο Ποταμι-ειναι το αναποδογυρισμα της αφηγησης του Νεορθοδοξου Ρευματος (στο οποιο ειχε και ο ιδιος συμβαλλει πρν απο κανα δυο δεκαετιες ; σε εκεινο ολα τα καλά αποδιδονται στο Βυζαντιο και τονΟρθοδοξο καισαροπαπισμο του , στον ( τωρινο) Ραμφο ( διοτι αυτος μαζί με τον Γιανναρα ειχαν θεμελιωσει το ... ρευμα ) αποδιδονται στο Βυζαντιο ολα τα Κακά... Το Εκκρεμες του Ραμφου :αλλαξε το σακακι του και φορεσε το μεσα εξω

Μου αρέσει!Μου αρέσει! · · Κοινοποιήστε

• Αρέσει στην Ρηγούλα Γεωργιάδου.
• 

  Petros Theodoridis λές και ειμαστε κατι ξεκομμενο απο τονυπολοιπο κοσμο και μας επηρεαζει κατευθεινα η ροή της ιστοριας και οχι οι καθημερινές εισροες της παγκοσμιοποιησης και τα μαγματα που προκαλουνται απο αυτές .. Λές και δεν μας επηρεαζει η Συγχρονια

  4 λεπτά · Τροποποιήθηκε · Μου αρέσει!

 ----------------------------------------

• ουσιαστικά όλη η αφήγηση του Ραμφου - στις δυο πανω κατω ώρες που μιλούσε στο Ποτάμι-είναι το αναποδογύρισμα της αφήγησης του Νεορθοδοξου Ρεύματος (στο οποίο είχε και ο ίδιος συμβάλλει πριν από κάνα δυο δεκαετίες ; σε εκείνο όλα τα καλά αποδίδονται στο Βυζάντιο και τον  Ορθόδοξο καισαροπαπισμό του , στον ( τωρινό) Ράμφο ( διότι αυτός μαζί με τον Γιανναρα είχαν θεμελιώσει το ... ρεύμα ) αποδίδονται στο Βυζάντιο όλα τα Κακά... Το Εκκρεμές του Ράμφου :άλλαξε το σακάκι του και φόρεσε το μέσα έξω

λες και είμαστε κάτι ξεκομμένο απο τον υπολοιπο κόσμο και μας επηρεάζει κατευθείαν η ροή της ιστορίας και οχι οι καθημερινές εισροές της παγκοσμιοποίησης και τα μάγματα που προκαλούνται από την συνάντηση των εισροών αυτών με  τα  εγχώρια ρεύματα  ..Λες και η παράδοση είναι μια  απαράλλαχτη συνέχεια .. Λες και δεν μας επηρεάζει η  Συγχρονία  αλλά μόνο η Διαχρονία

• 
  

ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΛΑΝ

 - Περί ΟΔΥΣΣΕΙΑΣτου Νολαν 

Και 

 Μνήμης, Νόστου και Λήθη

κι εμείς ,οι λαοί της θάλασσας...

- Τελικά την είδα — την Οδύσσεια του Νolan — στο Ελληνίς, με φόντο τον πύργο του ΟΤΕ και κοινό που κάθε τόσο διέσχιζε τον σινεμά πατώντας με για να αγοράσει πατατάκια, γαριδάκια, παπαλούτσες και κάθε τι θορυβώδες που καταβροχθιζόταν θορυβωδώς.

- Και στην αρχή έβλεπα τους ήρωες — τον Οδυσσέα, την Πηνελόπη κ.λπ. — να ζουνε σε ατμόσφαιρα Miami Beach και Καλιφόρνιας, και ανάμεσα στα χρατσα-χρουτσα  των πατατακίων σκεφτόμουνα: «Θεέ μου, πού εμπλέχτηκα;» και να σηκωθώ να φύγω.

- Και μετά... με γοήτευσε...

- Με συνεπήρε η Οδύσσεια του Νolan.

- Όχι με τρόπο δυναμικό, συγκλονιστικό, περιπετειώδη, αλλά υποδόριο — σαν να ’χεις αϋπνία και να θυμάσαι μνήμες μελαγχολικές και τραύματα.

- Εξάλλου, αυτό δεν ήταν το νησί της Καλυψώς; Ένα πηγαιν’ έλα με τη μνήμη και τη λήθη;

- Ναι, ήταν διασκευή της Οδύσσειας για τον κινηματογράφο, αλλά ας θυμηθούμε πως η Οδύσσεια η ίδια ήταν κι αυτή μια διασκευή: πριν γίνει κείμενο γραπτό ήταν προφορικό τραγούδι, έπος, που διηγούνταν οι ραψωδοί χτυπώντας το ραβδί τους ρυθμικά, και άλλαζαν το νόημα των στίχων  καθε τόσο, και οι στίχοι που τραγουδούσαν ήταν κι ένας τρόπος για να μη χαθεί η μνήμη — η μνήμη της εποχής του Χαλκού, του μυκηναϊκού κόσμου σε μια άλλη εποχή σκοτεινή, την σιδερένια εποχή των ομηρικών χρόνων.

- Και ναι, αυτό το ανάποδο ταξίδι μέσα στον χρόνο, το ταξίδι του Νόστου, της επιστροφής, ήταν αυτό που με γοήτευσε στην ταινία..

- Και πρέπει να σας πω ότι αυτό το ανάποδο μελαγχολικό ταξίδι μέσα στον χρόνο — αυτό το μπρος-πίσω, το ανάμεσα στη μνήμη και τη λήθη («Θυμήσου», λέει κάθε τόσο η Καλυψώ στον Οδυσσέα, αλλά και «φάε λίγο λωτό για να ξεχάσεις») — είναι που μ’ αρέσει στον Νolan από τον καιρό του Memento τουλάχιστον.

- Γιατί τον χρόνο τον νιώθουμε πάντα — σαν τον Οδυσσέα — αναδρομικά: τον ζούμε προς τα μπρος, τον θυμόμαστε προς τα πίσω.

- Τι έλεγα; Α, ναι, αυτό... Νομίζω πως ο Νolan κατάφερε να μεταγραψει σε κινουμενες εικόνες — ως ένα βαθμό — όχι μόνο το περιεχόμενο του θρύλου της Οδύσσειας αλλά και την αίσθησή της, τη δομή της αίσθησης: το ρυθμικό μουρμουρητό της.

- Η ταινία κυλάει ακολουθώντας νοερά  τον χτύπο της  ράβδου του ραψωδού..

- Ο Οδυσσέας έχει την όψη του ανθρώπου που ονειρεύεται ξύπνιος, όλα μοιάζουν ονειρικά κι συνάμα πραγματικά.

- Δεν είναι μόνο τα μηνύματα, λοιπόν, που έχουν ενδιαφέρον.

- Το πιο ενδιαφέρον βρίσκεται στον ρυθμό και την αίσθηση του χρόνου που σου υποβάλλει η ταινία — χρόνος που σε ρουφά προς τα πίσω.

- Θα ήθελα να την ξαναδώ.

- Υ.Γ. Όσο για την Ελένη: είναι μαύρη, σαν την Κλυταιμνήστρα — στο περιθώριο και οι δυο.

- Εξάλλου η Ελένη μάλλον απαχθείσα ήταν από προηγούμενους πολέμους, βιασμούς και λεηλασίες, όχι μόνο από τον Πάρη αλλά κι από τον Μενέλαο.

- Πρόφαση ήταν... Σιγά μην έκανε για αυτήν τον πόλεμο ο Αγαμέμνων, όπως σιγά μην έκανε τον πόλεμο με το Ιράν ο Τραμπ για να απελευθερώσει τις γυναίκες του από τις μαντήλες.

- Σιγά.

Υ.Γ 2 η μουσική ,πόσο ταιριαστή με το ονειρικο ύφος της ταινίας 

Υ.Γ 3  Και πόσο εξυπνο το ευρημα : εμεις ειμαστε,οι λαοί της,Θάλασσας ,εμεις καταστρέφουν, την Τροία και την Αίγυπτο  αι την Συρια ,το Ιράκ την Γάζα ,το Ιραν ,εμεις  οι Μυκηναιοι  ,οι πιστοί του Αγαμεμνονα και της Αμερικής, οι Ευρωπαίοι, οι Έλληνες ο σπουδαιότερο πολιτισμός του μεχρι τωρα κοσμου ,εμείς ,η Δύση .Καυτό εξάλλου δεν διηγιόταν το τραγούδι των Σειρήνων που ακούγ μονο ο Οδυσσεας και ούρλιαζε απο τον πόνο; Το τραγούδι των κατορθωματων μας ,οπως ακούγεται απο την αλλη πλευρά του καθρέφτη, την πλευρά των θυμάτων...

Υ.Γ 4 .Υπάρχει και κατι ακομα που θελω να πω σε σχεση  με αυτήν την Χολυγουντιανη  μεταφορα της Οδυσσειας ..Το Χολυγουντ απο τον καιρο της Καζαμπλανκα τουλαχιστον ,αντανακλα  και εξυμνει την περιπετειωδη πορεια της Δυσης.Ομως ΑΥΤΗ η Δυση ,στην οποια ανηκουμε κατα Κωνσταντινο Καραμανλή ( μας αναγκασαν να ανηκουμε ) ειναι η Δυση που τελειωνει ,που η αυτοκρατορια της τελειωνει .Ενας αλλος κοσμος διαφαινετσι που θα την διαδεχτει .Και ,αυτο που ακούγεται σαν μουρμουρητό  και παράπονο απο ολη την ταινια ,δεν ειναι παρα ο θρήνος των τελειώματων της 

Υ.Γ 5  Η εποχή  μας ειναι Άκρως οπτικοποιημενη  και οι εικόνες-,οι κινουμενες εικόνες μας κυνηγούν σαν σκνιπες ..Ομως τα  Ομηρικά,έπη αφορούσαν μια κοινωνια  που κατανοούνταν κυρίως προφορικά  και οχι γραπτα .Ο Όμηρος αν υπήρξε απλως σταθεροποιησε καταγράφοντας  ενα νοημα που διαρκώς παραλλασε καθώς οι αοιδοι το άλλαζαν τραγουδώντας το  και οι ακροατες το φαντάζονταν με διάφορους τρόπους και εικόνες..

Ετσι τα Ομηρικά έπη διαποτισαν για 1000 χρονια  τον αρχαιο ελληνικό κοσμο παράγοντας το φαντασιακο του υπόστρωμα 

Αυτο που στον δικο μας κοσμο  παράγουν  οι κινουμενες  εικόνες 

Υ.Γ 6.Και τι θαυμάσιο ευρημα η απεικόνιση  των οπλιτών και του Οδυσσέα  μεσα στον Δουρειο Ιππο Περιμένοντας..Σαν τα,μωρά που περιμένουν κολυμπώντας οχι στο αμνιακό υγρό αλλα στα περιττώματα τους..Περιμένοντας   οχι να γεννηθούν αλλα να σκοτώσουν ...

Υ.Γ 7 .Οσο για το μυστήριο .του Έλληνα που τους μιλά σε σύγχρονα Ελληνικα και τα μεταφράζουν στα...Αγγλικα νομιζω οτι εξηγείται απο τις εμμονές του Νολαν με τα,ταξίδια στον χρονο .Οπως,στο Ιντερστελαρ ..Ο Οδυσσεας και οι μαχητές του δεν ταξίδεψαν μονο στον χωρο  αλλα και στον χρονο ,συνάντησαν σύγχρονους Έλληνες και φυσικά  χρειάστηκαν  ...μεταφραστή  οπως,θα,χρειαζόμασταν  κι εμεις αν τους συναντούσαμε

ΠΕΤΡΟΣ  ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ