Ο ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΚΑΙ Η ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ

- Ο ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ, Ο ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΜΙΣΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ(.και ολες τις Κοινωνικές επιστήμες ) - Ξέρετε, αρχίζει να σχηματίζεται στο μυαλό μου μια εξήγηση για τη σιωπή του Μητσοτάκη σχετικά με την απώλεια του μεγάλου μας Κοινωνιολόγου, του Κωνσταντίνου Τσουκαλά. - Είναι το μίσος, το γνωστό μίσος για τις κοινωνικές επιστήμες. - Αυτό το ίδιο μίσος που εξέφρασε το τσιριχτό μαντρόσκυλό του, που , .όταν, πριν από 6 χρόνια, κατάργησαν ολοσχερώς τις κοινωνικές επιστήμες (όλες μα όλες) από τα λύκεια, τσίριζε πως «η κοινωνιολογία θα κάνει τα παιδιά αριστερά». - Δείτε και τη δήλωση της Μενδώνη: λέει «διανοούμενος», «στοχαστής», αλλά ούτε μια φορά τη λέξη «κοινωνιολόγος». - Όμως ο Τσουκαλάς δεν ήταν απλώς ένας «διανοούμενος». - Ήταν ο κατ’ εξοχήν Κοινωνιολόγος. Ο κορυφαίος Κοινωνιολόγος - Και η κοινωνιολογία του Τσουκαλά συνδεόταν με την κοινωνική αλλαγή, με το σύνθημα που πρώτος διατύπωσε ο ιδρυτής της, ο Αυγουστος Κοντ: «Γνωρίζω για να προβλέπω, για να μπορώ» . - Η κοινωνιολογία στην Ελλάδα ήταν και παραμένει κάτι το ανολοκλήρωτο. - Κάτι που θυμίζει διαρκώς την προσπάθεια του Σίσυφου, την πέτρα που κατρακυλάει διαρκώς και πρέπει να την ανεβάσεις πάλι από την αρχή. - Η κοινωνιολογική —και γενικά η σκέψη των κοινωνικών επιστημών— δεν είναι απλώς «στοχασμός» ή «διανόηση». - Είναι σκέψη, έρευνα πάνω στο συγκεκριμένο, στην κοινωνία, στην κοινωνική σχέση και αλλαγή, στην γενεαλογία των θεσμών και κοινωνικών όρων. - Και η κοινωνιολογική σκέψη προσφέρει στην παιδεία το νερό που της χρειάζεται, αλλιώς αφυδατώνεται. - Ο γράφων θυμάται έντονα την εποχή που η κοινωνιολογία στην Ελλάδα διδασκόταν συστηματικά, 4 ώρες την εβδομάδα κατά τη δεκαετία του ’80. - Μέσα από ένα δύσκολο αλλά και πλούσιο σε νοήματα βιβλίο, η κοινωνιολογία τότε —τουλάχιστον όπως την θυμάμαι— προκαλούσε στους μαθητές στην αρχή φόβο, αλλά μετά, όσο την κατανοούσαν, αγάπη και ενθουσιασμό· καταλάβαιναν τον εαυτό τους και τον φόβο.και τα στερεότυπα τις προκαταληψεις τους κσι την κοινωνια . - Αλλά υπήρχαν και άλλα μαθήματα στο Λύκειο: «Εισαγωγή στο Δίκαιο και Πολιτική Επιστήμη», «Αρχές Κοινωνικών Επιστημών», «Ευρωπαϊκός και Ελληνικός Πολιτισμός» που συνδέονταν άμεσα με την κριτική σκέψη, την κατανόηση του κόσμου, τη δυνατότητα αλλαγής του - Στα περίπου 40 χρόνια που δίδασκα τέτοια μαθήματα —σε φροντιστήρια, μεταλυκειακά και δημόσια σχολεία— έκανα άπειρες συζητήσεις με τα παιδιά για ζητήματα όπως: ο βιασμός, οι εκτρώσεις, οι σχέσεις των φύλων, η μετανάστευση, η έννοια του λαού και του έθνους. - Άπειρες. - Και σ’ αυτό αποδίδω την εξαφάνιση των κοινωνικών επιστημών από το Λύκειο: δεν θέλουν,δεν θέλει η επιθετική μητσοτακική Δεξιά, να καλλιεργείται η σκέψη, η κριτική σκέψη για το παρόν (όχι το απώτερο παρελθόν), για τη σύγχρονη κοινωνία. - Γιατί αν η ελληνική κοινωνία —που σχεδόν όλη περνάει από το Λύκειο— μάθει να σκέπτεται κριτικά, κοινωνιολογικά, θα τους πάρει με τις ντομάτες( , ή μάλλον όχι μιας και είναι πανάκριβες) ,όλους αυτούς τους Αδωνιδες, τους Πλευρήδες, τους Βορίδηδες που μας παριστάνουν τους «μορφωμένους» τρομάρα τους. - Έτσι λοιπόν προσπαθούν —αφού πρώτα υποτιμήσουν με τις μη δηλώσεις του Πρωθυπουργού— να παρουσιάσουν τον Τσουκαλά ως «έναν ακόμη διανοούμενο» (σαν τον Ράμφο, τον Γιανναρά κ.λπ.). - Εμείς όμως ξέρουμε πως ο Τσουκαλάς ήταν ο τελευταίος μεγάλος μιας —όπως είπα— ανολοκλήρωτης παράδοσης κοινωνιολογικής και κοινωνικοϊστορικής διανόησης. - Αυτήν την παράδοση θέλει να εξαλείψει η σύγχρονη Δεξιά γιατί την φοβάται. - Για τη νεοφιλελεύθερη Δεξιά που μας κυβερνά, " δεν υπάρχει κοινωνία, παρά μόνο άτομα," όπως έλεγε και η Θάτσερ. - Αφουγκραστειτε την νεκρικη σιωπή που κυκλωνει την ελληνική κοινωνια σημερα .. Καπου οφείλεται .Η μαλλον οφείλεται σε καποια Απουσία την απουσία κριτικής κοινωνικής σκεψης . - Αν θέλουμε λοιπόν να τιμήσουμε πραγματικά τον Τσουκαλά, ας θυμηθούμε την κοινωνιολογία. - Ας απαιτήσουμε να επανέλθουν ΟΛΕΣ οι κοινωνικές- πολιτικες επιστήμες στα λύκεια. - Ας οργανώσουμε παντού, όπου μπορούμε, λέσχες ανάγνωσης κοινωνιολογικού —όχι μόνο λογοτεχνικού— βιβλίου. - Θα επανέλθω. Πέτρος Θεοδωρίδης