η εισηγηση του Πετρου Θεοδωριδη για την ταινια Ridicule (Patrice Leconte) στην εκδήλωση προβολής της ταινίας στο πνευματικο κέντρο Ιωανναιτων

 https://typos-i.gr/article/ergasthrio-filosofias-kai-ridicule ( Οι «Κυριακές στο πανί» του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Ιωαννιτών εγκαινιάζουν από την ερχόμενη Κυριακή τον κύκλο «Φιλοσοφία και Κινηματογράφος». Στις 7 Νοεμβρίου, το Πνευματικό Κέντρο και το Τμήμα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων διοργανώνουν ένα εργαστήρι φιλοσοφίας και προβολή μιας ταινίας, στον πολιτιστικό πολυχώρο «Δημ. Χατζής», στα παλιά σφαγεία, με ελεύθερη είσοδο.

Στις 19:00, θα ξεκινήσει το εργαστήρι φιλοσοφίας με ομιλητές τον Διονύση Δρόσο, καθηγητή Ηθικής Φιλοσοφίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, και τον Πέτρο Θεοδωρίδη, συγγραφέα. Τη συζήτηση θα συντονίσει η Αγλαΐα Μελά, επίκουρη καθηγήτρια Πολιτικής Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, η οποία είναι και η επιστημονική υπεύθυνη του κύκλου.)

Η εισηγηση 

Αγαπητοί φίλοι 

 

μόλις είδαμε   την ταινία Ridicule (ελληνικός τίτλος ο Περίγελως της Αυλης)

 

Αναφέρεται στην Γαλλική Αυλή  , Βερσαλλίες  λίγο πριν την πτώση του Καθεστώτος   Ενας  κόσμος  απωθημένων ,χαιρεκακίας  και επιθυμίας για εκδίκηση. Αλλά  και ένας  κόσμος υπό την επιρροή του Διαφωτισμού, του Ρουσσώ και της επιθυμίας  για έναν καλύτερο κόσμο, ένας κόσμος του Βολτέρου.

Θυμίζω  ότι  ακριβώς  ο Λουδοβίκος ο 14ος  ο λεγόμενος βασιλιάς Ηλιός   έχτισε τις Βερσαλλίες  και συγκέντρωσε εκεί τους αριστοκράτες   της υπαίθρου   δωροδοκώντας τους   ακριβώς  για να τους γελοιοποιήσει  και να τους ευνουχίσει. Το αριστοκρατικό ήθος κατέληξε να σημαίνει ήθος  κολάκων και κακεντρεχών , που επιζητούσαν  πάση θυσία την εύνοια του βασιλιά.

 Ο Ήρωας  μας είναι  από τους εναπομείναντες στην Ύπαιθρο,ένας  προικισμένος νεαρός  αριστοκράτης , ευαίσθητος  ,πονόψυχος  αλλά και έξυπνος  και πνευματώδη.

Πάει με το άλογο του να συναντήσει τον Πολιτισμό (αυτόν που κατήγγειλε ο Ρουσσώ  ότι ‘’διαφθείρει ‘’) στις Βερσαλλίες .  Φέρνει μαζί του το  αυθεντικό σχέδιο του  Διαφωτισμού  το σχέδιο  για έναν καλύτερο  κόσμο . Υπόσχεται  στον μικρό Λέοναρντ  ένα παιδι δουλοπαροίκων άρρωστο από ελονοσία  :’’ θα απαλλαγούμε από αυτόν τον κακό βάλτο,  Χωρίς την θείας  λειτουργία ,θα φτιάξουμε τάφρους θα αποξηράνουμε  θα φυτέψουμε δέντρα και τότε αυτή η γη θα γίνει όμορφη» Έχει ένα  σχέδιο , είναι μηχανικός , το σχέδιο του  είναι να αποξηράνει   τους βάλτους του φέουδου του ,ώστε  να μη πεθαίνουν οι υποτελείς  του  από την ελονοσία .. Τάχει όλα  , εξυπνάδα και καλοσύνη και σχέδιο  εκτός  από ένα  ,.. Την εύνοια του Βασιλιά, απαραίτητη για να χρηματοδοτηθεί το σχέδιο  .. Και πως θα την αποκτήσει;   Υπάρχουν  δυο τρόποι  ο ενας είναι  να αποδείξει  ότι  έχει   παλιούς ισχυρούς τίτλους ευγενείας που – Δεν έχει

Ο Δεύτερος ..Να δείξει ότι διαθέτει δηκτικό Πνεύμα , δηλαδή  είναι ικανός  για  εξυπνάδες ,ετοιμόλογος , έτοιμος  να ειρωνευτεί . Στους σαπισμένους κύκλους των Βερσαλλιών  ο μονός  τρόπος  να  φτάσει κάτι στο αυτί του βασιλιά είναι να  πεις κάτι  το  ενδιαφέρον,…   Αρχίζει  λοιπόν μια  αντιφατική  προσπάθεια  που θυμίζει  κάπως τον Πύργο του Κάφκα . Θυμάστε  τον  Χωροθέτη Κ που προσπαθούσε  να βρει την θέση του στον Πύργο ψάχνοντας στα τυφλά  αναμεσά σε γελοίους υπηρέτες  της εξουσίας;  Ε κάπως  έτσι προσπαθεί  και ο φτωχός μας   αριστοκράτης   να δείξει  επιφανειακός εξυπνάκιας προσπαθώντας να πέτυχει το Καλό, να δείξει Μοχθηρός και κενόδοξος  ώστε  ευοδωθεί το  πονόψυχο  σχέδιο του .  Η ταινία είναι αναμεσά  στα άλλα και  μια αλληγορία  για την εξουσία και την ουσία .. 

 Για  να πλησιάσεις  την κεντρική εξουσία  τον  ανώτατο  άρχοντα  πρέπει να χάσεις  την ουσία , να αλλοτριωθείς  να γίνεις άλλος .. Στους κύκλους της Αυλής   αναρωτιούνται  τι  είναι το Αγγλικό Χιούμορ , δεν το καταλαβαίνουν , αυτοί διαθέτουν Πνεύμα , χαιρεκακία  και μοχθηρία , η  ζωή τους  είναι  ανούσια  παιχνίδια   και ίντριγκα ,  ο πολιτισμός  τους σαν εκείνα τα σοκολατένια  αυγά Κίντερ  η  σαν εκείνα τα Γλυκά  το Παλιού καθεστώτος  τα εντελώς κενά από  μέσα .

  Ο νεαρός μας  αριστοκράτης  τάχει όλα τα προσόντα  ,εξυπνάδα,  γοητεία ,καλοσύνη    εκτός  από ένα :Δεν είναι Κενός , είναι  γεμάτος  έχει περιεχόμενο  και  αυτά  δεν το συγχωρούν οι κύκλοι της εξουσίας  .Του βάζουν τρικλοποδιές κυριολεκτικά

 

Είναι μια ταινία πέρα για το Παλιό γαλλικό καθεστώς  ,για τη ΝΤΡΟΠΉ  το Κωμικό  το Γελοίο και το αστείο , το χιούμορ και το Γαλλικό Πνεύμα  το esprit

 

1Ο Η ταινία αφορά την Ντροπή. Ο Νορμπερτ Ελιας υπενθυμίζει ότι στην (δυτική)αυλική κοινωνία, η ντροπή (αιδώς )συνδεδεμενη ει τη γύμνωση ορισμένων μερών του σώματος περιοριζόταν  σε μεγάλο βαθμό από ταξικούς ή ιεραρχικούς παράγοντες. Η γύμνωση κοινωνικά ανώτερων  μπροστά σε κοινωνικά κατώτερους- για παράδειγμα του βασιλιά μπροστά στον υπουργό του-δεν υπόκειται ακόμα σε πολύ αυστηρή κοινωνική απαγόρευση, δεν προκαλεί ακόμα κάποιο συναίσθημα κατωτερότητας η αιδούς. Στην Ταινία  βλέπουμε  ότι στο παλιό καθεστώς να επιβεβαιώνεται   η διαπίστωση του Ελίας ,   η ντροπή αφορά τους ανωτέρους  και όχι τους κατωτέρους   και  η Φανή Αρταν  δεν αισθάνεται καμμιά ντροπή  με το να εμφανιστεί ολόγυμνη  μπροστά στις υπηρέτριες που την πουδράρουν ενώ ο   ικέτης  αριστοκράτης, ο Βαρόνος ντε γκερε που αυτοκτονεί αισθάνεται  ως υπέρτατη ταπείνωση το να εμφανισθεί  χωρίς παπούτσι  στο Βλέμμα του βασιλιά..

 

 

 

  2Ο

Η Ταινία  αφορά επίσης  και την βαρεμάρα  , την πλήξη την ανιά   και το ενδιαφέρον .

Ο βασιλιάς  επιλεγεί τους  αυλικούς   που θα δεχτεί κοντά του με ένα  μόνο κριτήριο. Αν έχουν ενδιαφέρον .   Η βασίλισσα επίσης .

Σύμφωνα  με τον Νορβηγό φιλόσοφο  Lars Svendsen για πολύ καιρό η βαρεμάρα ήταν σύμβολο της κοινωνικής θέσης, αποτελούσε δηλαδή  προνόμιο των ανώτερων στρωμάτων της κοινωνίας αφότου αυτά ήταν τα μόνα τα οποία είχαν την υλική βάση που απαιτείται για την βαρεμάρα[1]

 

Ο Svendsen θεωρει η βαρεμάρα μπορεί να περιγράφει ως  ακυρωμενο νόημα .

. Για τον Καντ η βαρεμάρα συνδέεται με την πολιτιστική εξέλιξη ως καλλιεργημένα άτομα οδηγούμαστε στη βαρεμάρα μέσω της επιθυμίας να δοκιμάζουμε συνεχώς νέες μορφές απόλαυσης . Στη βαρεμάρα ο άνθρωπος αισθάνεται μια αποστροφή  ή μια αηδία για την ιδιά του την ύπαρξη ..

Στην ταινία  βλέπουμε  ότι Ο βασιλιάς  επιλέγει τους  αυλικούς   που θα δεχτεί κοντά του με ένα  μόνο κριτήριο. Αν έχουν ενδιαφέρον .   Η βασίλισσα επίσης Και ποια είναι η πηγή του ενδιαφέροντος;  Η Κουλτούρα της ατάκας ,το να είναι κάποιος διασκεδαστικά κακεντρεχής .  [2]

 

 

 Αντίθετα  οι δυο θετικοί ήρωες  της ταινίας ,ο νεαρός αριστοκράτης  ο ο ντε Πσνσυλντον και η κόρη του Μαρκσησιου ντε Μπελγκαρντ του γιατρού , η Ματιλντ βρίσκουν  ένα Νόημα  στο Βάθος και στην Πράξη :  θυμίζω το σκάφανδρο και την κάθοδος  στο πηγάδι , ην αποξήρανση του Έλους

3ον

Η  ταινία  αφορά  επίσης  τον Έρωτα  και την αυλική ερωτοτροπία   Υπηρχαν , χονδρικά μιλωντας  δυο  αντιλήψεις για τον έρωτά στην  Γαλλία της προεπαναστατικής εποχής η   «Ιουλία ή Νέα Ελοΐζα» (1761), του Ρουσσώ  και το μοναδικό μυθιστόρημα του Πιερ Σοντερλό ντε Λακλό,, «Επικίνδυνες σχέσεις» Ο Ρουσσώ μας προσφέρει μια αντίληψη του έρωτα  ως  λατρεία της  ειλικρίνειας, ο Λακλό της ανειλικρίνειας

Ο έρωτας μεταξύ της Κόρης και του ήρωα μας. (Τύπου Νεας ελοιζας )Του Ρουσσώ ενειχε εντονο ηθος 

Η Σχέση ανάμεσα στην Φανή Άρταν και τον ήρωα ήταν τύπου επικίνδυνες σχέσεις. (οπου η διεφθαρμένης μαρκησία ντε Μερτειγ  θυμιζει  καπως την την  Κομησα Ντε Μπλαγιακ φανυ Αρταν)

Συνδέεται με ανταλλάγματα και κυρίως με την Εξουσία το Σεξ τα ευφυολογήματα το εσπριτ ως αντάλλαγμα για την εύνοια του Βασιλιά κως κοινωνικό χρήμα

.

Θυμηθείτε  την σκηνή όπου η Φανυ   Αρταν επικαλείται  την επιρροή της  στον βασιλιά  για να τον ξαναφέρει στο κρεββάτι της(1. 10’..

Θυμηθείτε: Ο Ήρωας μας επανέρχεται και της λέει ότι ο μικρός  δουλοπάροικος πέθανέ στα χέρια του .. Και εκείνη αδιαφορα του λεει ‘’Τρομερό’’

 

4ονν Η  ταινία  επίσης Είναι μια ταινία, το Κωμικό  το Γελοίο και το αστείο , το χιούμορ και το Γαλλικό Πνεύμα  το esprit

  Η Ταινία  αφορά την  εσωτερίκευση των συναισθημάτων και την επίδειξη   καλών τροπων   

Ο  Ν Ελιας δείχνει στο  βιβλίο του Η εξέλιξή  του Πολιτισμού  το πως  ο δυτικός  Πολιτισμός  συνδέθηκε  με την   απώθηση  και την εσωτερίκευση ,( από τα μεσαιωνικά ήθη και τον τεμαχισμό του κρέατος  δημοσια  στα  συμπόσια  στο κρύψιμο της κουζίνας και την εσωτερίκευση των συναισθημάτων

Θυμηθείτε   την σκηνή  όπου ο Πονσλυντον  23,08  γελάει με  ανοιχτό το στόμα και ο Γιατρός  τον μαλώνει :  είναι πολύ αγενές. .. Και ο Πονσυλιον γελάει πια με κλειστό το στόμα  και τα αποτέλεσμα  είναι ακόμα πιο γελοίο για μας που εχουμε διαφορετική αντίληψη για το γέλιό

Τωρα σε ότι αφορά στο Γέλιο   έχουμε το κλασσικό  έργο του  Μπεργκσόν

 

Για τον Μπεργσον «Τρία  είναι τα  χαρακτηριστικά του γελιου : 1,  Το γέλιό  είναι ανθρώπινο αφορά ανθρώπους  δεν θα γελάσουμε ποτέ με ένα  τοπίο , θα γελάσουμε με  ένα  ζώο , αλλά επειδή θα το συλλάβουμε με ανθρώπινη έκφραση  η σε ανθρώπινη στάση 

2ο. Σύμπτωμά η αναισθησία  που  συνοδεύει κατά κανόνα το γέλιό ,…. Το γέλιό δεν έχει  εχθρό μεγαλύτερο από τη συγκίνηση. Δεν  εννοώ ότι θα μας  ήταν αδύνατον να γελάσουμε μ’ ένα πρόσωπο που μας εμπνέει ,λογού χάρη ,οίκτο η στοργή : μόνο ότι τότε  , για μερικές στιγμές  θα πρέπει να λησμονήσουμε  σκύτη την στοργή , να σιγάσουμε τον οίκτο 

[και ας  θυμηθούμε  εδώ  τις δυο σκηνές  με τον αριστοκράτη  Ικέτη που αργεί να απαντήσει στην ειρωνεία  και γελοιοποιείται αλλά και στη  σκήνη με το παπούτσι που του το  βγαζει ο αββας  όπου γελοιοποιείται άσπλαχνα]

3ο Δεν θα απολαμβάναμε το κωμικο αν νιώθαμε απομονωμένοι …. Το γέλιό μας είναι πάντα το γέλιό μιας  ομάδας   παράδειγμα  αφηγήσεις  κωμικών ιστοριών στο τρένο ..αν είσαι απομονωμένος και τις ακούς  δεν έχετε καμμιά επιθυμία να γελάσετε   Οδό ειλικρινές και αν υποθέσουμε πως είναι, το γέλιό κρύβει μια υστερόβουλη συνεννόηση , σχεδόν συνενοχή  θα έλεγε με άλλους  πραγματικούς η κατά φαντασία  γελωντες 

Φαίνεται ότι το κωμικό θα γεννηθεί  όταν  άνθρωποι ενωμένοι σε μια ομάδα  θα κατευθύνουν  την προσοχή  τους στον  έναν τους , θα σιγάσουν την ευαισθησία τους και θα ασκήσουν μόνο τη νόηση τους : Τι  λογής είναι τώρα το ιδιαίτερο σημείο με το οποίο θα ασχοληθεί η νόηση; Ένας άνθρωπος που έτρεχε στον δρόμο σκοντάφτει και πέφτει κάτω : οι περαστικοί γελούν. Νομίζω ότι δεν θα  γελούσαν μαζί του αν του ερχόταν η λοξά  να καθίσει ξαφνικά κάτω, Γελούν γιατί σωριάστηκε  άθελα του , είναι το αθέλητο που προκαλεί το γέλιό στην αλλαγή στάσης  , είναι η αδεξιότητα[3]»…

και θυμηθείτε  την σκηνή της Τρικλοποδιάς  που κάνουν κύκλο γύρω από τον πεσμένο Πονσλυντον κοροϊδεύοντας τον   αφού το  αστείο που πέταξε  ένας  είναι ‘Μαρκήσιος του Αντίποδα’’

 

 

Αντίστοιχα ο Μπωντλαιρ βλέπει πισω από το γέλιό στο πέσιμο κάποιου μια κρυφή αλαζονεία . Γραφεί ο Μπωντλερ’’ Για να πάρουμε  ένα  από τα πιο αγοραία παραδείγματα  της ζωής , τι  τόσο διασκεδαστικό υπάρχει  στο θέαμα  ενός  ανθρώπου που πέφτει  στον πάγο η στον δρόμο , που παραπατάει στην άκρη  του πεζοδρόμιου ,,, Πάρα ταύτα  το γέλιό ξεκίνησε , ακατανίκητο  και αιφνίδιο ,  Είναι βέβαια  ότι  αν θελήσουμε  να σταθμίσουμε  την κατάσταση  αυτή , θα βρούμε στο βένθος  της σκέψης  του γελωντος  καποια  ασυνείδητη αλαζονεία . Εκεί  είναι  το σημείο αφετηρίας : εγώ δεν  πέφτω ‘ εγώ , βαδίζω ίσια ‘ εγώ , έχω πόδι σταθερό και σίγουρο , Εγώ  δεν θα έκανα  τη βλακεία  να μη  δω  που τελειώνει τι πεζοδρόμιο  η το κοτρόνι  στη μέση του δρόμου.»[4]   

 

Και θυμηθείτε εδώ 3 σκηνές . Η πρώτη  το τουρνουά εξυπνάδας  με σκοπό να απομακρυνθεί ο ήρωας μας. Είμαστε  13 στο Τραπέζι , Να φωνάζουμε  έναν Υπηρέτη ..Αυτό όμως θεωρείτε  ταπεινωτικό,,, Αρχίζουν  ταπεινωτικά για την γυναικά  αστεία  {σημερα[5] θα τα  αποκαλούσαμε σεξισμό ) ο Ήρωας μας αφαιρείται καθώς η  Φανυ Αρταν τον διεγείρει  ..

 Έτσι εμφανίζεται όχι αρκετά  επιδέξιος . Επιπλέον η ατάκα  του δεν συμβαδίζει με το   ομαδικό πνεύμα ..Είναι απαξιώτικη  για την εξυπνάδα ‘’ όσο πιο λίγη έχουμε   τόσο το καλύτερο ‘’ (Πάλι  εδώ έχουμε έναν απόηχο του Ρουσσώ)

 Η τρίτη  και  κατά την γνώμη μου πιο  χαρακτηριστική . Η σκηνή της επίδειξης των εκπαιδευμένων κωφάλαλων ,,,  Είναι χαρακτηριστική η αλαζονεία  με την οποία  οι αυλικοί αντιμετωπίζουν τους  κωφάλαλους. Μέχρι  που  - εδώ είναι το κωμικό – οι κωφάλαλοι αντιστρέφουν την παράσταση και κάνουν μια ,..πνευματώδη χειρονομία  κοροϊδεύοντας με τη σειρά τους  τους αλαζόνες αριστοκράτες.

 και το δεύτερο η σκηνή της τρικλοποδιάς  στον χορό . Η Πτώση  του ηρώα μας προκαλεί  το γέλιο

  4ο   Τι  είναι το χιούμορ Ας δούμε τώρα την κεντρική απορία που διατρέχει εξαρχής τον κύκλο των αυλικών; ‘’  Οι αυλικοί  αντιλαμβάνονται τις ταξινομήσεις όπως αυτές  του Γιατρού τα αστεία  ευφυολογήματα /λογοπαίγνια , ανταπαντήσεις ,παράδοξα .Οι Άγγλοι έχουν κάτι που το αποκαλούν χιούμορ;  . Όλη  την ταινία  την διατρέχει  η απορία .’’ Τι είναι το αγγλικό χιούμορ

Εδώ θα ήθελα  να σας  δώσω προκαταβολικά  μια δική μου προσωπική απάντηση Σε τι διαφέρει το Χιούμορ από την επίδειξη πνεύματος ( esprit) ; Ενώ το Γαλλικό esprit αποφεύγει η μάλλον Απωθεί το βάθος και την τραγική πολλές φορές αλήθεια της Ζωής και του θανάτου , το Αγγλικό Χιούμορ αντίθετα το Αντιμετωπίζει κοιτάζοντας το κατάματα. Με το Χιούμορ αντικρίζουμε τον ιερό τρόμο της Ύπαρξης χωρίς να κλεινόμαστε έντρομοι στον θλιβερό μικρόκοσμο της κουλτούρας της Ατάκας..Το esprit μας κρατά στην επιφάνεια . το Χιούμορ μας επιτρέπει την κατάδυση στα βάθη του Είναι..Γι’ αυτό και στο Ridicule βλέπουμε εκείνη την παράδοξη στολή Δύτη με τα πειράματα της νεαρής κόρης του Γιατρού .Το Χιούμορ αφορά στην ειλικρίνεια και στην Αλήθεια. Το esprit Στην επιφάνεια και στο ψεύδος

Το  Χιουμορ  αφορα  σε μια κοινωνία  εξατομικευμένη  , με  χτισμένη εσωτερικότητα και εαυτό . Είναι  βασικά  Εσωστρεφές . Το γαλλικό esprit τα ευφυολογήματα ,οι ατάκες   είναι εξωστρεφή είχε να κάνει με το Γαλλικό σαλόνι οπού η προσοχή είναι στραμμένη στα τυχόν ατοπήματα και αδεξιότητες του αλλού . Ο Αριστοκράτης γιατρός που καθοδηγεί τον νεαρό μας ήρωα  για τον κοσμώ των Βερσαλλιών τον συμβουλεύει : ‘’’τα σοβαρά θέματα προκαλούν δυσαρέσκεια  Να τα αποφεύγετε ‘’ Αν είστε πνευματώδης επιδέξιος και κακεντρεχής θα κάνετε θραύση ‘’ Όχι  λογοπαίγνια . / και μη γελάτε ποτέ με τα αστεία σας ‘’

Όμως τι είναι  το Χιούμορ; Την απάντηση  σε αυτό το ερώτημα  την δίνει το μέλλον που τους περίμενε ,  η ιδιά  η Ιστορία , η επανάσταση που ήταν να γίνει

  Στο τέλος  της ταινίας μεταφερόμαστε  στην  μετά την επανάσταση εποχή και ο  Γιατρός των αριστοκρατών , ο ίδιος που αναρωτιόταν  τι  είναι  το εγγλέζικο χιούμορ  καταφεύγει στην Αγγλία  και βλέπει αίφνης  τον άνεμο να του παίρνει το καπέλο ‘’ Να είστε  ευχαριστημένος κύριε  - του λέει ο Άγγλος συνομιλητής του – που κρατήσατε  το κεφάλι σας ‘‘  Ε  αυτό είναι Χιούμορ !!αναφωνεί ευχαριστημένος ο Γιατρός

 

Η Ταινία  μπορεί να ιδωθεί και   ως μια κριτική του Δικού μας  Παρόντος ,  του  άδειου παρόντος του Παροντισμου μας .. Γιατί  πέραν των άλλων , ο σύγχρονος  παροντισμος  είναι  και μια  επέκταση  της κενότητας των αριστοκρατικών  κύκλων της Προεπαναστατικής Γαλλίας . Τότε  η   επίδειξη κενότητας ως ΄΄πνεύματος ΄΄   αφορούσε  έναν μικρό κύκλο αριστοκρατών τώρα πια  αφορά την παγκοσμιοποιημένη κοινωνία του θεάματος και την Διασκέδαση μερί θανάτου  της Infotainment των Μέσων Μαζικής Τηλεδιασκεδασης .

 Τότε  βασικός  κανόνας στις συζητήσεις της αυλής  ήταν  να   απωθείται το βάθος  και  να παίζει κάνεις  στην συζητήσεις  με σπιρτοζικη διάθεση και ελαφράδα   τώρα , στα πρωινάδικα των Μέσων   κάθε τι που απαιτεί σοβαρότητα  μετατρέπεται  σε αέρα  με τον τρόπο  που ο Μίδας  μετέτρεπε  ότι άγγιζε  σε χρυσάφι τότε η κακεντρέχεια  και η δολοφονική ειρωνεία  είχε μετατραπεί  σε τέχνη ,σήμερα  το τρολλαρισμα   έχει  εκτοπίσει κάθε ουσιώδη  δημόσιο διάλογο . 

 

Τέλος θα  ήθελα να σκεφτείτε  και άλλη μια ανησυχητική  ομοιότητα με την εποχή μας. Σκεφτείτε την περιρρεύσαν ανησυχητική Ησυχία   γύρω  από τον στενό κύκλο των αριστοκρατών της Αυλής :  αυτοί μεν  γελάνε  αλλά κάνεις  άλλος  δεν γελά , ή μάλλον ο λαός , οι αποκάτω   , είναι Κωφάλαλοι  σαν τον Μικρό Πωλ ..  Δεν ακούγονται καν. Σκεφτείτε  όμως  τι επακολούθησε  όταν ξέσπασε  η επανάσταση του 1789 ,τον Τρόμο  των Αυλικών όταν έβλεπαν το κεφάλι τους να πέφτει   στην Λαιμητόμο … Ε και  αυτό δεν είναι ένα   Αστείο;  Το Πικρό  αστείο  της  Ιστορίας ,; Η τρομερή  ειρωνεία της;

Τελειώνοντας  θα ήθελα να μου επιτρέψετε μια  μικρή σημείωση  για το  Αστείο και το Χιούμορ

Σκεφτείτε  ότι  οι αυλικοί στην ταινία  είναι  γεμάτοι  εσπριτ , πνευμα  αλλά χωρίς καθόλου  χιούμορ .   Η  κακεντρέχεια  τους  δεν τους επιτρέπει να δουν το  μέλλον τους και τον εαυτό τους .. Είναι χωρις Χιουμορ και ο άνθρωπος χωρίς χιούμορ ζει τη ζωή του μεταξοσκώληκα κάτω από το περίβλημα του, βέβαιος για ένα μέλλον που δεν θα διαρκέσει, μισοαναίσθητος, ανίκανος για αλλαγή

Το χιούμορ σπάζει το κουκούλι, για να οδηγήσει προς την ζωή και τους κινδύνους της ύπαρξης . Συνήθως βγαίνει απ’ αυτό ένα φτερωτό έντομο κοινό και ασήμαντο, καμιά φορά όμως ξεπετιέται η πολύχρωμη πεταλούδα που νομίζεις πως γελάει σαν τους θεούς ή μαντεύουμε μέσα στη σκιά το μυστηριώδες ξάνοιγμα των φτερών κάποιας γιγάντιας νυχτερίδας, μαύρης σαν την Νύχτα

 

 

 



[1] Lars Svendsen Η φιλοσοφία της βαρεμάρας , μτφ Παναγιώτης Καλαμαράς εκδ Σαββάλας,(1999)2006 σ 29

[2] lars svendsen Η φιλοσοφία της βαρεμάρας , μτφ Πναγιωτης Καλαμαράς εκδ Σαββάλας,(1999)2006  σς 79-΄80

 

[3] Henri  Bergson  Tο  Γελιο , Εξαντας -Νηματα ,Μεταφραση Βασιλης Τομανας ,1998 (1899) σελιδες 11-17

 

[4] Charles  Baudelaire Περί της ουσίας του Γέλιου  και Γενικά  περί του Κωμικού  στις Πλαστικές  Τέχνες (1868) Μετάφραση – σχόλια – επίμετρο . Λίζα Τσιριμώκου , Άγρα  2000, σ25

 

σκηνές από την ταινία εδώ :

 https://www.youtube.com/watch?v=2nlObCb4gOk

 

 

[5]

Σχόλια

Ο χρήστης Ανώνυμος είπε…
Εξαιρετική ανάλυση
Ο χρήστης ο Θειος είπε…

Ελπιζω οτι θα προσεξες πως χρονια τωρα ο θειος
για οσα μας απασχολουν τηρει σιγη ιχθυος.

Σιγη με αρχιδια μπρουτζινα κι ατσαλινο παπαρι
θα'λεγα νεκρικη σιωπη, που ειναι σαν φοφιο ψαρι.

Κι αυτη η νεκρινη σιωπη, ο θειος που τηρει,
ειναι σαν γαλα που'πηξε κι εγινηκε τυρι.

Και ετσι καπου μεταξυ τυρου τε και ιχθυος
με αυτη την νεκρικη σιωπη, τα λεει ολα ο θειος!

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Regressverbot- Live @ Pikrodafni

Νέοι και Νέες της Ελλάδας ... Μη Γινετε σαν τον Αδωνη, τον Βοριδη την Μανταμ Κεραμέως , τον.... ρητορα Κικίλια ,τον Κυριακο Μητσοτακη , ΓΙΝΕΤΕ ΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΦΙΛΗ