Αναγνώστες

Τρίτη 21 Απριλίου 2026

Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ

 ΟΔΥΣΣΕΙΑ  ΤΟΥ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ 


Πήγα, είδα – μάλλον ξαναείδα μετά από πολλά χρόνια και σε άλλη ηλικία, χάρη στο Kemes – την εκπληκτική, εξαίσια, συναρπαστική ταινία του Κιούμπρικ, **ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ**.


Μια ταινία που μιλά για το ταξίδι στο διάστημα αλλά και στη ζωή και στον χρόνο:

- που συμπυκνώνει την ιστορία της ανθρωπότητας στην ιστορία ενός ανθρώπου

- και τι άλλο είναι εκείνος ο μυστηριώδης μαύρος μονολιθος παρά το **Άγνωστο**, το αδιαπέραστο μυστήριο του κόσμου, εκείνο που δεν θα μπορέσουμε να διαπεράσουμε, να εξηγήσουμε, να κατανοήσουμε ποτέ, το **Πραγματικό**;


Το"  Πραγματικό"  που **Δεν** είναι η πραγματικότητά μας, σκηνοθετημένη, καθησυχαστική, εγωκεντρική, σε περιβάλλον διαστημικού λεωφορείου, με χαριτωμένες αεροσυνοδούς να μας σερβίρουν υπέροχα εδέσματα σε παράδοξες συσκευασίες και να στριβολίζομαστε στο διάστημα συνοδεία της μουσικής του βαλς του Δούναβεως και να φωτογραφιζόμαστε μπροστά στον μαύρο μονολιθο  ώσπου ένας διαπεραστικός ήχος να μας διαλύει.


Το πρώτο μέρος του ταξιδιού προς τη Σελήνη και μετά προς τον Δία είναι τόσο ήρεμο και καθησυχαστικό:

- σαν το νανούρισμα (εξάλλου δεν εμφανίζονται κι οι γονείς του αστροναύτη Ντέιβις να του τραγουδούν το **happy birthday to you**;)

- και το Κομπιούτερ Χαλ , το παρηγορητικό και ήρεμο,σαν τροφός παραμάνα  όπως οι σύγχρονες μηχανές Τεχνητής Νοημοσύνης: σε αποκοιμίζει, σε ευνουχίζει, σε εξουδετερώνει.


Και μετά, στο δεύτερο μέρος αρχίζει η ανησυχία: αχ! κάτι δεν πάει καλά με τον Χαλ, είναι κομπιούτερ και άρα τέλειο, οπότε θα είναι ανθρώπινο λάθος όμως, να που ο Χαλ έκανε λαθος και μάλιστα, ακόμα χειρότερα, έχει γίνει κακός: σκοτώνει.


Όπως το κάθε αυτόματο στον οποίο έχουν εκχωρήσει τις ζωές μας είτε λέγεται Α.Ι. είτε νεοφιλελεύθερη αγορά.


Ο Χαλ γίνεται η – κατά Χάννα Άρεντ – κοινοτοπία του Κακού, σκοτώνει τους επιβάτες του διαστημοπλοίου γιατί η αποστολή του είναι ανώτερη και δεν μπορεί να τη βάλει σε κίνδυνο: " "Λυπάμαι πολύ"  τους λέει μαζί με ένα τραγούδι όταν τον εξουδετερώνει ο τελευταίος επιζών.


Και μετά το τρίτο μέρος, το πιο υπαρξιακό: αφορά, όπως και η ζωή, σε μια Οδύσσεια που διασχίζει ένας άνθρωπος κάθε φορά, που γνωρίζει τον κόσμο ξεφλουδίζοντας τον εαυτό του σαν το κρεμμύδι:

- στην αρχή στην καθησυχαστική αγκαλιά της οικογένειας, των συγγενών, των φίλων, των κοινωνικών συμβάσεων και των κομπιούτερ, στο προστατευτικό κουβούκλιο της ρουτίνας

- και μετά, σιγά-σιγά, όλο και πιο μόνος, ολομόναχος να βλέπει τον εαυτό του μέσα στον χρόνο που δεν είναι πια  γραμμικος κσι προς τα μπρος αλλά πολύεδροςν

- και εκεί στο νεκρικό κρεβάτι ετοιμοθάνατο  εκεί, στο αργό τελευταίο του άωρο  απόγευμα ,ο τελευταίος άνθρωπος βλέπει  ξανά μπροστά του τον μονολιθο του Πραγματικού, το ίδιο μυστηριώδη και ακατάληπτο όπως και στην αυγή της ανθρωπότητας τέσσερα εκατομμύρια χρόνια πριν.


Γιατί αυτη η γνώση, η μαλλον η επίγνωση   έρχεται οπως η κουκουβάγια  στο σούρουπο και αφορά σε εναν ανθρωπο καθε φορα .Και τούτον στο κατώφλι του θανάτου 


ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ

Πέτρος  Θεοδωριδης

Δευτέρα 20 Απριλίου 2026

Εκσταση Επικοινωνιας



**Για την Έκσταση της Επικοινωνίας**  

**Έκδοση Καρδαμίτσας**  

**1991**


- «Η Έκσταση της Επικοινωνίας» του Jean Baudrillard (σελ. 29-40, έκδ. Καρδαμίτσας).

- Το γεωγραφικό τοπίο χάνει τη σημασία του, καθώς όλα τα γεγονότα συγκεντρώνονται στις πόλεις και στα μικρογραφημένα τους κέντρα.

- Χάνονται το σώμα, ο χρόνος και ο δημόσιος χώρος ως θεατρικές σκηνές. Η δημόσια ζωή κατακερματίζεται, οδηγώντας σε έναν άμορφο, πολυκέφαλο οργανισμό.

- Η διαφήμιση δεν είναι πια ουτοπικό θέαμα, αλλά πανταχού παρούσα, καταλαμβάνοντας κάθε δημόσιο και ιδιωτικό χώρο, ακόμα και την αρχιτεκτονική.

- Τέτοια μνημεία όπως το Beaubourg ή τα Les Halles είναι «διαφημιστικά μνημεία» που εκθέτουν την πολιτισμική λειτουργία του εμπορεύματος και των μαζών.

- Ο δημόσιος και ιδιωτικός χώρος εξαφανίζονται, με τα όρια μεταξύ τους να καταργούνται, οδηγώντας σε μια «διπλή χυδαιότητα»: η πιο ενδόμυχη ζωή γίνεται ορατή και εκτεθειμένη μέσω των μέσων.

- Η κοινωνία του θεάματος υποκαθίσταται από την «έκσταση της επικοινωνίας», όπου το άσεμνο δεν είναι το κρυφό αλλά το υπερβολικά ορατό, η διαφάνεια και η άμεση έκθεση.

- Το άσεμνο του εμπορεύματος είναι η ορατή, τυποποιημένη και κούφια τιμή που υποκαθιστά το μυστικό του αντικειμένου.

- Η αγορά λειτουργεί ως «εκστατική» κυκλοφορία αγαθών, ανάλογη με την πορνεία ή την πορνογραφία στην κυκλοφορία του σεξ.

- Η επικοινωνία ακυρώνει τη διάσταση και τη μορφή, καταργώντας χώρο, μνήμες και γεγονότα σε μια ενιαία διάσταση διαφάνειας.

- Η έκσταση της επικοινωνίας δημιουργεί μια νέα μορφή άσεμνου – μια πορνογραφία της πληροφορίας, όπου όλα είναι υπερβολικά ορατά, χωρίς μυστικά.

- Υπάρχει μια μετατόπιση από το «καυτό», παθιασμένο άσεμνο στο «ψυχρό» επικοινωνιακό άσεμνο, με κορεσμό, παρενόχληση και έλλειψη προοπτικής.

- Το υπερκορεσμένο δίκτυο επικοινωνίας επιβάλλει μία αρνητική έκσταση, όπου η φωνή του ατόμου χάνεται μέσα στον θόρυβο της πληθώρας επεμβάσεων.

- Αυτή η κατάσταση προκαλεί μια μορφή «ηδονής» που είναι τυχαία, ψυχοτροπική και προκαλεί ίλιγγο – μια έκσταση λιγότερο σκηνική και περισσότερο εθιστική.

- Ο πολιτισμός μετακινείται από τα παιχνίδια έκφρασης και συναγωνισμού σε παιχνίδια τύχης και ίλιγγου, με απώλεια της ετερότητας και της δημιουργικής διαφοράς.

- Η έκσταση της επικοινωνίας είναι αντίθετη στο πάθος και την επιθυμία· είναι μια ψυχρή, ναρκισσιστική μορφή σαγήνης και αποπλάνησης.

- Η υπερβολική εξωστρέφεια και διασύνδεση οδηγεί σε μια «σχιζοφρένεια» επικοινωνίας – μια κατάσταση ακραίας συγχώνευσης με τον κόσμο, χωρίς όρια ή προστασία.

- Ο σχιζοφρενής της εποχής αυτής δεν χάνει την επαφή με την πραγματικότητα αλλά βιώνει την υπέρ-γειτνίαση, την ολοκληρωτική διαφάνεια και έκθεση, χωρίς δυνατότητα αυτοπροστασίας.

- Αποτέλεσμα είναι η απώλεια της δυνατότητας δημιουργίας του εαυτού και της ύπαρξης ως αυτοαναπαραστατικής σκηνής, μετατρέποντας το άτομο σε απλή επιφάνεια απορρόφησης πληροφοριών και δικτύων. 


**ΣΕΛ. 29 -  JEAN BAUDRILLARD -  ΣΕΛ. 29-40**


- …Το τοπίο, το απέραντο γεωγραφικό τοπίο, μοιάζει με ένα αχανές, στείρο σώμα του οποίου αυτή η ίδια η έκταση δεν είναι απαραίτητη (ακόμη και το πέρασμα λίγο πέρα από τον αυτοκινητόδρομο είναι βαρετό).

- Από τη στιγμή που όλα τα γεγονότα συγκεντρώνονται μέσα στις πόλεις, οι οποίες επίσης περιστέλλονται σε μερικά εξαιρετικά μικρογραφημένα κεντρικά μέρη.

- Και σε ό,τι αφορά το χρόνο· τι μπορεί να πει κανείς γι’ αυτόν τον αχανή ελεύθερο χρόνο που μας αφήνεται, και ο οποίος μας καταπίνει σαν ένα αχανές γήπεδο, μια έκταση που αποδεικνύεται άσκοπη στο ξετύλιγμά της μια και το στιγμιαίο της επικοινωνίας μικροσκοπικοποιεί τις συναλλαγές μας σε μια διαδοχή στιγμών;

- Το σώμα ως σκηνή, το τοπίο ως σκηνή, και ο χρόνος ως σκηνή σταδιακά εξαφανίζονται.

- Το ίδιο ισχύει και για τον δημόσιο χώρο: το θέατρο του κοινωνικού και της πολιτικής προοδευτικά υποβιβάζονται σε ένα άμορφο, πολυκέφαλο σώμα.


**ΣΕΛ. 30**


- Η διαφήμιση στη νέα εκδοχή της, που δεν είναι πια το μπαρόκ, ουτοπικό σενάριο, το εκστατικό μπροστά στα αντικείμενα και στην κατανάλωση, αλλά μάλλον το αποτέλεσμα της ορατής πανταχού παρουσίας εταιριών, εμπορικών σημάτων, ανθρώπων των δημοσίων σχέσεων, κοινωνικού διαλόγου και των αρχών της επικοινωνίας.

- Με την εξαφάνιση του δημόσιου χώρου, η διαφήμιση εισβάλλει παντού (στο δρόμο, στο μνημείο, στην αγορά, στη σκηνή, στη γλώσσα) 


Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2026

Christian Metz ,To φαντασιακο σημαινον ..Ο κινηματογραφος ως ηδονοβλεψια

 ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΙΑΚΟ ΣΗΜΑΙΝΟΝ


να στερηθεί (αναγκαστικά) κάθε, έστω και ρισσότερο αμοιβαίο. Στη σκοτεινή αίθουσα ο ηδονοβλεψίας βρίσκεται σε «υπόκλιση» που κάνουν στο τέλος οι ηθοποιοί του θεάτρου. Κι έπειτα, οι τελευτ την πλευρά του αντικειμένου. Ως προς αυτό το σημείο, τίποτα δεν ισολκιναμεί μετ ελάχιστα σαφές, ίχνος συγκατάθεους μπορούν να δουν τους ηδονοβλεψίες τους, το παιχνίδι είναι λιγότερο μονομερές μόνος (ή μαζί με άλλους ηδονοβλεψίες, πράγμα που είναι χειρότερο), στερημένκ πό το άλλο ήμισυ του μυθικού ερμαφρόδιτου (ενός ερμαφρόδιτου που δεν απο παθητικού, κατά την ενορμησιακή άσκηση). Ωστόσο, είναι ηδονοβλεψίας, επι επειδή υπάρχει κάτι να δει, κάτι που ονομάζεται ταινία, κάτι όμως στον ορισμό του των φύλων αλλά από την κατανομή των πόλων, ενεργητικούς οποίου υπεισέρχεται ένα μεγάλο ποσοστό «φυγής»: όχι ακριβώς κάτι που κρύβετα αλλά μάλλον κάτι που αφήνεται να το δουν, χωρίς όμως να φανερώνεται, κάτι που εγκατέλειψε την αίθουσα πριν να αφήσει εκεί το μόνο που φαίνεται, το ίχνος του από την κατανομή


πό αυτό κυρίως προέρχεται η «συνταγή» του κλασικού κινηματογράφου, που απο τούσε από τον ηθοποιό να μην κοιτάζει ποτέ το κοινό (την κάμερα). Έτσι δίχως τη θετική ανταπόκριση, την πραγματική ή υποτιθέμενη συναίνεση με


του επίπεδο)- η κινηματογραφική ηδονοβλεψία, μη εγκεκριμένη σκοποφιλία, εγκ τον άλλο (που ήταν επίσης ο Άλλος, επειδή ισοδυναμούσε με εγγύηση στο συμβολαίς σταται εξαρχής, ισχυρότερα απ' ό,τι εκείνη του θεάτρου, προερχόμενη κατευθεία από την πρωταρχική σκηνή. Σε αυτή τη συγγένεια συμβάλλουν κάποια συγκεκριμένα χαρακτηριστικά · θεσμού: το σκοτάδι όπου βρίσκεται ο θεατής, ο φεγγίτης της οθόνης με το αναπόφευκτο φαινόμενο της κλειδαρότρυπας. Η συγγένεια, όμως, ένα πιο ουσιαστική. Σχετίζεται κατ' αρχάς με τη μοναξιά του θεατή του κινηματογράφου οι παριστάμενοι σε μια κινηματογραφική προβολή δεν διαμορφώνουν όπως στο θέατρο ένα πραγματικό «κοινό», μια προσωρινή συλλογικότητα· πρόκειται για συνά θροιση ατόμων που μοιάζει πολύ περισσότερο, παρά τα φαινόμενα, με το διάσπαρτα σύνολο των αναγνωστών ενός μυθιστορήματος. Επίσης, σχετίζεται με το ότι το φύ μικό θέαμα, το υπό θέασιν αντικείμενο, αγνοεί το θεατή του με πιο ριζικό τρόπο, μιας και δεν είναι παρόν, απ' ό,τι μπορεί να τον αγνοήσει το θεατρικό θέαμα. Επίσης, παίζη ρόλο ένας τρίτος παράγοντας, στενά συνδεδεμένος με τους δύο άλλους: η κατάτμησι του χώρου που χαρακτηρίζει την κινηματογραφική προβολή και όχι τη θεατρική πα ράσταση. Η «σκηνή» και η αίθουσα έπαψαν να συνιστούν δύο αντίθετους πόλους, αποσπασμένους από έναν ενιαίο· ο χώρος της ταινίας, που απεικονίζει η οθόνη, είναι ριζικά ετερογενής, δεν επικοινωνεί πλέον με το χώρο της αίθουσας: ο ένας είναι πραγ ματικός, ο άλλος προοπτικός: τομή πιο βαθιά από εκείνη κάθε θεατρικής ράμπας. Για το θεατή η ταινία εκτυλίσσεται σε εκείνο το «αλλού» που είναι πολύ κοντινό και του


88


ΤΟ ΠΑΘΟΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΕΣΘΑΙ


τόχρονα οριστικά απρόσιτο, όπου το παιδί βλέπει να σμίγει το γονεϊκό ζεύγος, ζεύγος που επίσης αγνοεί το παιδί και το αφήνει μόνο, απλώς θεατή, του οποίου η συμμετοχή είναι αδιανόητη. Από αυτή την άποψη, το κινηματογραφικό σημαίνον δεν είναι μόνο ψυχαναλυτικό» είναι, κυρίως, οιδιπόδειο.


Σε αυτό το σύνολο διαφορών μεταξύ κινηματογράφου και θεάτρου είναι δύσκολο τα ζυγίσει κανείς με ακρίβεια τα δύο είδη παραγόντων που τις καθορίζουν, παράγοντες του ωστόσο παραμένουν διακριτοί: τα χαρακτηριστικά του σημαίνοντος (τα μόνα που εξετάζουμε εδώ), δηλαδή αυτόν τον υπερπληρωματικό βαθμό απουσίας που προσπά-θηκα να αναλύσω, καθώς και τις κοινωνικο-ιδεολογικές περιστάσεις που σημάδεψαν με αποκλίνοντα τρόπο την ιστορική γέννηση των δύο τεχνών. Τις προσέγγισα στο κεί-μονό μου Hommage à Emile Benveniste," και απλώς θα υπενθυμίσω ότι ο κινηματο-γράφος γεννήθηκε σε μια εποχή πλήρους καπιταλιστικής ανάπτυξης, σε μια κοινωνία έντονα ανταγωνιστική και διασπασμένη, βασισμένη στον ατομικισμό και την πυρηνική οικογένεια (πατέρας-μητέρα-παιδιά), σε ένα ιδιαίτερα υπερεγωτικό αστικό σύμπαν, που νοιάζεται για «άνοδο» (ή για βιτρίνα), ιδιαίτερα αδιαφανές ως προς τον εαυτό του. Το θέατρο είναι μια αρχαία τέχνη, που έκανε την εμφάνισή της σε κοινωνίες αυθεντι κότερα τελετουργικές, σε πιο ενσωματωμένες ανθρώπινες ομάδες (αν και συχνά, όπως


στην αρχαία Ελλάδα, που διέθετε μεγάλο θεατρικό πολιτισμό, με τίμημα την απόρριψη, προς ένα μη ανθρώπινο «έξω», μιας ολόκληρης κοινωνικής κατηγορίας, των δούλων), σε πολλπισμούς που βρίσκονταν, κατά κάποιον τρόπο, πλησιέστερα στην επιθυμία τους Επαγανισμός): το θέατρο διατηρεί κάτι από αυτή την αστική [civique) και συνειδητή τάση προς την παιγνιο-λειτουργική «κοινωνία [communion]», έστω και υπό την υπο-


βαθμισμένη μορφή ενός κοσμικού ραντεβού στα έργα που αποκαλούμε «μπουλβάρ». Επίσης, για παρόμοιους λόγους η θεατρική ηδονοβλεψία, λιγότερο αποκομμένη κακό του επιδειξιομανές της σύστοιχο, τείνει περισσότερο σε μια συμφιλιωτική και κοι-κατική πρακτική σκοπικής διαστροφής (της μερικής ενόρμησης). Η κινηματογρα-ρικά αδονοβλεψία είναι λιγότερο αποδεκτή, πιο «επονείδιστη».


Δεν υπάρχουν όμως μόνο οι γενικού χαρακτήρα καθορισμοί (μέσω του σημαίνο-τας μέχω της ιστορίας), υπάρχει και η ίδια η προσπάθεια των συγγραφέων, σκη-αετούς πιλοτικών. Όπως όλες οι γενικές τάσεις, εκείνες που επισήμανα εκδηλώνονται με και άνεσαι ένταση, ανάλογα με το έργο. Δεν πρέπει να εκπλήσσεται κανείς που κά-κατιινίες αποδέχονται την ηδονοβλεψία τους με μεγαλύτερη σαφήνεια απ' ό,τι θεατρικά έργα. Εδώ ακριβώς θα ετίθεντο τα προβλήματα του πολιτικού κινη-


το Δεύτερο Μέρος του παρόντος βιβλίου.


89...



Τρίτη 3 Φεβρουαρίου 2026

Η κριση της αφηγησης κσι η Γυμνη ζωη

 ΜΠΙΟΥΝΓΚ-ΤΣΟΥΛ ΧΑΝ  Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ  ΑΦΗΓΗΣΗΣ 

σελ. 60 


η οποία δημιουργεί νόημα, παραχωρεί τη θέση η οποία είναι κενή νοήματος. Απουσιάζει ο αφη της στην παράθεση και τη διαδοχή γεγονότων, γηματικός ορίζοντας που θα μας οδηγούσε στην υπέρβαση της ανεπιτήδευτης ζωής. 

Η ζωή, που πρέπει να παραμείνει «υγιής» και να «βελτιστο ποιηθεί» με κάθε τίμημα, είναι μια απλή επιβίωση. Η μανιώδης αναζήτηση της υγείας και της βελτι στοποίησης προκύπτει μόνο σ' έναν κόσμο γυμνό, στερούμενο νοήματος. Η βελτιστοποίηση αφορά μόνο τη λειτουργία ή την αποτελεσματικότητα. Η αφήγηση, αντιθέτως, δεν μπορεί να βελτιστοποι ηθεί, καθώς έχει μια εγγενή αξία.


Στην ψηφιακή ύστερη νεωτερικότητα, ανα-πληρώνουμε τη γυμνότητα, την έλλειψη νοήμα-τος της ζωής, με συνεχείς αναρτήσεις, likes και κοινοποιήσεις. Η οχλαγωγία της επικοινωνίας και της πληροφορίας φροντίζει ν' αποκρύπτει το γε-γονός του τρομακτικού κενού της ζωής. Η σημερινή κρίση δεν ονομάζεται ζωή ή αφήγηση, αλλά ζωή ή ανάρτηση. 

Δεν μπορούμε ν' αποδώσουμε το πάθος για selfie στον ναρκισσισμό. Είναι μάλλον το εσωτερικό κενό που οδηγεί στο πάθος για selfie. Το Εγώ δεν διαθέτει επιλογές νοήματος που θα του προσέδιδαν μια σταθερή ταυτότητα. Αντιμέ-τωπο με το εσωτερικό κενό, αυτοπαράγεται ακα-τάπαυτα. Οι selfies αναπαράγουν τον εαυτό ως κενή μορφή.



Σαλο

 Σαλό

***


Πόσο ακόμα θα ξεπουληθούμε 

Μέσα στην αγορά της ηθικής ;

Πόσο βαθιά μέσα στη νύχτα θα κρυφτούμε  

Παραιτημένοι απ’ τις αλήθειες της ζωής;


Πόσο στα τέρατα του ύπνου μας, τη λήθη,  

Προσαρμοζόμαστε στα νέα μας τα ήθη;  

Μεσ’ των Σοδόμων μας και του Σαλό  τις μέρες,  

Στις συμφορές κι στων πολέμων μας τις σφαίρες;


Και μας τρυπά ο χρόνος με μια λόγχη, 

Κι εμείς, ανήμποροι να πούμε Ναι ή Όχι,  

Εσταυρωμένοι μες του ψεύδους τη στιγμή,  

Κι από τα βάθη    βγαίνει άφωνη η  κραυγή.


Κι ούτε ελπίδα ούτε φόβος ούτε δάκρυ  

Είναι πατρίδα πια του κόσμου μας η άκρη  

Κι εμείς με τα κομμένα μας φτερά, οι μύγες  

Κολλάμε στου καιρού μας τις παγίδες…


***

Πέτρος Θεοδωρίδης

Τετάρτη 29 Οκτωβρίου 2025

Σαββοπουλιάδα

 Σαββοπουλιάδας επιμύθιο 


( Θα το γράφω σιγά σιγά) 

---‐'--','-----'''''..................


🦋 Σκέφτομαι πως η Σαββοπουλιάδα άλλαξε εύκολα την Ατζέντα του δημοσίου διαλόγου, ( που διεξάγεται πλεον  σχεδόν αποκλειστικά στα ΜΚΔ )


υπέρ της Δεξιάς.  

Η Γάζα εξαφανίστηκε, ο ΟΠΕΚΕΠΕ επίσης: το κύριο ζήτημα έγινε το αν η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ και της Αριστεράς πήγε στην κηδεία.  


🦜 Προσωπικά, αν πήγαινα στην κηδεία θα θεωρούσα προσβλητικό το να βλέπω μπροστά, μπροστά στην εκκλησία, αριθμημένες θέσεις επίσημων,είτε γεμάτες είτε άδειες. Η κηδεία είναι κομμάτι του πένθους και στο πένθος είμαστε όλοι ίσοι. Φανταστείτε π.χ. να πάτε σε κηδεία φίλου ή έστω γνωστού σας και να σας βάζουν ταμπελάκι με την ιδιότητά σας, τη κοινωνική σας θέση κλπ.  

🦚 Θέλω να πω πως αυτή η αρίθμηση θέσεων επίσημων, και μάλιστα μέσα στην εκκλησία, αποτελεί και στοιχείο της Δεξιάς αντίληψης για τις κηδείες.  


🦢 Αλλά σε αυτό το σημείωμα θέλω να πω και κάτι άλλο.  


🌷 Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, ή μάλλον και με τους δύο τρόπους, ο Σαββόπουλος υπήρξε άκρως επιδραστικός για την ελληνική κοινωνία και την Αριστερά της, και τη δεξιά της.  


🌼 Με ανάλογο αλλά και διαφορετικό τρόπο που ήταν και ο Θεοδωράκης και ο Χατζιδάκης.  


🦜 Υπήρχε μια εποχή όπου η μουσική, το έντεχνο τραγούδι, σχημάτιζε έναν νοητό δημόσιο χώρο στην Ελλάδα (όπως και ο κινηματογράφος).  

🌺 Δηλαδή όλοι τραγουδούσαν τα τραγούδια των μεγάλων συνθετών καο τα συνεδεαν με την πολιτική ζωή και τις κοινωνικές αλλαγές και αναταράξεις και τραύματα 


🦉 Συνήθως τα τραγούδια αυτά ξεκινούσαν από Αριστερά και κατέληγαν να τα  τραγουδούν και στη Δεξιά.  


🦚 Στην αρχή ήταν απαγορευμένα τραγούδια και είχαν τη γοητεία του απαγορευμένου.  


🌷 Καλά, ο Χατζιδάκης δεν απαγορευόταν επί Χούντας, αλλά θυμάμαι ακόμα και τώρα το ρίγος που αισθάνθηκα κάπου στην εφηβεία μου όταν ανακάλυψα ότι υπήρχε και μια άλλη μουσική πέρα από τα " πσιδια τα παιδια  τα φιλαράκια τα καλά του Κοινουση. "  


🦢 Τον Θεοδωράκη τον ακούγαμε στο σπίτι από ξένους σταθμούς: Ντούτσε Βελλε, ραδιόφωνο Μόσχα.  

🌼 Ήταν σκοτεινές μέρες αλλα και μέρες ραδιοφώνου. Μαζευόμασταν όλη η οικογένεια, αλλά και φίλοι, και ακούγαμε.  

🌸 Είχε την αίγλη της αντίστασης.  


🦩 Τον Σαββόπουλος με έβαλε να ακούσω στο πικάπ  ένας φίλος


🦜 Ήταν κάτι διαφορετικό και με εντυπωσίασε.

 Ήμουν νομίζω τρίτη Γυμνασίου.  


🌷 Τη Συννεφούλα την άκουσα πρώτη φορά κάπου στις διακοπές στον Σταυρό της Χαλκιδικής. Δεν είχα δώσει σημασία.  


🦚 Αργότερα μου είπαν ότι ήταν, λέει, συμβολικό για τη Δημοκρατία " να γυρίσεις σου ζητώ" 

🌼 Πολύ πολύ αργότερα έμαθα για ποίαν γράφτηκε. Και επειδή την είχα γνωρίσει  απο κοντα κσι γοητευτηκα , ξσνάκουσα το τραγούδι με άλλο ενδιαφέρον.  


🦢 Και μετά ήρθε η Μεταπολίτευση και πέσαμε με τα μούτρα στο πολιτικό τραγούδι.  

🌸 Στην αρχή Μαρκόπουλο και Σαβαρακατρανεμία.  

🦉 Αλλά πολύ γρήγορα στο "έτσι κι αλλιώς η γη θα γίνει κόκκινη" και "Μαύρα κοράκια", κλπ.  


🦚 Ο Σαββόπουλος ήταν στα πλάι, παραδίπλα.  


🌷 Αρχίσαμε να τον ακούμε πιο έντονα όταν άρχισε η κούραση και η βαρεμάρα από τα κόμματα της Αριστεράς...  


🦢 Και αυτός μας έλεγε "όχι στις μανιφεστων  τις  κλεισούρες, αλλά σε εκείνο εκεί το μπαρ που ξενυχτάει".  


🌸 Τέλος πάντων, για αυτή τη φάση έχω γράψει.τα εξης   : 


### Θυμάμαι τον Σαββόπουλο 🦢  


🦜 Θυμάμαι τον Σαββόπουλο όταν έδωσε ανοιχτή συναυλία στην Πάντειο γύρω στο 1976-1977. Τότε τον θεωρούσαμε αναρχοαυτόνομο ή κάτι τέτοιο. Όμως, αναρχικός δεν ήταν. Αναρχικός τότε ήταν ο Άσιμος.  


🌷 Ο Σαββόπουλος εξέφραζε τότε έναν ενδιάμεσο χώρο, μεταξύ ΚΚΕ εσωτ και πολιτικοποιημένων αυτόνομων.  


🦚 Ο Σαββόπουλος αργότερα είχε πει:  

«Όχι στων μανιφέστων τις κλεισούρες  

αλλά, σε κείνο εκεί το μπαρ που ξενυχτάει.»  


🌸 Ήταν η εποχή που στην Αθήνα άνοιγαν οι πρώτες "πάμπ", όπως έλεγαν τότε τα μπαράκια.  

🦜 Παρεμπιπτόντως, προηγουμένως η λέξη «μπαρ» σχετιζόταν με γυναικεία κονσομασιόν σε μοναχικούς άρρενες...  


🦩 Ο Σαββόπουλος εξέφραζε - κατά τη δεκαετία του 70 - το πέρασμα από την κουλτούρα της αυτούπέρβασης και των μεγάλων αφηγήσεων (Θεοδωράκης) στην κουλτούρα αυτοέκφρασης (και των μικρών αφηγήσεων), δηλαδή στην μεταμοντέρνα κατάσταση των επόμενων δεκαετιών.  


🌷 Το ότι πολλοί από τους πρωτοπόρους των μικρών αφηγήσεων και της αυτοέκφρασης κατέληξαν στον ακραίο συντηρητισμό είναι άκρως ενδιαφέρον.  


🦢 Ο Νιόνιος εξέφραζε ακριβώς τη γενιά της μεταπολίτευσης, δηλαδή εμάς που ήμασταν ακόμα μαθητές όταν έγινε το Πολυτεχνείο.  


🌼 Θυμάμαι το ρίγος που ένιωσα όταν άκουσα τον Μπάλο από τον δίσκο ενός φίλου μου. Ήταν το 1973 περίπου. Ήμουν Γ' Γυμνασίου.  


🦉 Ο Θεοδωράκης ήταν προηγούμενη γενιά, μνήμες Λαμπράκηδων. Το ίδιο και οι άλλοι πολιτικοποιημένοι συνθέτες. Μουσική του του αγώνα.  

🌺 " Είμαστε δύο, είμαστε τρεις" ... ✊  


🌸 Όμως, ο Νιόνιος εξέφραζε τα συναισθήματα της γενιάς μου:  

🦜 Την μοναξιά  

🌷 Την απόγνωση  

🦢 Την πληγωμένη εφηβεία  

🌼 Την ασφυξία στο πολιτισμικό κιτς περιβάλλον της Χούντας  


🦉 «Θα βγω από αυτήν την φυλακή.»  


🌺 Όταν βγαίναμε από τη Χούντα, ήμασταν, η γενιά μου, οι περισσότεροι έτσι. Είχαμε σιχαθεί τη Χούντα.  

🌸 Και... βγαίναμε από τη φυλακή.  


🦜 Και μετά;  

🦩 Ήρθαν τα κόμματα της Αριστεράς: η ΚΝΕ, το ΕΚΚΕ, τα ΜΛ (εγώ ήμουν σε δύο)... και η κουλτούρα του πολιτικού, άκρως πολιτικοποιημένου τραγουδιού.  

🦚 «Πάλης, ξεκίνημα, νέοι αγώνες, οδηγοί της ελπίδας, οι πρώτοι νεκροί.»  


🦢 Αρχίσαμε τις πορείες, τα πηγαδάκια, τις κόκκινες σημαίες. Δεν υπήρχε πολύς χώρος για κάτι άλλο.  


🌷 Ο Νιόνιος ήταν εκεί και περίμενε, μαζί με τη ροκ μουσική που ακούγαμε αρχικά και μετά την παρατήσαμε για το πολιτικό τραγούδι και το «Έτσι κι αλλιώς η γη θα γίνει κόκκινη».  

🌼 Αυτό κράτησε μερικά χρόνια. Άρχισε να κουράζει το 1977, να σπάει το '78. Τουλάχιστον στα κόμματα της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, και της Β' Πανελλαδικής, καταρρέει με πάταγο με τις διαδηλώσεις ενάντια στο Ν.815 το 1979.  


🦉 Εκεί, γύρω στο '79, θεριεύει η αναρχοαυτονομία που δεν ήταν ακριβώς αναρχισμός...  


🌺 Εκεί λοιπόν ξαναβγαίνει στη μόδα ο Σαββόπουλος, όπως και η μουσική ροκ, οι Ντόρς, η Τζάνις Τζόπλιν.  

🌸 Βγαίνει κι ο Νιόνιος με τον δίσκο για τον Κοεμτζή, το Μακρύ ζεϊμπέκικο για τον Νίκο, που συμπίπτει με την απόδοση στο κοινωνικό περιθώριο χαρακτηριστικών επαναστατικού υποκειμένου.  


🦜 Έλα όμως που ο Σαββόπουλος ετοιμαζόταν για την επόμενη στροφή του, την ελληνοορθόδοξη, με τα τραπεζάκια έξω.  

.......


🦢...


🌼 Εν πάση περιπτώσει, ήρθε η δεκαετία του 80 και το ΠΑΣΟΚ που τα ισοπέδωσε όλα σαν οδοστρωτήρας.  


🦉 Θέλω να πω, υπήρχε ένας ολόκληρος πολιτικός και πολιτισμικός μικρόκοσμος της Αριστεράς που εξαφανίστηκε κατά τη δεκαετία του 80. 

Και με τα τραπεζάκια έξω, είχα την εντύπωση πως ο Σαββόπουλος… έγινε ΠΑΣΟΚ, τουλάχιστον την πρώτη τετραετία.  

🌺 


🌸 Αν όχι πολιτικά, τουλάχιστον πολιτιστικά.  


🦜 Τι ήταν το ΠΑΣΟΚ της πρώτης τετραετίας; Ήταν ο λαός στην εξουσία,


 όχι ο φανταστικός λαός της προηγούμενης περιόδου·  


🦢 ήταν ο λαός που, επιτέλους, ΑΠΟΛΑΜΒΑΝΕ τη ζωή  


🌼 τραπεζάκια έξω.  


🦉 Και πολύ γρήγορα είδαμε και άλλες, πιο σκοτεινές πλευρές της... "λαοκρατίας".  


🌺 Να μη τα πολυλογώ, 


Πάμε  στο "Βρώμικο '89". Εδώ να πω πως το 89 δεν ήταν μόνο βρώμικο για την Ελλάδα αλλά για όλο τον κόσμο. 


Το 89 τελειώνει ο σύντομος εικοστός αιώνας, "η εποχή των άκρων", που έλεγε και ο Χομπσμπάουμ. Ήταν η εποχή που κατέρεε η Σοβιετική Ένωση, το ανατολικό μπλοκ και... επικρατούσε η Δύση, οι ΗΠΑ, το"  τέλος της Ιστοριας " που έλεγε ο Φουκουγιάμα.  


🦜 Και στην Ελλάδα είχαμε το σκάνδαλο Κοσκωτά, τον Ανδρέα να τα φτιάχνει με τη Μιμή, τον Τομπρά, την Αυριανή και να ανατέλλει το άστρο Μητσοτάκη πατρός.  


🌷 Ας σταθούμε λίγο εδώ: 


το (εξαιρετικά ρατσιστικό) "Κωλοέλληνες" του Σαββόπουλου δεν αφορούσε - όπως ισχυρίζονται κάποιοι σήμερα - Αριστερούς και ΠΑΣΟΚ.  


🦚 Αφορούσε αποκλειστικά τους Πασόκους οπαδούς του Ανδρέα Παπανδρέου. 

Θυμίζω πως η τότε Αριστερά (που περιελάμβανε και το ΚΚΕ) ήταν το '89 αναφανδόν κατά του ΠΑΣΟΚ. 

Και ότι η λέξη λαϊκισμός στρεφόταν ως κατηγορία και από την Αριστερά τότε, ενάντια στον Ανδρέα (θυμίζω τον Κωνσταντόπουλο, πατέρα της Ζωής, να μιλά για προστασία των θεσμών, ενώ ο Ανδρέας έλεγε "δεν υπάρχουν θεσμοί, μόνο ο λαός" ή κάτι τέτοιο).  


🌼 Επιπλέον, υπήρχε και μια αισθητική απαξίωση του λαϊκισμού του ΠΑΣΟΚ εκ μέρους της τότε Αριστεράς· θεωρούσαν το ΠΑΣΟΚ και τους Πασόκους ως κάτι ΚΙΤΣ (άλλη μια τεράστια συζήτηση που ξεκινησε το περιοδικο Αντι στις αρχες της δεκαετιας του '80).  


🦉 Εκείνο που θέλω εδώ να πω είναι ότι το "Κωλοέλληνες" και το Μητσοτάκη στο " Κούρεμα"  δεν αντανακλούσε τότε μόνο τη Δεξιά απέχθεια προς τους Πασόκους αλλά και - μέρος τουλάχιστον - της Αριστεράς (ιδίως αριστερούς της μεσαίας τάξης που δεν ανέχονταν εύκολα τη ταύτιση με την... πλέμπα).  


***  


ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ ( Στο επόμενο  η δεκαετια του 90 ,η Συντηρητική επιθεση εναντισ στην ελευθερια της Τέχνης, ο Ρευστος εθνικισμός και ο Χριστόδουλος " ελάτε οπως είστε " 


ΣΥΝΕΧΕΙΑ 


``` 

Τώρα, η δεκαετία του ’90 ήταν εκείνη όπου διαμορφώθηκε ο ρευστός εθνικισμός, του οποίου τα άνθή  του Κακού θερίζουν σήμερα. Τι εννοώ με τον ρευστό εθνικισμό;


Εννοώ κάτι ανάλογο με τη ρευστή αγάπη, το ρευστό φόβο ή τη ρευστή νεωτερικότητα, όρους που χρησιμοποιούσε ο Μπαουμαν. Έναν εθνικισμό που δεν είναι από μπετόν και αυστηρή πειθαρχία, όπως ο άκαμπτος και πειθαρχημένος των αρχών του 20ού αιώνα, αλλά χαλαρό, ελιτίστικο, λείο με χιούμορ.


- Ένας ροκ εθνικισμός, διασκεδαστικός με την έννοια που έδινε ο Νηλ Πόστμαν στο βιβλίο του «Διασκεδάζοντας μέχρι θανάτου, ο Δημόσιος λόγος στην εποχή του θεάματος».

- Θέλετε ένα παράδειγμα;

- Θυμηθείτε τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο, που σαγήνευε τη νεολαία στα μέσα της δεκαετίας του ’90 με το «Ελάτε όπως είστε (στην εκκλησία), ακόμα και με το σκουλαρίκι».

- Και πραγματικά, η νεολαία πήγε.


Σε αυτόν τον soft, μαλακό εθνικισμό (εθνολαϊκισμό, αν θέλετε), ο Σαββόπουλος έπαιξε ιδρυτικό ρόλο.


Και κομβικό σημείο ήταν η υπόθεση Φρίντα, Λιάππα...

🦖 Από άποψη τόσο ιδεολογική όσο και ελευθερίας της τέχνης, η υπόθεση Φρίντα Λιάππα είναι κομβικής σημασίας.  

🦖 Ουσιαστικά αφορούσε στην παρέμβαση του κράτους στο πώς γυρίζεται μια ταινία, τι πρέπει να προβάλλεται και τι όχι.  

🦖 Δεν τους πείραξε η δήθεν κακοποίηση, όσο το ότι μια κινηματογραφική σκηνή δείχνει ένα μωρό να βλέπει μια ερωτική σκηνη 

Το ξαναλέω: 


🦎 ΔΕΝ παρακολούθησε κανένα παιδί στην πραγματικότητα μια σεξουαλική σκηνή.  

🐍 Αυτό που φαίνεται στην ταινία της Λιάππα ήταν προϊόν μοντάζ, όπως συνήθως γίνεται στον κινηματογράφο.  

🐊 Υπήρχε η συναίνεση των γονέων και το παιδί ΔΕΝ εκτέθηκε σε κανένα τραύμα.


Τότε, γιατί ολόκληρη αυτή η ιστορία;


Ήταν μια καλή ευκαιρία για συντηρητική προπαγάνδα, να δυσφημιστεί η ίδια η ιδέα του κινηματογράφου, όπου ένα παιδί παρακολουθεί (κινηματογραφικά) μια πρωταρχική σεξουαλικη σκηνή.


🦎 Να συντριβεί η Φρίντα Λιάππα και το εργο της,

🐍 Να βρει ευκαιρία ο Δοξιάδης και ο Σαββόπουλος να προωθήσουν μια άκρως συντηρητική και εθνικιστική ιδεολογία.  

🐊 Εκεί όπου το "...κοριτσάκι που πρέπει να προστατευτεί," κατά Σαββόπουλο, ήταν η....... Ελλάδα.


Δηλαδή, πέρα από τη χυδαιότητα της υπόθεσης, είχε και χαρακτήρα του τύπου «Τι κάνεις, Γιάννη; Κουκιά σπέρνω.»


*** ``` 

Τώρα, η δεκαετία του ’90 ήταν εκείνη όπου διαμορφώθηκε ο ρευστός εθνικισμός, του οποίου τα άνθή  του Κακού θερίζουν σήμερα. Τι εννοώ με τον ρευστό εθνικισμό;


Εννοώ κάτι ανάλογο με τη ρευστή αγάπη, το ρευστό φόβο ή τη ρευστή νεωτερικότητα, όρους που χρησιμοποιούσε ο Μπαουμαν. Έναν εθνικισμό που δεν είναι από μπετόν και αυστηρή πειθαρχία, όπως ο άκαμπτος και πειθαρχημένος των αρχών του 20ού αιώνα, αλλά χαλαρό, ελιτίστικο, λείο με χιούμορ.


- Ένας ροκ εθνικισμός, διασκεδαστικός με την έννοια που έδινε ο Νηλ Πόστμαν στο βιβλίο του «Διασκεδάζοντας μέχρι θανάτου, ο Δημόσιος λόγος στην εποχή του θεάματος».

- Θέλετε ένα παράδειγμα;

- Θυμηθείτε τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο, που σαγήνευε τη νεολαία στα μέσα της δεκαετίας του ’90 με το «Ελάτε όπως είστε (στην εκκλησία), ακόμα και με το σκουλαρίκι».

- Και πραγματικά, η νεολαία πήγε.


Σε αυτόν τον soft, μαλακό εθνικισμό (εθνολαϊκισμό, αν θέλετε), ο Σαββόπουλος έπαιξε ιδρυτικό ρόλο.


Και κομβικό σημείο ήταν η υπόθεση Φρίντα, Λιάππα...

🦖 Από άποψη τόσο ιδεολογική όσο και ελευθερίας της τέχνης, η υπόθεση Φρίντα Λιάππα είναι κομβικής σημασίας.  

🦖 Ουσιαστικά αφορούσε στην παρέμβαση του κράτους στο πώς γυρίζεται μια ταινία, τι πρέπει να προβάλλεται και τι όχι.  

🦖 Δεν τους πείραξε η δήθεν κακοποίηση, όσο το ότι μια κινηματογραφική σκηνή δείχνει ένα μωρό να βλέπει μια ερωτική σκηνη 

Το ξαναλέω: 


🦎 ΔΕΝ παρακολούθησε κανένα παιδί στην πραγματικότητα μια σεξουαλική σκηνή.  

🐍 Αυτό που φαίνεται στην ταινία της Λιάππα ήταν προϊόν μοντάζ, όπως συνήθως γίνεται στον κινηματογράφο.  

🐊 Υπήρχε η συναίνεση των γονέων και το παιδί ΔΕΝ εκτέθηκε σε κανένα τραύμα.


Τότε, γιατί ολόκληρη αυτή η ιστορία;


Ήταν μια καλή ευκαιρία για συντηρητική προπαγάνδα, να δυσφημιστεί η ίδια η ιδέα του κινηματογράφου, όπου ένα παιδί παρακολουθεί (κινηματογραφικά) μια πρωταρχική σεξουαλικη σκηνή.


🦎 Να συντριβεί η Φρίντα Λιάππα και το εργο της 


🐍 Να βρει ευκαιρία ο Δοξιάδης και ο Σαββόπουλος να προωθήσουν μια άκρως συντηρητική και εθνικιστική ιδεολογία.  

🐊 Εκεί όπου το "...κοριτσάκι που πρέπει να προστατευτεί," κατά Σαββόπουλο, ήταν η....... Ελλάδα.


Δηλαδή, πέρα από τη χυδαιότητα της υπόθεσης, είχε και χαρακτήρα του τύπου «Τι κάνεις, Γιάννη; Κουκιά σπέρν

***


🦅 Έχω να πω κι άλλα, αλλά μάλλον δεν θα τελειώσω ποτέ... Ίσως προσθέσω και άλλα αργότερα.


🌸  ας πω ότι ο Σαββόπουλος υπήρξε όχι ως μουσικός ή συνθέτης, αλλά κυρίως ως τραγουδοποιός.


🦆 Τη γενιά μου, γενιά της μεταπολίτευσης, τη σημάδεψαν οι στίχοι του και ο ρυθμός της μουσικής του. 


Και η μεταπολίτευση, πόσο κράτησε;


 Κράτησε 10-11 χρόνια, από το 1974-75 ως το 1985.


🌷 Σ’ αυτά τα χρόνια η Ελλάδα άλλαζε ταχύτατα πολιτικά, κοινωνικά και... ηθικά. 

Ραγδαίες αλλαγές σε όλους τους τομείς, ας πούμε στη σεξουαλικότητα, στο τι σημαίνει να είσαι νέος. 


Η Ελλάδα γινόταν από αγροτική χώρα αστική, με την έννοια της πόλης αλλά και της πολιτικής, κι εκείνη την εποχή πολιτική σήμαινε κάτι άλλο, πολύ διαφορετικό από την αποστεωμένη σημασία που έχει σήμερα.


🦜 Κι εμείς, οι αριστεροί μαθητές και φοιτητές, οι νέοι της μεταπολίτευσης, αισθανόμασταν την ανάγκη να είμαστε όχι μόνο πολιτική αλλά και πολιτιστική πρωτοπορία.

 Ακούγαμε  μουσική, διαβάζαμε ποίηση και κάθε καινούριο βιβλίο του Ρίτσου τότε ή του Ελύτη, συζητιώτας πλατιά στα αμφιθέατρα.


🌺 Αισθανόμασταν την αλλαγή της κοινωνίας σχεδόν σωματικά...


 Πώς να το πω; Υπήρχε απόλαυση στην αλλαγή της κοινωνίας, απόλαυση της αλλαγής.


🦋 Και μέσα σ’ αυτό το κλίμα υπήρχαν τα τραγούδια του Σαββόπουλου, τότε, ως διαρκές ζουζούνισμα, σαν μια Σωκρατική αλογόμυγα που μας έκανε να αμφιβάλλουμε την κομματική μας ένταξη (λευκέ, γαλάζιε ποντίκι), 


ως ειρωνεία και αυτοσαρκασμό  των ίδιων των ιερών μας τεράτων (Αχάρνη).


🦢 Ο Σαββόπουλος δεν ήταν ένας από μας, ήταν το διχασμένο "εμείς" της εποχής, η ψυχή της νιότης μας.


🌻 Αυτό, κατ’ εμέ, κράτησε μέχρι τα τραπεζάκια έξω. Μετά χάθηκε.


 Δεν ξέρω αν χάθηκε η έμπνευση του Διονύση, ξέρω όμως ότι δεν μας ενδιέφεραν πια τα τραγούδια του ..


 Ίσως άλλαξε η ίδια η ελληνική κοινωνία, αστικοποιήθηκε, άρχισε να βλέπει υπεροπτικά τον προηγούμενο εαυτό της: " κώλο Έλληνες, με πεσμένους κώλους, μελαμψές φυλές " κλπ.


🌼   Μια μεριδα ( ακρως ευνοημένη )της ελληνικης κοινωνιας

 αρχισε να κοροϊδεύει τα καλύτερα της χρόνια.,τη νιότης της ,τους ίδιους τους συντοπιτες και " συνελληνες" της 


🦁 Δεν άλλαξε μόνο ο Σαββόπουλος, 

άλλαξε και η κοινωνία. 

Από συμπαγής, κομματιάστηκε, έγινε φυγοκεντρική, εκκεντρική... Και αλαζονική.


🐯 Και ο Σαββόπουλος αγκαλιάστηκε από τη Δεξιά. Όμως μπορούσε η Δεξιά να τον αγκαλιάσει; Τα πιο ωραία τραγούδια του ήταν ζυμωμένα με την ψυχή της μεταπολίτευσης, και η μεταπολίτευση είχε αριστερή ψυχή!


🐸 Τι να καταλάβουν οι δεξιοί από το "Βρώμικο ψωμί";  

🦎 Τι να καταλάβουν οι Και Α και Ου της ΔΑΠ Νουφιυφούκου από τα τραγούδια του;  

🐍 Αυτοί είχαν τα πάρτυ τους με έξι ευρώ και τα τραγούδια της Γαλάζιας Γενιάς του Ρ. Ουίλιαμς. Και τον Ρουβά.  


🦚 Έτσι και τα τραγούδια του Σαββόπουλου γίνονταν όλο και περισσότερο άνευρα, άψυχα ή μάλλον ξεψυχισμένα.


🦉 Αλλά και η ίδια η ελληνική κοινωνία δεν ξεψυχά χρόνια τώρα;  


🦚 Δεν βυθίζεται όλο και πιο πολύ στον κομφορμισμό, στον πομπώδη νάρκισσισμό, εν τέλει στον φασισμό; (Ή έστω στον μεταφασισμό;)


🦇 Δεν ξέρω πώς να τελειώσω αυτό το σημείωμα... Μάλλον θα το αφήσω ανοιχτό, 


άνω τελεία ●


***


```


Π.Θ


```


Π.Θ

Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ

 ΟΔΥΣΣΕΙΑ  ΤΟΥ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ  Πήγα, είδα – μάλλον ξαναείδα μετά από πολλά χρόνια και σε άλλη ηλικία, χάρη στο Kemes – την εκπληκτική, εξαίσια,...