Η κληρονομιά της ερήμου

Παράδοξα
Η κληρονομιά της ερήμου
Ευγένιος Αρανίτσης

αποσπασμα 
''Μπορούσα έτσι να υποστηρίξω πως οι τέσσερις θρησκείες αυτής της κατηγορίας, τρεις που μεγαλούργησαν και μία που χάθηκε εν τη γενέσει στην Αίγυπο, συνάπτονταν με το μέγεθος της υποβολής που ασκούσε η έρημος στους λαούς που κατοικούσαν στην περιφέρειά της, λαούς των οποίων το συλλογικό πνεύμα ήταν σχεδόν υποχρεωμένο να φανταστεί τον παράδεισο σαν μια όαση, έναν κήπο με τρεχούμενα νερά στο μέσον μιας άνυδρης απεραντοσύνης. Εκεί στην έρημο θα αντίκριζε ο Μωυσής τη φλεγόμενη βάτο, παραλαμβάνοντας στη συνέχεια τις Εντολές, εκεί θα αποσυρόταν ο Ιησούς πριν από την κοσμική του ζωή και εκεί θα συνελάμβανε ο Μωάμεθ το δικό του όραμα, τη δική του απάντηση στην ομοιομορφία της απεραντοσύνης, σαν μια παραίσθηση μονοθεϊστικού δέους. Για τους Ισραηλίτες, τους μωαμεθανούς και, αρχικά, τους χριστιανούς, η εικόνα του Θεού καθρεφτιζόταν στην ενιαία και απεριόριστη σιωπή μιας ερήμου που έσβηνε στον ορίζοντα επιβεβαιώνοντας το ηθικό ανάστημα εντυπώσεων που ανήκαν στην τάξη της απολυταρχίας.
Θα διατύπωνα τις ίδιες σκέψεις διαφορετικά, λέγοντας πως, αν οι εποχές των μονοθεϊστικών θρησκευτικών εμπνεύσεων εγκαινιάζονταν στην έρημο, ήταν επειδή η τελευταία, μεταφορικά μιλώντας, αντιπροσώπευε την ερήμωση της εκάστοτε έντρομης και αποκαμωμένης ψυχής που, τώρα πλέον, για καλό ή για κακό, βολιδοσκοπούσε τους προϊδεασμούς της συμπαντικής πραγματικότητας, αμυνόμενη στην ιστορική επίθεση την οποία δεχόταν ο λογικός παρονομαστής που διαιρούσε τα πράγματα, οπότε τα πράγματα θα ήταν εφεξής ένα και το αυτό πολύμορφο αποτέλεσμα μίας και μόνης θέλησης. Το τοπίο ήταν ένα, άρα ο Θεός ήταν ένας και, σαν τέτοιος, οσονδήποτε μεροληπτικός, εφάρμοζε την ίδια μοναδική δικαιοσύνη -αυστηρή ή επιεική, αναλόγως- πάνω σε όλα τα ανθρώπινα όντα. Αν το νεύμα του Θεού εξαντλούνταν στην τήρηση του Νόμου ή στα έργα της συμπάθειας ή στον υψηλό προσηλυτισμό, αυτά τα ιδανικά παρέμεναν, επίσης, μοναδικά και ενιαία. Μια τρομερή αλήθεια, η αλήθεια του απείρου, η αλήθεια μιας σφαιρικής ολότητας δίχως μετρήσιμη ακτίνα και με το κέντρο της τοποθετημένο εκεί όπου ο νους εγκατέλειπε την απόπειρα κατανόησης, είχε εισβάλει στον πολιτισμό για να τον προσανατολίσει σε μιαν ερημική χρονικότητα, μια χρονικότητα ανεπίστρεπτη όπως όταν τα καραβάνια, λοξοδρομώντας από τον κύκλο των εποχών των μετακινήσεων, χάνονται στις αμμοθύελλες της Σαχάρας.