ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΝΑΥΤΙΚΟΙ ,ΜΠΑΡΚΑΡΙΣΜΕΝΟΙ ΚΑΙ ΞΕΜΠΑΡΚΟΙ

 

Πετρα.

 Ειμαστε εκεινη η βουβη κραυγη 

 που μολις βγαινει απο το στομα

 πεφτει καταγης σαν μαυρη πετρα.

Για την ταινια fight club , κειμενο Πετρου Θροδωριδη

 Βλέποντας αναδρομικά μετά από 22 περίπου χρόνια την ταινία fight club, μπορώ εκ των υστέρων να διακρίνω πλευρές 

που δεν είχα δει τότε .                                                   Κατ ' αρχάς είναι μια ταινία για τον  απο αποσανατολισμό της επιθυμίας  μετά την ριζική αλλαγή του κόσμου που συνέβη στα 89 - 90 .             

Ο Μεγάλος Άλλος του διπολικου κόσμου του ψυχρού πολέμου έχει εκλείψει ,και ο ήρωας μας προσπαθεί να εναρμονιστεί  με το πνεύμα της  εποχής δηλαδή να 

Καθώς η επιθυμία είναι πάντα ,όπως λέει ο Λακάν η επιθυμία του Άλλου , προσπαθεί να  επιθυμήσει ως Άλλος: αντί για τα πορνογραφικά περιοδικά , όπως θυμάται , μέσα στη τουαλέτα -  υπαινιγμός για την  αγοριστικη  εφηβεία του και τον εκεί αυνανισμό ,επιθυμεί ..." έπιπλα ΙΚΕΑ " και τα παραγγέλνει μέσα από τον απόκρυφο χώρο της τουαλέτας.                                                                

  Εδω βέβαια μπορούμε να θυμηθούμε και τον Μπουνουελ. στο φάντασμα της ελευθερίας  και την τουαλέτα  που από απόκρυφος χωρος  γίνεται  γίνεται χωρος  δημόσιος ενώ το γεύμα  γίνεται  κάτι το ιδιωτικό ,κρυφό και επαίσχυντο.                 

Ο Ήρωας παραγγέλνει έπιπλα ΙΚΕΑ προσπαθώντας μάταια να νιώσει απόλαυση στη νέα , μετα μοντέρνα εποχή  της"  απόλαυσης χωρίς απόλαυση'  όπως του καφέ Ντεκαφεινε  η του σεξ χωρίς σεξ ( εικονικό σεξ - κυβερνοσεξ ) .

   Ο  λανθανων υπαινιγμός αφορά στο αίσθημα ευνουχισμού του και στην απουσία απόλαυσης καθώς τα αντικείμενα κατανάλωσης δεν επαρκούν : 

Ψάχνει για την jouissance την ηδονή- οδύνη  που ενέχει κάτι από την ορμή του θανάτου , η οποία όμως απουσιάζει από τα αντικείμενα - γκατζετ που , παίζουν  υποθετικά τον ρόλο του κατά Lacan objet petit a , του μικρού αντικείμενου α ..

                                                            

Ο κόσμος του έχει γίνει  ένας κόσμος αποστειρωμενος , χωρίς πόνο , επίπεδος , δυσδιαστατος και επιφανειακος και η σκηνή στο έργο όπου παρουσιάζονται τα Έπιπλα ΙΚΕΑ σκηνογραφει την επικάλυψη της Ελλειψης μέσα από σχέδια επίπλων και χωρικές διαστάσεις.  

Προσπαθεί να νιώσει την επιθυμία του ως Χώρο προς επίπλωση , ως γέμιση ενός  χώρου , αισθάνεται κενός , άδειος σαν να είναι άδειος χωρος .. 

                                

Αργότερα εγκαταλείπει τα έπιπλα και η επιθυμία του αναπροσανατολιζεται ως επιθυμία του Άλλου  προς ...ομάδες αυτοβοηθειας για πάσχοντες από σοβαρές ασθένειες  όπως καρκίνος των όρχεων κ.α

 Πηγαίνει σε αυτές τις ομάδες ως δήθεν πάσχων και παθαίνει ένα είδος εξάρτησης  από τον πόνο των άλλων.

Θυμιζω το κλίμα της δεκαετίας του 1990 , ήταν ένα κλίμα αποστειρωμενης Συμπόνιας η μάλλον οίκτου , όπου η Δύση , δηλαδή ο κυρίαρχος καπιταλισμός της κατανάλωσης  αντιμετωπίζει τον πόνο του υπόλοιπου κόσμου ως  σωτήρας  και θεράπων : ήταν η εποχή των"  ανθρωπίνων δικαιωμάτων " και των στρατιωτικών παρεμβάσεων της Δύσης εν ονόματι  του( δήθεν) Καλού .        

                                        

 Ο ήρωας μας βρίσκει ανακούφιση σε αυτόν τον αναπροσανατολισμό της επιθυμίας° το άγχος του , άγχος ευνουχισμού ανακουφίζεται ως ένα βαθμό πέφτοντας στη αγκαλιά μιας καινούριας του γνωριμίας ,ενός ασθενούς από  καρκίνο των όρχεων που πάσχει από γυναικομαστια . 

                  

Ο Κόσμος του λοιπόν σχεδόν ολοκληρώνεται ως ομοφυλος κόσμος μέχρι που συναντά έναν άλλο όμοιο , όχι ως αντικείμενο μικρό α αλλά ως ανταγωνιστή ,που απολαμβάνει κι αυτός την ίδια εξάρτηση  από την απόλαυση σε  ομάδες  αυτοβοηθειας καρκινοπαθών : 

Μια γυναίκα.     

 Αυτο προκαλεί στον ήρωα μας ένα επιπλέον άγχος ,η απόλαυση του είναι Μοναχική  και ναρκισσιστική δεν ανέχεται τον άλλον , ιδίως ως θηρευτή της ίδιας απόλαυσης και μάλιστα τον άλλον ως Γυναίκα : κάτι που κατα Λακαν :"  Δεν υπάρχει " με την έννοια ότι είναι  δυνατή μια Μη   φαλλική απόλαυση, η απόλαυση του Μη όλου.        

Η απόλαυση της Γυναίκας ενέχει για τον ήρωα μια συνδηλωση ευνουχισμού του  ...         

                

 Γι'αυτό  και ο ήρωας  προσπαθεί να αποκλείσει τις συναντήσεις και να περιορίσει την γυναίκα στη παλιά της θέση  σύμφωνα με τις δικές του προηγούμενες  εφηβικές προδιαγραφές της επιθυμίας ως αντικείμενο ολοδικης του  αυνανιστικης .ηδονής. 

                                              

  Ο Ήρωας βρίσκει ανακούφιση επινοωντας την προσωπικότητα του Τάιλερ και   επιστρέφοντας φαντασιακά σε έναν κόσμο ολότελα ανδρικό μέσα από το fight club  , έναν κόσμο βίας  όπου η βία βέβαια  αποκαλύπτει το elan vitale ,τον μύθο της ζωικής ορμής που είναι συνδεδεμένη με την ανδρική σεξουαλικότητα  

( αυτό που ο Παζολίνι ονόμαζε Τέτις ) 

και που η γυναίκα υποτίθεται    αφαιρεί και εξαντλεί άρα ευνουχίζει .                   

    Ο Τάιλερ είναι κατασκευαστής σαπουνιών από...ανθρωπίνο λίπος  και αυτό ανακαλεί βέβαια  ίχνη ναζιστικής βίας αλλά  και μια υπόσχεση αναστήλωσης ενός φαντασιακού κόσμου ανδρικού σφριγους χωρίς λίπος.                                     

 Όμως η ενοχλητική γυναίκα παραμένει και στην εξαιρετική σκηνή που ο ήρωας μας της τηλεφωνεί, εκείνη έξαλλη  του ζητάει να της ξεκαθαρίσει αν" την γαμαει απλώς η της κάνει έρωτα " .       

                                                          

Θυμίζω ότι η δεκαετία του 90 ήταν πέρα από εποχή της νίκης του καπιταλιου και η εποχή του μεταμοντέρνου θριάμβου των νέων υποκειμένων  ,που εμφανίζονται και στο πεδίο της Σεξουαλικότητας , κυρίως της Γυναίκας η οποία , σύμφωνα και με τον Άντονυ Γκιντενς  επιζητεί ανοιχτα για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας όχι μόνο εργασιακά - πολιτικά δικαιώματα αλλά και το δικαιώματα της σε ένα εξαιρετικά στενό πεδίο οικειότητας : το δικαίωμα στον οργασμό .                                                                     

  Αυτή η διεκδίκηση προκαλεί άγχος ,ανασφάλεια ,  σχιζοειδη διχασμό στον άντρα .                                                           

Θυμίζω επίσης τη ρήση του Λακάν ότι  " δεν υφίσταται συνάντηση φύλων στην ερωτική πράξη ";( με την έννοια ότι και τα δύο φύλα είναι εγκλωβισμένα στην δική τους φαντασίωση ) αλλά και ότι , πάλι για τον Λακαν , η ερωτική απόλαυση για τον άνδρα περιορίζεται από την απόλαυση του οργάνου του ( του πέους )                                    

Εντέλει η γυναίκα εξαφανίζεται οι άνδρες πολλαπλασιάζονται - καθώς δεν υπάρχει άλλος και η ακατάσχετη ορμή του Τάιλερ να ιδρύει Fight Club σε κάθε πόλη  υποδηλώνει και την Νέα προσταγή του " αισχρου" Υπερεγώ , τον Φασισμό ως προστακτική του" Πραγματικού " απέναντι  στους περιορισμούς και στη λεύκανση της Βίας από το τότε - Συμβολικό .                                          

 Οι καταληκτικές σκηνές του έργου(  π.χ με την Βία του ήρωα απέναντι στον  εαυτό του που προκαλεί άγχος στο αφεντικό του )  

και με την αποκάλυψη ότι ολοι αυτοί οι άνδρες υπό τις διαταγές του είναι πλαστές επινοήσεις του Νου , δείχνουν όχι την επικράτηση του Πραγματικού αλλά του Φαντασιακού , 

ότι ο κόσμος στον οποίο παγιδεύτηκε ο ήρωας μας ήταν ο κόσμος της  Κουλτούρας του Ναρκισσισμού( Κρίστοφερ Λας )     

                  Πέτρος  Θεοδωριδης..

η εισηγηση του Πετρου Θεοδωριδη για την ταινια Ridicule (Patrice Leconte) στην εκδήλωση προβολής της ταινίας στο πνευματικο κέντρο Ιωανναιτων

Για την ταινία Ridicule ,1996,σκηνοθεσια Patrice Leconte , πτωταγωνιστουν Charles Berling, Jean Rochefort, Fanny Ardant ,Judith Godrèche ,ελληνικός τίτλος ο Περίγελως της Αυλής)

 Η ταινία Ridicule αναφέρεται στην γαλλική αυλή των Βερσαλλιών ,

λίγο πριν την πτώση του παλιού καθεστώτος.

 Σε ένα κόσμο χαιρεκακίας και επιθυμίας για εκδίκηση. 

Αλλά και ένα κόσμο υπό την επιρροή του Διαφωτισμού, του Ρουσσώ του Βολτέρου

 και της επιθυμίας για έναν καλύτερο κόσμο. 

Θυμίζω ότι ο Λουδοβίκος ο 14ος , ο λεγόμενος βασιλιάς Ήλιος ,έχτισε τις Βερσαλλίες και συγκέντρωσε εκεί τους αριστοκράτες της υπαίθρου ,δωροδοκώντας τους ,

ακριβώς για να τους γελοιοποιήσει και να τους ευνουχίσει.

 Το αριστοκρατικό ήθος κατέληξε να σημαίνει ήθος κολάκων και κακεντρεχών 

που επιζητούσαν πάση θυσία την εύνοια του βασιλιά. 

 Ο ήρωας μας, είναι από τους εναπομείναντες στην υπαιθρο ένας προικισμένος νεαρός αριστοκράτης ευαίσθητος ,πονόψυχος αλλά και έξυπνος και πνευματώδης. 

Πάει με το άλογο του 

να συναντήσει τον πολιτισμό, αυτόν που κατήγγειλε ο Ρουσσώ ότι‘’διαφθείρει ‘’ στις Βερσαλλίες .

 Φέρνει μαζί του το αυθεντικό σχέδιο του Διαφωτισμού,

  το σχέδιο για έναν καλύτερο κόσμο . 

 Είναι μηχανικός,το σχέδιο του είναι να αποξηράνει τους βάλτους του φέουδου του,

ώστε να μη πεθαίνουν οι υποτελείς του από την ελονοσία. 

Υπόσχεται στον μικρό Λέοναρντ, ένα παιδί δουλοπαροίκων άρρωστο από ελονοσία : 

«θα απαλλαγούμε από αυτόν τον κακό βάλτο, χωρίς την θεία λειτουργία, ,θα φτιάξουμε τάφρους, θα αποξηράνουμε , θα φυτέψουμε δέντρα και τότε αυτή η γη θα γίνει όμορφη»

 Τάχει όλα , εξυπνάδα και καλοσύνη και σχέδιο εκτός από ένα :

Την εύνοια του Βασιλιά, απαραίτητη για να χρηματοδοτηθεί το σχέδιο.

Και πως θα την αποκτήσει;

 Υπάρχουν δυο τρόποι : Ο ένας είναι να αποδείξει ότι έχει παλιούς ισχυρούς τίτλους ευγενείας• που δεν έχει. 

Ο Δεύτερος . 

 Να δείξει ότι διαθέτει δηκτικό πνεύμα ,

 δηλαδή ότι είναι ικανός για εξυπνάδες ,ετοιμόλογος,έτοιμος να ειρωνευτεί . 

Στους σαπισμένους κύκλους των Βερσαλλιών ο μονος τρόπος να φτάσει κάτι στο αυτί του βασιλιά 

είναι να πεις κάτι 

 το ενδιαφέρον,… 

 Αρχίζει λοιπόν μια αντιφατική προσπάθεια που θυμίζει κάπως τον Πύργο του Κάφκα. 

Θυμάστε τον Χωροθέτη Κ που προσπαθούσε να βρει την θέση του στον Πύργο ψάχνοντας στα τυφλά αναμεσά σε γελοίους υπηρέτες της εξουσίας;

 Ε κάπως έτσι προσπαθεί και ο φτωχός μας αριστοκράτης να δείξει επιφανειακός εξυπνάκιας προσπαθώντας να πέτυχει το καλό, να δείξει μοχθηρός και κενόδοξος ώστε ευοδωθεί το πονόψυχο σχέδιο του .

 Η ταινία είναι, ανάμεσα στα άλλα και μια αλληγορία για την εξουσία και την ουσία . 

 Για να πλησιάσεις την κεντρική εξουσία ,τον ανώτατο άρχοντα, πρέπει να χάσεις την ουσία , να αλλοτριωθείς να γίνεις άλλος. 

Στους κύκλους της Γαλλικής αυλής αναρωτιούνται

 τι είναι το Αγγλικό Χιούμορ , 

δεν το καταλαβαίνουν , 

αυτοί διαθέτουν Πνεύμα,χαιρεκακία και μοχθηρία,

 η ζωή τους είναι ανούσια παιχνίδια και ίντριγκα , ο πολιτισμός τους σαν εκείνα τα σοκολατένια αυγά Κίντερ-έκπληξη ,κουφια με ενα πσιχνιδακι μεσα η σαν εκείνα τα γλυκά του παλιού καθεστώτος ,τα εντελώς κενά από μέσα . 

 Ο νεαρός μας αριστοκράτης τάχει όλα τα προσόντα ,εξυπνάδα, γοητεία ,καλοσύνη εκτός από ένα: 

Δεν είναι κενός ,είναι γεμάτος έχει περιεχόμενο και αυτά δεν το συγχωρούν οι κύκλοι της εξουσίας . 

Του βάζουν τρικλοποδιές κυριολεκτικά 

 Είναι μια ταινία πέρα για το Παλιό γαλλικό καθεστώς ,για τη ντροπή, το κωμικό το γελοίο και το αστείο , το χιούμορ και το γαλλικό πνεύμα, το esprit 

 1ο Η ταινία αφορά την ντροπή. 

 Ο Νόρμπερτ Ελιας υπενθυμίζει ότι στην (δυτική)αυλική κοινωνία, η ντροπή, συνδεδεμένη με τη γύμνωση ορισμένων μερών του σώματος, περιοριζόταν σε μεγάλο βαθμό από ταξικούς ή ιεραρχικούς παράγοντες. 

 Η γύμνωση κοινωνικά ανώτερων μπροστά σε κοινωνικά κατώτερους- για παράδειγμα του βασιλιά μπροστά στον υπουργό του-δεν υπόκειται ακόμα σε πολύ αυστηρή κοινωνική απαγόρευση, 

δεν προκαλεί ακόμα κάποιο συναίσθημα κατωτερότητας η αιδούς. 

Στην ταινία βλέπουμε ότι στο παλιό καθεστώς  επιβεβαιώνεται η διαπίστωση του Ελίας: 

Η ντροπή αφορά τους ανωτέρους και όχι τους κατωτέρους και η Φανή Αρταν δεν αισθάνεται καμμιά ντροπή με το να εμφανιστεί ολόγυμνη μπροστά στις υπηρέτριες που την πουδράρουν ενώ ο ικέτης αριστοκράτης, 

ο Βαρόνος ντε Γκερεκ που αυτοκτονεί, αισθάνεται ως υπέρτατη ταπείνωση το να εμφανισθεί χωρίς παπούτσι στο βλέμμα του βασιλιά. 

 2ον η ταινία αφορά επίσης και στην βαρεμάρα ,την πλήξη,την ανία και το ενδιαφέρον . .

_________________________

Σύμφωνα με τον Νορβηγό φιλόσοφο Lars Svendsen για πολύ καιρό η βαρεμάρα ήταν σύμβολο της κοινωνικής θέσης, αποτελούσε δηλαδή προνόμιο των ανώτερων στρωμάτων της κοινωνίας αφότου αυτά ήταν τα μόνα τα οποία είχαν την υλική βάση που απαιτείται για την βαρεμάρα 

 Η βαρεμάρα μπορεί να περιγράφει ως ακυρωμενο νόημα . 

Για τον Καντ η βαρεμάρα συνδέεται με την πολιτιστική εξέλιξη:  

ως καλλιεργημένα άτομα οδηγούμαστε στη βαρεμάρα μέσω της επιθυμίας να δοκιμάζουμε συνεχώς νέες μορφές απόλαυσης .

 Στη βαρεμάρα ο άνθρωπος αισθάνεται μια αποστροφή ή μια αηδία για την ιδιά του την ύπαρξη . 

 Στην ταινία βλέπουμε ότι ο  βασιλιάς επιλέγει τους αυλικούς που θα δεχτεί κοντά του με ένα μόνο κριτήριο. 

Αν έχουν ενδιαφέρον .

 Η βασίλισσα επίσης. 

Και ποια είναι η πηγή του ενδιαφέροντος; το να είναι κάποιος διασκεδαστικά κακεντρεχής . 

 Αντίθετα οι δυο θετικοί ήρωες της ταινίας ,ο νεαρός αριστοκράτης ο ντε Ποσνυλντόν και η κόρη του Μαρκησίου ντε Μπελγκάρντ του γιατρού,η Ματίλντ βρίσκουν ένα Νόημα στο βάθος και στην πράξη : 

η η Ματίλντ φοραει ένα αυτοσχεδιο σκάφανδρο και κατεβαίνει σε ένα πηγάδι, κανοντας επιστημονικά πειράματα ,ενώ ο Ποσνυλντόν την αποξήρανση του έλους στο φέουδο του για την προστασίας των χωρικών του .

 3ον Η ταινία αφορά επίσης τον ερωτα και την αυλική ερωτοτροπία.

   Υπήρχαν χονδρικά μιλώντας δυο αντιλήψεις για τον έρωτα στην Γαλλία της προεπαναστατικής εποχής η «Ιουλία ή Νέα Ελοΐζα» (1761), του Ρουσσώ και το μοναδικό μυθιστόρημα του Πιερ Σοντερλό ντε Λακλό:  «Επικίνδυνες σχέσεις».

 Ο Ρουσσώ μας προσφέρει μια αντίληψη του έρωτα ως λατρεία της ειλικρίνειας ,της φύσης και της αλήθειας ,

ο Λακλό της ανειλικρίνειας και του πολιτισμού ως διαφθοράς. 

Ο έρωτας μεταξύ της Ματιλντ και του Πονσυλντον, (τύπου Νέας Ελοίζας του Ρουσσώ) ενείχε έντονο ήθος 

 Η σχέση ανάμεσα στην Κόμισα Ντε Μπλαγιακ (που θυμίζει λίγο την διεφθαρμένη μαρκησία ντε Μερτειγ)

   και τον ήρωα μας θύμιζε τον έρωτα που περιγράφει ο Λακλό στις επικίνδυνες σχέσεις.

 Συνδέεται με ανταλλάγματα και κυρίως με την εξουσία, το σεξ, τα ευφυολογήματα  

τo ‘’esprit’’

ως αντάλλαγμα για την εύνοια του Βασιλιά ,ως κοινωνικό χρήμα...

 4ον Η Ταινία 

 αφορά την εσωτερίκευση των συναισθημάτων και την επίδειξη καλών τρόπων.

Επίσης είναι μια ταινία για το κωμικό ,το γελοίο και το αστείο , το χιούμορ και την αντίθεση του προς το γαλλικό πνεύμα ,το esprit. 

 Ο Ν Ελίας δείχνει στο βιβλίο του:

 Η εξέλιξή του Πολιτισμού το πως ο δυτικός Πολιτισμός

 συνδέθηκε με την απώθηση και την εσωτερίκευση:από τα μεσαιωνικά ήθη και τον τεμαχισμό του κρέατος δημόσια στα συμπόσια των αριστοκρατών του Μεσαίωνα ,

στο κρύψιμο της κουζίνας 

και την εσωτερίκευση των συναισθημάτων στην περιοδο της Απολυταρχίας. 

Θυμηθείτε την σκηνή όπου ο Πονσλυντόν 

 γελάει με ανοιχτό το στόμα και ο δάσκαλος του για τα ήθη της αυλής αριστοκράτης γιατρός , τον μαλώνει : είναι πολύ αγενές. 

 Και ο Πονσυλντόν ,γελάει πια με κλειστό το στόμα και τα αποτέλεσμα είναι ακόμα πιο γελοίο για μας που έχουμε διαφορετική αντίληψη για το γέλιο. 

Για τον Henri Bergson :

«Τρία είναι τα χαρακτηριστικά του γέλιου :

 «1ον Το γέλιο είναι ανθρώπινο. αφορά ανθρώπους ,δεν θα γελάσουμε ποτέ με ένα τοπίο , θα γελάσουμε με ένα ζώο , αλλά επειδή θα το συλλάβουμε με ανθρώπινη έκφραση η σε ανθρώπινη στάση

 2ο. Το γέλιό δεν έχει εχθρό μεγαλύτερο από τη συγκίνηση. Δεν εννοώ ότι θα μας ήταν αδύνατον να γελάσουμε μ’ ένα πρόσωπο που μας εμπνέει ,λογού χάρη ,οίκτο η στοργή : μόνο ότι τότε , για μερικές στιγμές θα πρέπει να λησμονήσουμε σκύτη την στοργή , να σιγάσουμε τον οίκτο [και ας θυμηθούμε εδώ τις δυο σκηνές με τον αριστοκράτη Ικέτη που αργεί να απαντήσει στην ειρωνεία και γελοιοποιείται αλλά και στη σκήνη με το παπούτσι που του το βγαζει ο αββας όπου γελοιοποιείται άσπλαχνα]

 3ο Δεν θα απολαμβάναμε το κωμικο αν νιώθαμε απομονωμένοι ….

 Το γέλιό μας είναι πάντα το γέλιό μιας ομάδας παράδειγμα αφηγήσεις κωμικών ιστοριών στο τρένο ..

αν είσαι απομονωμένος και τις ακούς δεν έχετε καμμιά επιθυμία να γελάσετε οσο ειλικρινές και αν υποθέσουμε πως είναι, το γέλιό κρύβει μια υστερόβουλη συνεννόηση , σχεδόν συνενοχή θα έλεγε με άλλους πραγματικούς η κατά φαντασία γελωντες

 Φαίνεται ότι το κωμικό θα γεννηθεί όταν άνθρωποι ενωμένοι σε μια ομάδα θα κατευθύνουν την προσοχή τους στον έναν τους , θα σιγάσουν την ευαισθησία τους και θα ασκήσουν μόνο τη νόηση τους :

 Τι λογής είναι τώρα το ιδιαίτερο σημείο με το οποίο θα ασχοληθεί η νόηση; 

Ένας άνθρωπος που έτρεχε στον δρόμο σκοντάφτει και πέφτει κάτω : οι περαστικοί γελούν. Νομίζω ότι δεν θα γελούσαν μαζί του αν του ερχόταν η λοξά να καθίσει ξαφνικά κάτω.

 Γελούν γιατί σωριάστηκε άθελα του , είναι το αθέλητο που προκαλεί το γέλιό στην αλλαγή στάσης,είναι η αδεξιότητα» 

 Και θυμηθείτε την σκηνή της τρικλοποδιάς που κάνουν κύκλο γύρω από τον πεσμένο Πονσλυντόν κοροϊδεύοντας τον με το παρατσούκλι ‘Μαρκήσιος του Αντίποδα’’

 Αντίστοιχα ο Baudelaire βλέπει πίσω από το γέλιό στο πέσιμο κάποιου μια κρυφή αλαζονεία . Γραφει ο Baudelaire ’’ Για να πάρουμε ένα από τα πιο αγοραία παραδείγματα της ζωής , τι τόσο διασκεδαστικό υπάρχει στο θέαμα ενός ανθρώπου που πέφτει στον πάγο η στον δρόμο , που παραπατάει στην άκρη του πεζοδρόμιου.

Πάρα ταύτα το γέλιό ξεκίνησε , ακατανίκητο και αιφνίδιο

Είναι βέβαια ότι αν θελήσουμε να σταθμίσουμε την κατάσταση αυτή,θα βρούμε στο βένθος της σκέψης του γελώντος ,κάποια ασυνείδητη αλαζονεία . Εκεί είναι το σημείο αφετηρίας : «εγώ δεν πέφτω .εγώ βαδίζω ίσια .εγώ έχω πόδι σταθερό και σίγουρο. εγώ δεν θα έκανα τη βλακεία να μη δω που τελειώνει τι πεζοδρόμιο η το κοτρόνι στη μέση του δρόμου.» [4]" 

 Και θυμηθείτε εδώ τρεις σκηνές της ταινίας 

 Η πρώτη ,η φάρσα του δήθεν τουρνουά εξυπνάδας με σκοπό να απομακρυνθεί ο ήρωας μας. «Είμαστε 13 στο Τραπέζι , Να φωνάζουμε έναν υπηρέτη» 

Αυτό όμως θεωρείται ταπεινωτικό. 

 Η κομησα διεγείρει τον Πονσυλντόν ,που μπερδεύεται όταν ήρθε η σειρά για την ‘’πνευματώδη» ατάκα του και εμφανίζεται όχι αρκετά επιδέξιος 

 Επιπλέον η ατάκα του δεν συμβαδίζει με το ‘’πνεύμα΄΄ της παρέας καθώς είναι απαξιωτικη για την εξυπνάδα ‘’ όσο πιο λίγη έχουμε τόσο το καλύτερο ‘’ λέει ο Πονσλυντον 

 Η δεύτερη είναι η σκηνή της επίδειξης των εκπαιδευμένων κωφάλαλων.

 Είναι χαρακτηριστική η αλαζονεία με την οποία οι αυλικοί αντιμετωπίζουν τους κωφάλαλους θεωρώντας τους ‘’ηλίθιους‘’ 

Μέχρι οι κωφάλαλοι αντιστρέφουν την παράσταση και κάνουν μια πνευματώδη χειρονομία κοροϊδεύοντας με τη σειρά τους τους αλαζόνες αριστοκράτες. 

 Η τρίτη είναι η σκηνή της τρικλοποδιάς στον χορό όπου η πτώση του Πονσυλντον προκαλεί το γέλιο που τον μηχανισμό του ανέλυσε ο Charles Baudelaire

 4ο Ας δούμε τώρα την κεντρική απορία που διατρέχει εξαρχής τον κύκλο των αυλικών.

‘Οι αυλικοί αντιλαμβάνονται τις ταξινομήσεις όπως αυτές του Γιατρού τα αστεία ευφυολογήματα,λογοπαίγνια , ανταπαντήσεις ,παράδοξα .Οι Άγγλοι έχουν κάτι που το αποκαλούν χιούμορ; . 

Όλη την ταινία την διατρέχει η απορία: 

«Τι είναι το αγγλικό χιούμορ;»

 Εδώ θα ήθελα να σας δώσω προκαταβολικά μια δική μου απάντηση:

Σε τι διαφέρει το Χιούμορ από την επίδειξη πνεύματος ( esprit) ; 

Ενώ το Γαλλικό esprit αποφεύγει η μάλλον απωθεί το βάθος και την τραγική πολλές φορές αλήθεια της ζωής και του θανάτου , 

το αγγλικό χιούμορ αντίθετα το αντιμετωπίζει κοιτάζοντας το κατάματα. 

Με το χιούμορ αντικρίζουμε τον ιερό τρόμο της ύπαρξης χωρίς να κλεινόμαστε έντρομοι στον θλιβερό μικρόκοσμο της επίδειξης ΄΄πνεύματος». 

 Το esprit μας κρατά στην επιφάνεια . το Χιούμορ μας επιτρέπει την κατάδυση στα βάθη του Είναι. 

Γι’ αυτό και στο Ridicule βλέπουμε εκείνη την παράδοξη στολή δύτη με τα πειράματα της νεαρής κόρης του γιατρού,της Ματιλντ .

Το χιούμορ αφορά στην ειλικρίνεια και στην αλήθεια.

 Το esprit στην επιφάνεια και στο ψεύδος 

Το Χιουμορ αφορά σε μια κοινωνία εξατομικευμένη ,με χτισμένη εσωτερικότητα και εαυτό . 

Είναι βασικά εσωστρεφές. 

Το γαλλικό esprit,τα ευφυολογήματα ,οι ατάκες συνδεονταν με το Γαλλικό σαλόνι οπού η προσοχή είναι στραμμένη στα τυχόν ατοπήματα και αδεξιότητες του αλλού 

.

είναι εξωστρεφή.

 Ο αριστοκράτης γιατρός που καθοδηγεί τον νεαρό μας ήρωα για τον κόσμο των Βερσαλλιών τον συμβουλεύει : ‘’’τα σοβαρά θέματα προκαλούν δυσαρέσκεια .Να τα αποφεύγετε […] Αν είστε πνευματώδης επιδέξιος και κακεντρεχής θα κάνετε θραύση ‘’ Όχι λογοπαίγνια [..]και μη γελάτε ποτέ με τα αστεία σας ‘’ 

Όμως τελικά τι είναι το Χιούμορ;

 Την απάντηση σε αυτό το ερώτημα την δίνει το μέλλον που τους περίμενε όλους αυτούς τους αριστοκράτες, η ίδια η Ιστορία , η επανάσταση που ήταν να γίνει 

 Στο τέλος της ταινίας μεταφερόμαστε στην μετά την επανάσταση εποχή και ο γιατρός των αριστοκρατών, ο ίδιος που αναρωτιόταν τι είναι το εγγλέζικο χιούμορ καταφεύγει στην Αγγλία και βλέπει αίφνης τον άνεμο να του παίρνει το καπέλο ‘’ Να είστε ευχαριστημένος κύριε - του λέει ο Άγγλος συνομιλητής του – που κρατήσατε το κεφάλι σας ‘‘ Ε αυτό είναι Χιούμορ!!» αναφωνεί ευχαριστημένος ο Γιατρός. 

 Η ταινία ridicule μπορεί να ιδωθεί και ως μια κριτική του δικού μας παρόντος , του άδειου παρόντος του Παροντισμου μας. 

 Γιατί πέραν των άλλων , ο σύγχρονος παροντισμός είναι και μια προέκταση και επέκταση της κενότητας των αριστοκρατικών κύκλων της Προεπαναστατικής Γαλλίας .

 Τότε η επίδειξη κενότητας ως «πνεύματος» αφορούσε έναν μικρό κύκλο αριστοκρατών τώρα πια αφορά την παγκοσμιοποιημένη κοινωνία του θεάματος και την Διασκέδαση μερί θανάτου της Infotainment των Μέσων Μαζικής Τηλεδιασκεδασης . 

 Τότε ,βασικός κανόνας στις συζητήσεις της αυλής ,ήταν να απωθείται το βάθος και να παίζει κάνεις στην συζητήσεις με σπιρτόζικη διάθεση και ελαφράδα . τώρα , στα πρωινάδικα των Μέσων ,κάθε τι που απαιτεί σοβαρότητα μετατρέπεται σε αέρα με τον τρόπο που ο Μίδας μετέτρεπε ότι άγγιζε σε χρυσάφι.τότε η κακεντρέχεια και η δολοφονική ειρωνεία είχε μετατραπεί σε τέχνη ,

σήμερα το τρολλάρισμα έχει εκτοπίσει κάθε ουσιώδη δημόσιο διάλογο

 . Τέλος θα ήθελα να σκεφτείτε και άλλη μια ανησυχητική ομοιότητα με την εποχή μας.

 Σκεφτείτε την περιρρέουσα, ανησυχητική ησυχία γύρω από τον στενό κύκλο των αριστοκρατών της Αυλής: αυτοί μεν γελάνε αλλά κάνεις άλλος δεν γελά , ή μάλλον ο λαός , οι αποκάτω , είναι κωφάλαλοι σαν τον μικρό Πωλ. 

Δεν ακούγονται καν. 

Σκεφτείτε όμως τι επακολούθησε όταν ξέσπασε η επανάσταση του 1789 ,τον Τρόμο των Αυλικών όταν έβλεπαν το κεφάλι τους να πέφτει στην Λαιμητόμο . Ε και αυτό δεν είναι ένα Αστείο; 

 Το Πικρό αστείο της Ιστορίας; 

 Η τρομερή ειρωνεία της; 

Τελειώνοντας θα ήθελα να μου επιτρέψετε μια μικρή σημείωση για το Αστείο και το Χιούμορ. Σκεφτείτε ότι οι αυλικοί στην ταινία είναι γεμάτοι esprit , πνεύμα αλλά χωρίς καθόλου χιούμορ . 

 Η κακεντρέχεια τους δεν τους επιτρέπει να δουν το μέλλον τους και τον εαυτό τους.

Είναι χωρίς Χιούμορ και ο άνθρωπος χωρίς χιούμορ ζει τη ζωή του μεταξοσκώληκα κάτω από το περίβλημα του, βέβαιος για ένα μέλλον που δεν θα διαρκέσει, μισοαναίσθητος, ανίκανος για αλλαγή 

Το χιούμορ σπάζει το κουκούλι, για να οδηγήσει προς την ζωή και τους κινδύνους της ύπαρξης .

 Συνήθως βγαίνει απ’ αυτό ένα φτερωτό έντομο κοινό και ασήμαντο, καμιά φορά όμως ξεπετιέται η πολύχρωμη πεταλούδα που νομίζεις πως γελάει σαν τους θεούς ή μαντεύουμε μέσα στη σκιά το μυστηριώδες ξάνοιγμα των φτερών κάποιας γιγάντιας νυχτερίδας, μαύρης σαν την νύχτα. ________________________________________ 

[1] Lars Svendsen Η φιλοσοφία της βαρεμάρας , μτφ Παναγιώτης Καλαμαράς εκδ Σαββάλας,(1999)2006 σ 29 [2] lars svendsen Η φιλοσοφία της βαρεμάρας , μτφ Πναγιωτης Καλαμαράς εκδ Σαββάλας,(1999)2006 σς 79-΄80 [3] Henri Bergson Tο Γελιο , Εξαντας -Νηματα ,Μεταφραση Βασιλης Τομανας ,1998 (1899) σελιδες 11-17 [4] Charles Baudelaire Περί της ουσίας του Γέλιου και Γενικά περί του Κωμικού στις Πλαστικές Τέχνες (1868) Μετάφραση – σχόλια – επίμετρο . Λίζα Τσιριμώκου , Άγρα 2000, σ25

Ο χρόνος σβουριζει προς πάσα κατεύθυνση

 Έχετε  παρατηρήσει  το  ποσο    εύκολα     και  ανεξήγητα     χάνονται  -  λές  και τα κατάπιε  η θάλασσα  -   ζητήματα  που  μας  απασχόλησαν  έντονα     λίγες   μέρες     πρίν ;  

Ή   Κοινωνια  μας  ειναι     Κοινωνία - σμήνος     οπως   ελεγε ο  Μπάουμαν,      που    αλλάζει  κατεύθυνση  ανεξήγητα...                                 

Είναι  σαν  καθε  .μερα  , καθε  στιγμή     να  μην εχει    συνεχεια   και  συνοχή με  την προηγούμενη     αλλα  και   την επόμενη.                   

Ο Χρόνος  σβουριζει  προς  κάθε  κατεύθυνση.  Αυτο     φυσικα  εχει   την   εξήγηση του   στην πυκνότητα    πολλαπλότητα     και ετερόκλητο  της πληροφόρησης,      στους    καθημερινούς αντιπερισπασμούς της   εξουσίας   ...

                                                       

  Αλλά  και    στο  οτι  συρρικνώθηκε  πολύ    ο Δημόσιος  χώρος       η μαλλον   ιδιωτικοποιηθηκε  πολύ,  εξατομικευτηκε     πολύ :  

Καθώς  ο  καθενας    μας κλείστηκε στο  μικροσκοπικό  Ναρκισσιστικο  καβούκι  του   τα ζητηματα  που συγκρατούν     το  Κοινό  ενδιαφερον     σπάνε  ενα   ενα      σαν  τις κλωστές     που   συγκρατούν  την κοινωνία 

   μας ....

Πέτρος Θεοδωρίδης 

Προσελήνωση .

 Προσελήνωση " 

   Πέτρος  Θεοδωρίδης
 
  Ο διπλανός του έκανε νόημα  να πλησιάσει.

     Ο Κάππα σύρθηκε ξαπλωμένος, όσο πιο κοντά μπορούσε στο διπλανό κρεβάτι.

     Ο διπλανός ήταν φανερό ότι θα πέθαινε· όλη τη νύχτα βογκούσε από τον πόνο.  Η φωνή του σχεδόν δεν έβγαινε· ότι έλεγε έμοιαζε με ρόγχο.

   « Η  π-ρο- σε -λή- νωσ- η» ψέλλισε  . 

   « Ναι ,τι ;» απάντησε ο Κάππα;» «Τι τρέχει   με την προσελήνωση»;

   « Λ- έ-ν-ε  πως έγινε το χίλια ενν…. εξήντα εννέα .. « Είναι ψέμα ..

    Δεν έεεε…γινε ποτέ»

      Ο Κάππα τον κοίταξε με ενδιαφέρον:

      «Τι εννοείς  δεν έγινε  ποτέ ; Όλος  ο κόσμος την είδε στην τηλεόραση σε απευθείας  μετάδοση. Είδαμε  φωτογραφίες  με τη σημαία  να κυματίζει πάνω στο φεγγάρι, υπάρχουν ντοκουμέντα….”          

       « Δεν έγινε σσσσς λέω"  φώναξε  ο διπλανός. 

        Κούνησε το χέρι του προς  τα πάνω αγριεμένα ,παραλίγο να  βγει ο  ορός.

        Ο Κάππα  τρόμαξε  βλέποντας το κοκκινισμένο πρόσωπο του με τις φλέβες του μετώπου του σχεδόν να πετάγονται· ήταν έξαλλος από τον θυμό .

        « Ήταν σκηνοθετημένα όλα», φώναξε σχεδόν ουρλιάζοντας ·« ψέματα» .

        Αυτή την φορά ο θυμός του έκανε τις λέξεις  να ηχούν ολοκάθαρα:«Πώς γίνεται να κυματίζει η σημαία στο φεγγάρι; Δεν υπάρχει αέρας! »

        Μετά σώπασε· εξαντλήθηκε. 

       Ο Κάππα γύρισε το κεφάλι του από την άλλη .Είδε από το φινιστρίνι τα σμήνη των αστεροειδών να διασχίζουν το σκοτεινό διάστημα προς την αντίθετη  κατεύθυνση ·« ευτυχώς  μας προστατεύει η ασπίδα…» σκέφτηκε .

       Υστέρα έκλεισε  τα μάτια  για λίγο  προσπαθώντας να ανακαλέσει την εικόνα 

      « άκου σκηνοθετημένο!» . 

       Τη είχε δει την εικόνα άπειρες φορές παντού ,σε βιβλία, στο κινητό του, σε βίντεο, την προσσελήνωση με τους κοσμοναύτες και την Σοβιετική σημαία με το σφυροδρέπανο να κυματίζει πάνω στο φεγγάρι ,κατακόκκινη σαν παπαρούνα την άνοιξη. 

        «Αυτό το ταξίδι  διαρκεί πολύ» ψιθύρισε πριν ξανακοιμηθεί.

Ο ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ Η ΠΑΝΤΕΙΟΣ ΚΙ ΕΓΩ

 Ο Γιανναράς ,η Πάντειος ,η απουσία μιας επιστημονικής  κοινότητας κι   εγώ ...

Πέτρος Θεοδωρίδης 

---------------------------------

Θα το γράφω σιγά σιγά 

ΜΕΡΟΣ Α .

Ίσως  δεν είναι κατανοητό ,ακόμα και σε μένα ,το γιατί ενόχλησε τόσο η , πριν σαράντα δύο χρόνια περίπου , εκλογή Γιανναρά στην σχολή όπου σπούδασα ,στην Πάντειο ( ανώτατη σχολή πολιτικών επιστημών ) 

( και γενικά το Πανεπιστημιακό στυλ Γιανναρά ) 

Θα προσπαθήσω να γινω κατανοητός ..

Πέρασα στην Πάντειο το 1976 .

 Δεν ήμουν καθόλου μα καθόλου αυτό που λέμε " καλός μαθητής 

" Ήμουν - στα χρόνια της μεταπολίτευσης - επαναστατημένος που πάσχιζε να γίνει συνειδητός επαναστάτης .

Λάτρευα βέβαια το διάβασμα ,το εξωσχολικό διάβασμα ..Και... .Την Ιστορία .

Και την έκθεση ..

Κάποιοι καθηγητές μου με ενδιέφεραν όπως ο Βώρος(  που είχε καθιερώσει  μια φορά την εβδομάδα ελεύθερη συζήτηση )

.....Πάντως ήμουν αδιάφορος για τα μαθήματα που ...δεν με ενδιέφεραν ...

Πέρασα στην Πάντειο με ενάμιση μήνα διάβασμα το καλοκαίρι του 76.  

Έγραψα πολύ καλά Ιστορία - τότε είχαμε Απεριόριστη ύλη ( παρεμπιπτόντως αυτό είναι  και μια εκ των πραγμάτων  λύση στο πρόβλημα της παπαγαλιας της Ιστορίας )   

,πολύ  καλά Έκθεση

  και ...πάτωσα φυσικά στα Αρχαία και Λατινικά ...

Δεν με ενδιέφερε  βέβαια 

και ξεκίνησα για την Πάντειο όπου το πρώτο χρόνο τον έφαγα  κάνοντας.  ..τραπεζάκι ( με μαοικα ,μαρξιστικά λενινιστικα  βιβλία  ;) )

 Εκείνη την εποχή ( όσοι τουλάχιστον ήμασταν Υπερπολιτικοποιημενοι ) 

 δεν δίναμε δεκάρα για. ...επαγγελματική αποκατάσταση ,επιστήμες και τα ρέστα.

.Αλλα μας ενδιέφεραν.  ..

Όμως τι ήταν τότε η Πάντειος ; 

Ήταν  Ανώτατη μεν σχολή αλλά τι σπουδαζες εκεί ;

 Πολιτικές επιστήμες ; 

Και τι είναι αυτό 

; Μια ξαδέλφη μου που είχε σπουδάσει στην Πάντειο παλιότερα με καθησύχασε : " θα σου αρέσει Πέτρο έχει Πλάτωνα , Αριστοτέλη που σαρεσει να τα διαβάζεις ..

( Η ξαδέλφη μου μου είχε δανείσει τα Ηθικά Νικομάχεια  και τα διάβαζα  επίμονα  και σχεδόν κάθε μέρα 

στην Τέταρτη Γυμνασίου προσπαθώντας να βρω έναν προσωπικό μπουσουλα ζωής ...) 

 Θυμάμαι τι είχε πει για μένα ένας φίλος  ενός κοριτσιού. ( που την γουσταρα - τώρα δεν θυμάμαι καν το όνομα της -  που δεν με χωνευε ) 

:"  πφφφ Πάντειος" . . ..;) 

.Αυτός είχε περάσει ΟΠΕ..

. Παρεμπιπτοντως αυτό όπως έχω γράψει άλλου είναι μεγάλο πρόβλημα στρέβλωσης  της Ελληνικής κοινωνίας :

 Το που θα περάσεις  στις εισαγωγικές στο Πανεπιστήμιο - δηλαδή μετά από μια τυχαία και στιγμιαία σχεδόν - χρονικά - επιλογή σου 

,σε κατατάσσει μια ζωή..

Και διαμορφώνει και χαρακτηροδομες 

.Ας πουμε αυτοί που είχαν περάσει Πολυτεχνείο εκείνη την εποχή ανοικοδόμησης ( αρχιτεκτονική ,Πολιτικοί Μηχανικοί κλπ  )  

 απέκτησαν ύφος ανωτερότητας  που τους συνόδευε μια ζωή ...

Αλλά και όσοι πέρασαν Φιλόλογοι - γιατί ζούμε σε μια χώρα εγκλωβισμένη στα Αρχαία και στα Λατινικά της ..

Όμως η Πάντειος ήταν Σκέτα Πάντειος ..

.Δεν έλεγες " σπουδάζω Πολιτικές επιστήμες "

 αλλά έλεγες με ένα ύφος ελαφρώς ταπεινωμένο "  ...Πάντειος " 

.." Α...Πάντειος" έλεγε ο άλλος 

κοιτώντας σε ελαφρώς υποτιμητικά... ;) 

Και αυτό συνεχιζόταν για χρόνια και ζαμανια μέχρι ...πρότινος  .

Στο σχολείο δίδασκα π.χ Ιστορία .

."/Από που κι ως πού ξέρεις Ιστορία " ...Μα.σπουδασα πολιτικές επιστήμες. ..

Που ;;

 Στην Πάντειο ..

.Ααα έκανε ο άλλος / η ,σηκώνοντας το φρύδι  με νόημα .

Διότι η Χώρα μας είναι ο παράδεισος των Μαντάμ Σουσουδων  

 και το βασίλειο της Έπαρσης .και του ανασηκωμένου Φρυδιου ..

 Τώρα κοιτάξτε : 

Στην Πάντειο τότε 

,το πρόβλημα του ελληνικού Πανεπιστημίου γενικά ήταν διογκωμένο στον μέγιστο Βαθμό.

Ποιο πρόβλημα ;  

το ότι οι Πανεπιστημιακές έδρες και θέσεις  προκηρύσσονται όχι  στη βάση ενός συνεκτικού προγραμματισμού 

συνεπούς με ένα πρόγραμμα σπουδών

 αλλά με βάση τις ομάδες συμφερόντων ,το πελατειακό σύστημα ,και την  εξουσία των ήδη καθηγητών.

Αναρωτιεσαι : 

μα τι νόημα έχει αυτό το άσχετο μάθημα  εδώ μέσα ; 

Ψάχνεις τη λογική και ....σιγά σιγά αφού περάσουν οι ...δεκαετίες  καταλαβαίνεις..

Φτιάξανε αυτό το τάδε μάθημα κομμένο και ραμμένο

 σύμφωνα με τις σπουδές του Τάδε και του Δεινα ,του Πηξου και του Δειξου 

Καταλάβατε τι εννοώ ε;

 ( δεν υπάρχει ελπίς - στην Ελλάδα ζεις ).

Ε αυτό συνέβαινε τότε στην Πάντειο ,στο Έπακρο .

.Όλες οι έδρες- και τα μαθήματα -  στα μέτρα των καθηγητών .Φιρδην Μιγδην .

..Άρτσι Μπούρτζι και Λουλας 

.Ράβδος εν γωνία αρα βρέχει .

Λίγο ( η μάλλον πολύ ) Συνταγματικό ,Οικονομικά ,Διοικητικό Δίκαιο ,Φιλοσοφία ,  Κοινωνιολογία 

( που  έκανε τότε τα πρώτα της βήματα ) ,κοινωνική ψυχολογία ,πολιτική Ιστορία ,Διεθνές Δίκαιο ( πολύ ) Διεθνείς σχέσεις  και ....και άντε να βγάλεις άκρη. .

Επιπλέον  το πρόβλημα του προσανατολισμού επιτείνονταν  από άλλες δύο περίεργες καταστάσεις 

α.Οι. υπερ .πολιτικοποιημένοι δεν ...πηγαίναμε στα μαθήματα .

.( εκτός από ορισμένα .όπως του Καράγιωργα που ,τότε ήταν Θρύλος. - 

και χτυπούσε τάκα τάκα η καρδιά μας από θαυμασμό όταν κατέβαζε με το μοναδικό δάχτυλο που είχε από μείνει στο ένα του χέρι τον συρόμενο πίνακα για να γράψει κάτι με το άλλο -) 

προτιμούσαμε να κάνουμε  πολιτικη " αντιπαράθεση στα λεγόμενα πηγαδάκια 

και να διαβάζουμε μοναχικά.. 

(. . .Κάποια στιγμή ανακάλυψα έκπληκτος  

ότι η σχολή μου είχε μαθήματα που με ενδιέφεραν απόλυτα και καθηγητές σαν τον ...Ζαχαρία Δεμαθα που είχε κάποια σχέση με την Μηνιαία επιθεώρηση  που με την σειρά της είχε σχέση με τον Μπετελεμ ..) 

Άρχισα λοιπόν να πηγαίνω όλο και πιο επίμονα στα μαθήματα 

    αλλά ..αντιμετώπιζα πρόβλημα με τους συντρόφους που το θεωρούσαν περίπου ....απαράδεκτο και γλειφτικο  (" γιατι να παρακολουθώ  μαθήματα που είχαν  σχέση  με τον Μαρξισμό αντί να διαβάζω μόνο μπροσούρες και να  επαναλάβω τσιτατα όπως  όλοι οι συνεπείς μαρξιστές λενινιστες "  ;," 

 ( και μου έκαναν και ολίγον ...μπουλιγκ  )

β.Το δεύτερο αφορούσε το περιεχόμενο των μαθημάτων που κι αυτα ενείχαν μια κλειστή λογική προσαρμοσμένη στα ενδιαφέροντα των καθηγητών - και εντελώς αδιάφορη για την συνεπή μόρφωση των φοιτητών ....

..Έτσι έμαθα με κάθε λεπτομέρεια  την Πολιτεία του Πλάτωνα και πως αυτή συνταιριαζοταν με το κομμουνιστικό ιδεώδες σύμφωνα με τον Κων/νο Δεσποτόπουλο- τι γλυκός άνθρωπος κι αυτός +;

 και μετά με έναν πηδο ,κάτι άλλο ,εντελώς διαφορετικό στη Δομή .του 

( Αυτο μου έδινε μια πολυμερεια αλλά και αποδομουσε διαρκώς την ταυτότητα μου  

καθώς δεν ήξερα καν τι ήξερα ...αυτό το  γνωσιολογικο ,θα έλεγα πρόβλημα το έχω ακόμα ) 

   ΜΕΡΟΣ Β 

Τώρα κοιτάξτε .

..Μέχρι το δεύτερο έτος δεν έδινα δεκάρα - και δεν πολύ καταλάβαινα κιόλας τι ήταν αυτή η σχολή..

Στο κάτω κάτω ήμουν φοιτητής ," επαναστάτης "  και ..δούλευα 

( τότε ήταν εύκολο να βρεις δουλειά και πολλοί δούλευαν και σπουδάζαν παράλληλα ) 

Όμως στο τρίτο έτος αρχίζει η ανησυχία..

Τι θα κάνω ; Μα τι θα κάνω ; 

Και αρχίζω να ανακαλύπτω την γοητεία των μαθημάτων και των εργασιών ..

Άρχισα να κάνω εργασίες - αξιοποιώντας  μάλιστα και τις βιωματικές  γνώσεις από το... κίνημα ...(με βοήθησε πολύ σε αυτό- με έστρωσε που λένε.   μια ....σχέση που είχα τότε ( και που έχω .. ακόμα ;) ) 

Θυμάμαι που έκανα εργασία για.." .την Πολιτιστική Επανάσταση στην Κίνα ,την Σινοσοβιετικη Διένεξη  Δ.την επανάσταση στο Γουδί ,την σχολή της Φραγκφούρτης κ.α " 

κλπ  Μου άρεζε και μου έδινε μια συνοχή στην γνωσιολογική ταυτότητα μου

 .Ήμουν βέβαια μαοικος

 και το προφίλ του καλού φοιτητή και συγχρόνως πολιτικοποιημένου το είχαν οικειοποιηθεί  τότε οι Ρηγάδες που με αντιμετώπιζαν ως ...παρείσακτο .....

Από την άλλη - νομίζω πως και οι σύντροφοι μου οι...Πιπηδες με αντιμετώπιζαν με καχυποψία ( καθώς άρχισα να ...φλερτάρω και με άλλες παρατάξεις ) 

( με ...Ποσαδικους Τροτσκιστές ,εκκετζηδες ,αναρχικούς κλπ κλπ ) 

..Αυτό το αίσθημα  του  γνωστικά και πολιτικά  εξόριστου  και περιθωριακού το έχω ακόμα..

Όμως όπως σας έλεγα

 άρχισα μια με τις εργασίες μια με την όλο και πιο πολύ αφοσίωση μου στο διάβασμα ,μια με το ότι, γύρω στο 79 με το κίνημα κατά του νόμου 815 πεφτανε τα κομματικά τείχη και γινόμασταν όλοι ...ένα κίνημα ( αναρχοαυτονομο  ως επί το πλείστο) 

 άρχισα να αποκτώ μια ταυτότητα ...

Και ...εκείνη τη στιγμή ,γύρω στο Γ με τέταρτο έτος 

ήρθε και ο ...ΦΙΛΙΑΣ .

Τώρα ανοίγω μια ακόμα παρένθεση για να πω ότι ,εκείνη την εποχή ,τέλη δεκαετίας 70 υπήρχαν τρεις όψεις της Κοινωνιολογίας στην Πάντειο

 ( η ότι νομίζαμε τότε ως Κοινωνιολογία.) 

Η του Τσαούση δεν με ενδιέφερε τότε ..Πολύ Αμερικανική ..

Η του Βελτσου ; μου φαινότανε πολύ Δηθενια 

..Ο Βελτσος τότε ακολουθούσε ένα σχήμα διδασκαλίας που το είδα αργότερα και σε άλλους  " ακαδημαϊκούς " δασκαλους : .

Εντελώς Αυτοαναφορικο...

.Ο Δάσκαλος πρέπει να  αποκαλύπτει και να χειραφετει και όχι να. εμφανίζει  ταχυδακτυλουργικά -  όπως ο Βελτσος   ναρκισσιστικά - και να επιδεικνύει  γνώσεις .

Ο Βελτσος  ..εντυπωσίαζε κάποιους η κάποιες  συμφοιτήτριες μου. 

 Εμένα με τσατιζε .....

Ο Φιλίας όμως ...

Ο Φιλιας τότε είχε καταφέρει να φτιάξει μια συνεκτική αφήγηση για την Κοινωνιολογία που ταίριαζε σχεδόν απολύτως  με ότι με ενδιέφερε.:

 Ιστορική Κοινωνιολογία .Συνεκτική.

.Ένα πάντρεμα   Μαρξ και Μαξ Βέμπερ μάλλον δικής του επινόησης..

. Πάντως το σχήμα έπιασε σε εμένα τουλάχιστον - που το ρουφούσαν άπληστα -  

και ...Μου έδωσε επιτέλους ένα corpus κάτι που γνωστικά να νιώθω ότι το ξέρω αρκετά καλά και το τέλειοποιώ με τον χρόνο...

- ανοίγω πάλι μια παρένθεση   .Δεν έκανα μεταπτυχιακό στην Κοινωνιολογία 

.Έκανα τρία μεταπτυχιακά ,ένα στη Φλωρεντία και δύο στην Ελλάδα ,στη Νομική τουωΑ.Π.Θ 

ή .Και τα τρία σε αντικείμενα που δεν με πολύ ενδιέφεραν ( Διεθνές Δίκαιο ,διεθνείς σχέσεις,Συνταγματικό και Δημόσιο  Δίκαιο και Πολιτική Επιστήμη ..) 

Άχρηστα όλα στην επαγγελματική μου εξέλιξη 

.Το μόνο που με...ωφέλησε ήταν ένα εξάμηνο στην εντελώς αδιάφορη και ...Ανόητη τότε ΣΕΛΕΤΕ

 που μου έδωσε αργότερα την δυνατότητα για έναν σωτήριο διορισμό στην Εκπαίδευση

 και η 

..Κοινωνιολογία του Φιλια ....

Όχι γενικά η Κοινωνιολογία .

Και θα εξηγήσω γιατί . 

χάρη στην Κοινωνιολογία του Φιλια  και στα μεταλυκειακα του 82

 όπου μπήκε για πρώτη φορά η Κοινωνιολογία στα Λύκεια - πρώτα σε μεταλυκειακα επίπεδο - μπόρεσα να διδάξω το περίφημο  βιβλίο του.... Φιλια( και συνεργατών του ) ...

Ήταν δύσκολο και πυκνό βιβλίο αλλά ,διδάσκοντας το γραμμή γραμμή - γιατί μόνο έτσι διδάσκεται για Πανελλαδικό  επίπεδο-  εξετάσεων 

, το  έμαθα σε βάθος ,απέκτησα αυτοπεποίθηση και. ...όνομα .

.Και έβγαλα και λεφτά εκεί στην Δεκαετία του 80 διδάσκοντας το στα Φροντιστήρια 

( πρώτα και μετά στο σχολείο ) 

Μια χαρά ..

Επιτέλους είχα αποκτήσει μια ταυτότητα και εσωτερική γνωστική συνοχή ..

Και με αγαπούσαν  και παραδέχονταν οι μαθητες μου 

Αργότερα βέβαια ήρθαν οι ειδικευμένοι κοινωνιολόγοι στο σχολείο κι εγώ απέκτησα μια νέα ..ταυτότητα

 διότι είχα διοριστεί ως Νομικός - πολιτικός ( επιστήμων)

 και για συντομία καθιερώθηκε το Νομικός και πάλι για συντομία το δικηγόρος 

και

 Άντε να εξηγείς πάλι στον κάθε επηρμενο συνάδελφο φυσικό μαθηματικό η φιλόλογο το τι ακριβώς έχεις σπουδάσει και να ανασηκώνει το φρύδι .

..Αργότερα βέβαια  μου δίνανε να κάνω Ιστορία 

( σύγχρονη Ιστορία ) - για περίπου   είκοσι χρόνια και έγινα....ιστορικός .

Ενδιάμεσα μου δίναν Δίκαιο και τα παιδιά ανάμεσα στα άλλα παρατσούκλια  που πιθανότατα είχα - με αποκαλούσαν " Ο Δίκαιος " 

 .Όλα αυτά μου άφησαν πάμπολλα απωθημένα και ένα ίζημα πολλαπλής ταυτότητας που ακόμα έχω .

Κλείνει η παρένθεση ) 

ΜΕΡΟΣ Η .

Η δεκαετία του 80 ...

--------------------------

...Ξέρετε αντιλαμβάνομαι τις δεκαετίες ως τι μεγάλο ψάρι που τρώει το μικρό  η ως  ως ...οδοστρωτήρες  των προηγούμενων  ..

.Ας πούμε η δεκαετία του 70 και κυρίως το δεύτερο μισό της ισοπέδωσε την ιδεολογία της χούντας. ..

.Η δεκαετία του 80 ήταν η δεκαετία του ΠΑΣΟΚ που ισοπέδωσε τις πολυάριθμες ομάδες  της αριστεράς απορροφώντας τις 

Επίσης  ήταν η δεκαετία της τηλεόρασης του βολεματος  και της καριέρας ...

Για μένα ήταν μια δεκαετία άγχους και επαγγελματικής αποκατάστασης  

όπου ήμουν  τυχερός 

καθώς το ΠΑΣΟΚ  όχι μόνο  έφερε την Κοινωνιολογία αλλά και έφτιαξε και επετηρίδα  για εμάς τους προερχόμενους από μη καθηγητικές σχολές. που είχαμε ΣΕΛΕΤΕ και έτσι ...διορίστηκα..

Επαγγελματικά καλά πήγαινα 

 όμως γνωσιακά - ιδεολογικά κινηματικά όχι και τόσο...

Κατά την δεκαετία του 80 έμεινα μόνος αλλαξα πόλη και περιβάλλον..δεν είχα συντρόφους ..,..

 Άρα ένιωσα   έντονα  - την πρώτη μεγάλη  θα μπορούσα να πω Ιδεολογική  και Γνωσιακή  μοναξιά 

Τι εννοώ ; 

Βρέθηκα.σε διάφορα περιβάλλοντα ( Αθήνα Θεσσαλονίκη Καβάλα)

Όπου ούτε η ιδεολογία μου  τα ιδεολογικά μου μέχρι τότε  εφόδια. ( Μαρξισμός Λενινισμός  κλπ ) 

Ούτε οι καθαυτό σπουδές μου ήταν ....αναγνωρίσιμες  

Αυτό με παρακινούσε σε διαρκή αναζήτηση ,διάβασμα και επινόηση μιας  και επαγγελματικής   ταυτότητας .

Δεν ήταν μόνο..υπαρξιακό ζήτημα η ταυτότητα,μου

Ήταν και ζήτημα επιβίωσης. .Έπρεπε να πειθω για να βρω δουλειά( σε φροντιστήρια) 

Που τότε έδιναν τα μαθήματα πακέτο : Κοινωνιολογία - Ιστορία 

Και έτσι έκανα πολύ Κοινωνιολογία.  και 

,μάλιστα  για ένα διάστημα έκανα και ιστορία ( για την Μικρασιατική καταστροφή από το βιβλίο του παλιού μου καθηγητή του. Θεοφίλου Βωρου )  

 Η Δεκαετία του 80 ο Γιανναράς  οι νεοορθοδοξοι κι εγώ ..

------------

Επειδή μου φαίνεται ότι ..πλατειαζω  θα μπω  στο ζουμί 

.Παραλείπω μερικά όπως το πέρασμα μου από την Φλωρεντία για ένα μεταπτυχιακό (  που - από ιδεολογική μεν άποψη  ήταν ένα άλμα στο. Χρόνο. καθώς η Ιταλία τότε ήταν Δέκα χρόνια μπροστά από την κατάσταση του κινήματος στην Ελλάδα. ( ήταν τα ..μολυβένια χρόνια ,μετά την εξέγερση του 70 ) μελαγχολία και απόσυρση ) .

Όσο και γνωσιακά ( εκεί για πρώτη φορά  άκουσα για τον Βιτγκεσταιν ...)

 τέλος πάντων άλλο κεφάλαιο αυτό ..

Και ...επιστρέφοντας στην Ελλάδα.  πέφτω πάνω στην εκλογή....Γιανναρά. ..

Ήταν. το.....Συμβάν η η αρχή ενός ...Συμβάντος ( πλάκα κάνω ) 

Κατ αρχάς να σας πω ότι έπαιρνα για χρόνια - παρόλο που ήμουν πια εκτός. ..χώρου - σαν να παίρνω τη δόση μου. Δύο περιοδικά της Αριστεράς. Το ένα.πιο μαζικό το περιοδικό Αντί 

Το άλλο πιο  στενό. ,πιο κουκουεσωτερικαδικο  τον περιοδικό"  ο Πολίτης " 

.Τον Πολίτη  τον βλέπαμε.τοτε - και ήταν - ως πιο ελιτίστικο

 Αφορούσε την Πανεπιστημιακή Αριστερά και μεις οι ..αριστεριστές το βλέπαμε ολίγον αφ' υψηλού ( Αργότερα μέσω του φίλου μου του Γ.Πάσχου γνώρισα και τον Ελεφάντη κι έγραψα κι εγώ ένα άρθρο εκεί αρχές του 90 ) 

τι έλεγα ; α ..ναι 

.Εκεί στον Πολίτη.

 Διάβασα μοναχικός και εξόριστος και εκτός ".Χώρου " για  την περίπτωση Γιανναρά ...

Και τώρα θα προσπαθήσω να περιγράψω αναδρομικά το δικό μου ,προσωπικό παράπονο .

Λέω αναδρομικά. διότι θέλω να ανακατέψω σκέψεις και βιώματα και εμπειρίες  που απέκτησα.  

Αργότερα και που έχουν να κάνουν με την " πανεπιστημιακή  ζωή εν Ελλάδι " 

Με όσες σκέψεις και συναισθήματα  θυμάμαι να είχα - περίπου τότε ..

Λοιπόν. το δικό μου παράπονο ήταν ότι χρειαζομουν μια επιστημονική κοινότητα 

Ένα. συνεκτικό ιστό πως το λένε 

η Πάντειος  είχε τότε - ιδίως μετά το 78 ,79 πολύ ενδιαφέροντα και πρωτοπόρα μαθήματα

 Αλλά δεν είχε Συνοχή .

Πως να το πω. : Οι μαθηματικοί έχουν τους άλλους μαθηματικούς .Οι αρχιτέκτονες τους άλλους αρχιτεκτονες κλπ .  

Εμείς οι παντειακοι - όσοι τουλάχιστον ,λίγοι ,αγαπούσαν την σχολή και τα μαθήματα της ,τι είχαμε ; ποια κοινή βάση ;

Ποια επιμέρους κοινότητα; ; 

Να σε τι με πείραξε  η εκλογή Γιανναρά :

 Το ότι σε μια σχολή με ηδη τεράστιο πρόβλημα συνοχής και επιστημονικού προσανατολισμού 

Όπου όπως είπα ηταν εξαρχής ορατό πως οι έδρες φτιάχνονταν εξαρχής όχι για να εξυπηρετήσουν επιστημονικούς προσανατολισμούς αλλά  για να βολεύουν καθηγητές ..

Σε μια τέτοια σχολή και με ήδη πρόβλημα επαγγελματικό για τους αποφοίτους. ( Για τους οποίους δεν νοιαζόταν κανείς) ....

Βρήκαν ευκαιρία για να εκλεγει καθηγητής ένας σαν τον Γιανναρά που ολοφάνερα ανήκε σε ΑΛΛΟ επιστημολογικό πεδίο ...

Και αυτή ήταν η.  ουσία της διαφωνίας μου με τον Antonis Liakos 

Όχι. για το αν άξιζε να εκλεγεί καθηγητής ο Γιανναράς 

...

Φυσικά και άξιζε ...

.Όχι όμως στου Κασιδη το. κεφάλι. 

Όχι σε μια σχολή που πάσχιζε τότε να βρει κατεύθυνση...

Που τέλος πάντων οι φοιτητές της έπρεπε να ξεκαθαρίσουν τι είναι η Φιλοσοφία και πιο συγκεκριμένα η Πολιτική Φιλοσοφία ...

Και όχι να βρεθούν αντιμέτωποι με έναν θεολόγο  Φιλοσοφο η φιλοσόφου τα.  - γοητευτικό μεν και προσηνή -  

Που όμως αμφισβητουσε εξαρχής την έννοια της νεωτερικής φιλοσοφίας ,του Διαφωτισμού κλπ 

Ας  γινόταν ο Γιανναράς καθηγητής.στην Θεολογική 

Η ας γινόταν - μιας και διεκδικούσε έδρα φιλοσοφίας στην Φιλοσοφική ..- 

όπου μπορούσαν να τον κρίνουν καθηγητές Φιλοσοφίας ..

Και όπου μπορούσε να.γινει και μια - κατά το δυνατόν - ουσιαστική  συζήτηση για το έργο του 

Και όχι να γίνεται κλωτσοπατιναδα  με κύριο επιχείρημα των υποστηρικτών του τότε - ότι τάχα δεν τον θέλουν γιατί ....δεν ήταν  Μαρξιστής ( όπως περιγράφει το άρθρο του Μηλιου στις θέσεις που  θα βάλω στα σχόλια ) 

Ε ίσως μου πει κανείς : 

Και τι σε ένοιαζε εσένα ρε Πέτρο ; 

Αφού επαγγελματικά είχες βρει τον δρόμο σου .

..

Αυτό ακριβώς όμως προσπαθώ να εξηγήσω 

..Είναι ένα πρόβλημα που σκάει διαρκώς και το βρίσκουμε διαρκώς μπροστά μας ..Ακόμα και τώρα ,σαράντα δύο χρόνια αργότερα 

Την απουσία της Κοινότητας ( των πολιτικών και κοινωνικών επιστημών ) 

( Ανοίγω πάλι παρένθεση 

Τι σημαίνει πολιτική επιστήμη ; 

Τι σημαίνει ...πολιτειολογια ( ξέρετε αργότερα βρέθηκε αποσπασμένος κατά την δεκαετία του 90   στη Νομική του ΑΠΘ  για το μάθημα Πολιτικής Επιστήμης.   Εκεί λοιπόν  η πολιτική επιστήμη θεωρούνταν ως.  Θεραπαινίδα του Συνταγματικού και Δημόσιου Δικαίου ..( ως συνώνυμο περίπου της Πολιτειολογιας ) 

κλείνει η παρένθεση 

..

Με ένοιαζε λοιπόν πολύ η εξέλιξη της Παντείου τότε..

Όπως περίπου με ένοιαξε και με πόνεσε πολύ ΥΠΑΡΞΙΑΚΑ  ο εξοστρακισμός όλων των Πολιτικών ,κοινωνικών και νομικών μαθημάτων από το Λύκειο .

Παρολο που είμαι συνταξιούχος 

Γιατί αυτά τα .

Μαθήματα ήταν η ζωή μου 

.Τα αγαπούσα..

Υπήρχα από μέσα τους...

Έτσι αγαπούσα και τοτε την Πάντειο 

Ήταν η σχολή μου 

Και έβλεπα να την αντιμετωπίζουν ως του. Κασιδη το κεφάλι ( αυτό μου φαινεται το ...ξαναειπα )  ;)

..

Όπως γίνεται με όλα σχεδόν στην Ελλάδα 

και όπου δεν την γλιτώνει κανείς

 αν δεν σηκωθεί να φύγει Έξω..

( ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ γιατί έχω ανάψει ...Ας κάνω λιγο Διάολο γισμο ) 

....Τώρα ας δούμε και το δεύτερο  ζήτημα που σχετίζεται με έναν μυστήριο τρόπο -κατα την γνώμη μου - με το. πρώτο..

Το ζήτημα  του σχηματισμού της κυρίαρχης πια ιδεολογίας του ΕΘΝΟΛΑΙΚΙΣΜΟΥ .

.και του ρόλου του Γιανναρά σε αυτό 

Λοιπον. με πολλές επιφυλάξεις και χωρίς να βάζω το xερι στη φωτιά....

υποθέτω 

οτι η εκλογή του Γιανναρά ως καθηγητή σε μια εντελώς άσχετη Σχολή Πολιτικών επιστημών 

Αντί για μια θέση που σίγουρα θα του άξιζε σε ένα τμήμα θεολογικό η και  Φιλοσοφικό ...

Έπαιξε ρόλο στην επιλογή του Γιανναρά να γίνει  διαμορφωτης Ιδεολογίας ...

Διότι αν βρισκόταν σε μια Κοινότητα ομοτεχνων του ( π.χ στη Θεολογική )

που  θα μπορούσε να εκτιμήσουν πραγματικά τι έργο του..

Ίσως να  ευρισκε  περισσότερο  απόλαυση στον διάλογο η και σύγκρουση μαζί τους ...

Αντί να βρεθεί στη δυσάρεστη θέση να παίζει εν ου παικτοις σε μια σχολή που Δεν τον καταλάβαινε-  εκ των πραγμάτων-  μιας και ανήκε σε άλλη επιστημολογικη  κοινότητα ..

- οπότε δεν θαχε  -  ισως λέγω ..- την ανάγκη ,να διοχετεύσει την εκρηκτική προσωπικότητα του και τις γνώσεις του 

σε ρηχές και οργιλες  επιφυλλίδες και να πηγαίνει από δω κι από κει να δίνει διαλέξεις  σχολεία και εκθέσεις βιβλίων κλπ κλπ σε ένα κοινό που δεν καταλάβαινε μεν 

εντυπωσιάζονταν εύκολα δε 

Τώρα ... Υπάρχει μια ακόμα διάσταση  του θέματος που θα πω κι αυτήν και κλείνω ( που  λένε και στην τηλεόραση ;) ...Να ολοκληρώσω ) 

 - Εκείνο που λέω είναι ότι ,εκεί που πήγε  να αποκτήσει η Πάντειος  ένα Προσανατολισμό ως σχολή Πολιτικών ( και Κοινωνικών ) επιστημών ,-

 κάτι που αναπόφευκτα την συνδέει με την 

νεωτερικοτητα ( η Κοινωνιολογία π.χ είναι η κατ εξοχήν Νεωτερική επιστήμη μιας και ο πατέρας της είναι ο Αύγουστος Κοντ ( 1820 )

 ( Αλλά ακόμα πιο νεωτερική είναι η Πολιτική Επιστήμη ) 

Ήρθε ο Γιανναράς και - με την αμφισβήτηση Όλης της Νεωτερικότητας ως " Δυτικής " άνοιξε ένα τεράστιο ρήγμα στην Σχολή που τις συνέπειες του τις ενιωσα

 κατά τις δεκαετίες που ακολούθησαν . 

Εξηγούμαι 

Κατά την δεκαετία του 80 οι φιλοσοφικές πιρουετες του Γιανναρά και άλλων Νεοορθοδοξων  της εποχής ( του Ζουράρη ας πούμε ,η το φλερτ του Σαββόπουλου με των Ελλήνων τις κοινότητες  που φτιάχνουν άλλο γαλαξία )

φαίνονταν ακόμα ως διασκεδαστικές και Αθώες 

.Όμως εκεί ,στα Ενενήντα είχαμε την έκρηξη των εθνικισμών .Και λόγω Γιουγκοσλαβίας και εμφυλίου πολέμου και λόγω Μακεδονικου..

Εκεί λοιπόν - γύρω στις αρχές της  δεκαετίας  του ενενήντα ήταν που  ξεκίνησα  μαζί με τον εκλεκτό μου φίλο  Nicolas Demertzis  

και νυν καθηγητή Πολιτικής Κοινωνιολογίας στο ΕΚΠΑ  και Πολιτικης.  Κοινωνιολογίας των συναισθημάτων .

 να προσπαθώ να κατανοήσω το κατεξοχήν Νεωτερικό φαινόμενο του Εθνικισμού..

Φυσικά ανατρέχοντας και διαβάζοντας εξονυχιστικως την διεθνή βιβλιογραφία ...

Και για μένα ,  

η  συνομιλία με τον Νίκο  πάνω στο αντικείμενο της κατανόησης του εθνικισμού ως ταυτόχρονα παγκόσμιου και μοναδικού φαινομένου ενείχε στιγμές σχεδόν ευτυχισμένες ...

Θυμάμαι π.χ που συνομιλούσαμε  γι'αυτό.  σε έναν βράχο  δίπλα στη θάλασσα στην Χαλκιδικη..Σχεδόν ευτυχία..

Ο Νίκος έβγαλε ένα βιβλίο σχετικά ..

Τον Λόγο του Εθνικισμού. 1996  Εκδόσεις Σάκκουλα. ...Εξαιρετικό ...Ψάξτε το ...

Κι εγώ -  παρόλο που κατέληξε σε σχετικά συμπεράσματα που μπορείτε να δείτε στα σχόλια σε σχετικό λινκ - ήδη από το 1994  -

 έβγαλα το σχετικό μου βιβλίο ( οι Μεταμορφώσεις της Ταυτότητας ,Έθνος νεωτερικότητα ,εθνικιστικός λόγος )

 δέκα χρόνια αργότερα ,το 2004 ..

Όλα καλά ; 

όχι .

Διότι κύκλους κάνουμε ..

Διότι μια συζήτηση από απο πλευράς Κοινωνικών / πολιτικών επιστημών  για τον εθνικισμό 

δεν μπορεί παρά να πατα στις Νεωτερικές κοινωνικές επιστήμες .

ας πούμε στον Μπενυ Άντερσον .

Και εδώ αρχίζει ένα Μαγγανοπηγαδο που είναι η ελληνική περίπτωση ..

Διότι εν Ελλάδι ΔΕΝ μπορεί να γίνει μια τέτοια συζήτηση ακόμα και εντός των Πολιτικών/ κοινωνικών επιστημόνων 

όταν ανακυκλώνεται διαρκώς το ζήτημα της Εγκυρότητας της θεωρίας περί  Νεωτερικοτητας του έθνους...

Υπάρχει μια σχετική συζήτηση μεταξύ Νίκου Δεμερτζή και Νάσου Βαγενά .

 Κάποτε στο Βήμα  Ψάξτε την ..Ίσως την βρω κι εγώ .

Πάντως κάπου κολλάμε 

 ..Διότι ακόμα και πρόσφατα όταν επικαλέσθηκα σε έναν πολύ σοβαρό  Πολιτικο Επιστήμονα  και φίλο ,

τον Μπένι Άντερσον  μιλώντας για την νεωτερικότητα του Έθνους  

επικαλέσθηκε  με την σειρά του τον Γιανναρά .

Είχε το ( επιστημολογικό ) δικαίωμα ; Φυσικά το είχε 

μιας και ο Γιανναράς καθιερώθηκε ως καθηγητής Φιλοσοφίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Πολιτικών επιστημών ..άρα ..

Προχωράει όμως έτσι η Πολιτική / κοινωνική Επιστήμη ; 

Όχι βέβαια .

.Για φανταστείτε ας πούμε στα Μαθηματικά να έριζουμε ακόμα  Όχι για  την εγκυρότητα  ης θεωρίας της Σχετικότητας 

αλλά 

για τα στοιχειώδη ..

Για το είδος των αριθμών που θα υιοθετήσουμε ,.

Για το αν θα εισάγουμε το Μηδέν ας πούμε.....

Τρέλα 

  ..Αυτό βέβαια είναι μια απειροελάχιστη παράπλευρη απώλεια που αφορά στην θεωρία ,την μελέτη του εθνικιστικού φαινομένου ,ως κοινωνικού φαινομένου...

Υπάρχουν άλλες πολύ σοβαρότερες .

Διότι ,αν ρίξετε μιας μάτια π.χ στα σχόλια αυτών που υπερασπίζονται με νύχια και με δόντια τις θεωρίες του Γιανναρά

 θα δείτε να ξεφυτρώνει και η γνωστή Θεωρία περί"  Εθνομηδενισμου " που ...Μηδενίζει

 όχι μόνο τους αντιεθνικιστες αλλά κάθε μα κάθε απόπειρα μελέτης του Έθνους  ως κοινωνικού φαινομένου.

Και αυτό με την σειρά του στρώνει τον δρόμο 

σε έναν σκοταδιστικό εθνολαικισμο σαν αυτόν που ζουμε ακριβώς τώρα στην χώρα

 και που σύμπτωμα του ήταν η κατάργηση ΟΛΩΝ των κοινωνικών επιστημών από το Λύκειο χωρίς να κουνηθεί φύλο

 γιατί κανείς πια δεν αντιλαμβάνεται τι χρειάζονται οι Κοινωνικές επιστήμες στα Λύκεια ενώ θεωρούν  ως αυτονόητο  Όλοι πλέον ότι τα παιδιά μας έχουν ανάγκη να κάνουν Δώδεκα ώρες Αρχαία και Λατινικά την Εβδομάδα. ( Όπως κάνουν στην Γ Λυκείου ) 

  και ότι δεν μπορούν χωρίς αυτά 

Σταματώ για Διάολο γισμο . 

Συνεχίζεται 

.(Αλλά τώρα σχολιαστε ότι θέλετε ..Έβγαλα τον κύριο όγκο των όσων ήθελα να πω ...) 

Υ.Γ   Ειδα λίγο  τηλεόραση στο κανάλι της Βουλής μια παλιότερη συνέντευξη  του Γιανναρά σε μια γοητευτική ( και μάλλον. Γοητευμένη ) δημοσιογράφο ...

Δεν θα σχολιάσω  τώρα πολλά σημεία της  όντως γοητευτικής συνέντευξης του  ( θα παραπέμψω σε  παλιότερη ανάρτηση μου

 για τους δασκάλους ..)

 Θα σταθώ μόνο σε ένα σημείο προς το παρόν  : Λέει σε κάποια στιγμή ο Γιανναράς ότι τον. Θεό. τον αντιλαμβανόμαστε από τα ίχνη του .

..Κάπως όπως τον Μότσαρτ από   την μουσική του Μότσαρτ ...

Και μέχρι εδώ καλά ....Και λέει παρακάτω " Για παράδειγμα βλέπω μια   πολύ. Ωραία. Γυναίκα. " ..εννοώντας να. ένα. Ίχνος του Θεού .." ..

Και όταν  βλέπετε μια πάρα πολύ άσχημη  Γυναίκα ; " τον ταπωσε η εξυπνη δημοσιογράφος .

.Και ο Γιανναράς γέλασε μάλλον αμήχανα ...

Ε λοιπόν αυτά Δεν μου φαίνονται  πολύ .....χριστιανικά ..Πλατωνικά ναι ..

Αλλά όχι Χριστιανικά και Ορθόδοξα .

Αλλά πάλι πού ξέρεις. .; Μπορεί όντως  ο Θεός  κάνει διακρίσεις  και να αφήνει ως ίχνος του μόνο 

. Πολύ

 Όμορφες Γυναίκες  

Ενώ οι άσχημες γυναίκες. 

να είναι το  ίχνος ενός. Κατώτερου  θεού ...

ολιγον κομπογιαννιτικα  μου φαίνονται  αυτά και συγνώμη. .

.