Αναγνώστες

Παρασκευή 5 Ιουνίου 2015

Ιστορίες για τον Χρόνο 2. Παρελθόν και Παρόν . του Πέτρου Θεοδωρίδη



Ιστορίες  για τον Χρόνο  2. Παρελθόν και Παρόν .
του Πέτρου  Θεοδωρίδη
Τι  είναι ο   χρόνος; Μια πρώτη  απάντηση: «είναι το παρόν.»Μόνο  η παρούσα στιγμή  υπάρχει , το παρελθόν δεν υπάρχει πλέον, ενώ το μέλλον δεν υπάρχει ακόμα . Οι μεγάλες πραγματείες  για το πρόβλημα του χρόνου ,-μας υπενθυμίζει ο Κωστής Παπαγιώργης, -καταλήγουν στην ίδια θέση : «ότι το παρόν κατέχει ένα «ανήκουστο δικαίωμα» . «Ως τώρα μόνο ένα πράγμα φάνηκε ολοκάθαρα και με σαφήνεια :ούτε το μέλλον «είναι» ούτε το παρελθόν,[….]Ίσως όμως θα μπορούσε να πει κανείς πιο σωστά: υπάρχουν τρεις χρόνοι, το παρόν  του παρελθόντος, το παρόν του παρόντος και τo παρόν του μέλλοντος» εξομολογείται ο Άγιος Αυγουστίνος. 
Παρόν ,το Nυν: Μια λέξη που, παρότι αντιπροσωπεύει τον χρόνο, αντιτίθεται ευθέως  σ’ αυτόν: Κατά κάποιο τρόπο το νυν αποσπάται από τις άλλες διαστάσεις του χρόνου:  θα λέγαμε ότι ο χρόνος δεν παρέρχεται , είναι ένα συνεχές (αιώνιο= αεί- ον)  παρόν ,είναι η ίδια η αιωνιότητα. 
Όταν ο Καρτέσιος -συνεχίζει  ο Παπαγιώργης-  γράφει : «σκέπτομαι άρα υπάρχω »  ήδη η στιγμιακή συνείδηση  έχει  ιδρυθεί ,γιατί πια η συνείδηση «εδράζεται σε ένα νυν, σε μια στιγμή χωρίς διαδοχή η προήγηση, το  cogito  ως κατάφαση μιας στιγμιαίας βεβαιότητας, σκέψη που γίνεται εν ριπή οφθαλμού, ,σαν ένα νυν  αποσπασμένο από την ροή του χρόνου». 
 Έτσι –σύμφωνα με τον Παπαγιώργη - την  αιτιότητα   ο Καρτέσιος   δεν την βλέπει ως διαδοχή. Αιτία και αποτέλεσμα  δρουν ταυτόχρονα.  Ο θεός δεν έχει  μνήμη , είναι ένα αναγεννώμενο παρόν  όπως ακριβώς  το στιγμιακό Cogito. Γενικά  το υποκείμενο καταλήγει στη μορφή  ενός συνειδησιακού  Νυν αποσπασμένου από τον χρόνο.
Σ’ αυτή  την αντίληψη  του στιγμιακού χρόνου αντιτίθεται η φιλοσοφία του Μπερξόν . Για τον Μπερξόν το παρελθόν και  το παρόν δεν δηλώνουν δυο διαδοχικές  στιγμές  αλλά δυο στοιχεία  που συνυπάρχουν, ένα από τα οποία  είναι το παρόν, το οποίο  δεν παύει να παρέρχεται, και ένα  άλλο , είναι το παρελθόν το οποίο δεν παύει να είναι, αλλά από το οποίο περνούν όλα τα παρόντα. Με αυτή την έννοια υπάρχει ένα καθαρό παρελθόν, ένα είδος «παρελθόντος εν γένει». Το παρελθόν δεν ακολουθεί  το  παρόν , αντίθετα :το παρόν  προϋποθέτει το παρελθόν  ως την καθαρή   συνθήκη , δίχως  την όποια δεν θα παρερχόταν. Με αλλά λόγια, κάθε παρόν παραπέμπει  στον εαυτό του ως παρελθόν. Η ιδέα  σύμφωνα  με την οποία  το παρόν είναι  σύγχρονο με το παρελθόν έχει  μια ύστατη  συνέπεια: Όχι μόνο το παρελθόν συνυπάρχει με το ίδιο το παρόν που ήταν ,αλλά ,καθώς διατηρείται αφ΄εαυτού ενώ το παρόν παρέρχεται, είναι το παρελθόν εξ’ ολοκλήρου ακέραιο, ολόκληρο το παρελθόν μας που συνυπάρχει με  κάθε παρόν.
Για τον Μπερξόν το παρόν δεν είναι αλλά δρα. Αντιθέτως, για το παρελθόν  πρέπει να πούμε ότι έπαψε να δρα  ή να είναι χρήσιμο. Δεν έπαψε όμως να είναι. Έτσι ,για τον Μπερξόν , οι συνήθεις  προσδιορισμοί  αντιμετατίθενται : είναι για το παρόν που πρέπει να λέμε  ανά πάσα στιγμή, ήδη ότι , «ήταν» και για το παρελθόν ότι «είναι», ότι είναι  αιωνίως , αείποτε. 
Είναι  βέβαια  αλήθεια  ότι το παρελθόν μας  εμφανίζεται   στριμωγμένο ανάμεσα σε δυο παρόντα : στο παλιό παρόν το οποίο υπήρξε  και στο τωρινό παρόν σε σχέση με το οποίο  είναι παρελθόν. «Ας αναλογιστούμε  όμως πως θα προέκυπτε ένα νέο  παρόν  αν το παλιό παρόν  δεν παρέρχονταν  την ιδία στιγμή που είναι παρόν; Πως ένα  τυχαίο παρόν θα παρέρχονταν αν  δεν ήταν παρελθόν και συνάμα παρόν; Ουδέποτε  το παρελθόν θα συγκροτείτο, αν δεν  είχε συγκροτηθεί  αρχικά ,την ίδια   στιγμή που ήταν παρόν και αυτό  είναι το βαθύτερο παράδοξο της μνήμης :Το παρελθόν είναι «σύγχρονο» με το παρόν που το ίδιο υπήρξε. Το παρελθόν και  το παρόν δεν δηλώνουν δυο διαδοχικές  στιγμές  αλλά  δυο στοιχεία  που συνυπάρχουν, ένα από τα οποία  είναι το παρόν, το οποίο  δεν παύει να παρέρχεται, και ένα  άλλο , που είναι το παρελθόν το οποίο δεν παύει να είναι,  αλλά από το οποίο περνούν όλα τα παρόντα. Με αυτή την έννοια υπάρχει ένα καθαρό παρελθόν, ένα είδος« παρελθόντος εν γένει »
 Με άλλα λόγια το παρελθόν δεν ακολουθεί  το  παρόν  ,αλλά   αντιθέτως , το παρόν  προϋποθέτει το παρελθόν ως την καθαρή   συνθήκη , δίχως  την οποία δεν θα παρερχόταν: κάθε παρόν παραπέμπει  στον εαυτό του ως παρελθόν» .Η ιδέα  σύμφωνα  με την οποία  το παρόν είναι  σύγχρονο με το παρελθόν έχει και  μια ύστατη  συνέπεια . Όχι μόνο το παρελθόν συνυπάρχει με το ίδιο το παρόν που ήταν , αλλά, καθώς διατηρείται αφ’ εαυτού ενώ το παρόν παρέρχεται, ολόκληρο το παρελθόν μας που συνυπάρχει με  κάθε παρόν.
Για τον Χάιντεγκερ αντίστοιχα ,αυτό   που ενοποιεί η ύπαρξη ,  (το «εδώ-να- είναι».  το Dasein ) είναι  ακριβώς αυτή  η ικανότητα,  να διατρέχει  ολόκληρη τη  ζωή του να κατευθύνεται μπροστά ,προς τον θάνατό του, να επιστρέφει  στη γέννησή του και πάλι στο παρόν: η ύπαρξη,(το Dasein) κινείται αναδρομικά  εκκινώντας από το μέλλον από τον θάνατό του ,πίσω  προς το παρελθόν.Το παρελθόν  στο οποίο επιστρέφει το Dasein  είναι το παρελθόν  που συνεχίζει να ζει εντός του παρόντος, το παρελθόν που διαποτίζει την παρούσα κατάσταση και τις δυνατότητες που είναι συμφυείς με αυτό. Το  Dasein  εκτινάσσεται  στο παρελθόν   , το παρόν και το μέλλον και στη συνεχεία   επανέρχεται  εκ νέου στον εαυτό του, «σαν ένα κομμάτι λάστιχο». Όταν επιστρέφω  στο παρελθόν δεν αναπολώ το κάθε παρελθοντικό  γεγονός κατά φθίνουσα  χρονολογική σειρά  ώσπου να φτάσω στη γέννηση μου: έχω ξεχάσει  τα περισσότερα   από αυτά τα γεγονότα, παρότι κάποτε τα βίωσα, επιστρέφω κυρίως στις σημαντικές  στιγμές του παρελθόντος .«Το παρελθόν μέσα στο οποίο ρίχνομαι ,είναι σημαντικό , όχι γι’ αυτό που καθαρά είναι , αλλά για τις δυνατότητες που μου προσφέρει για να συνεχίζω την ζωή μου.»
Στη ταινία  του Αλαίν Ρεναί, Προβιντάνς παρουσιάζεται , με  κομματιασμένη σεναριακή δομή, η αγωνία   ενός ιδιοφυούς  γέρου συγγραφέα που υποφέρει από προβλήματα υγείας και που, για να περάσει μια άγρια άυπνη  νύχτα χτίζει μια μυθοπλασία με ήρωες το οικογενειακό του περιβάλλον. Yποφέρει από πόνους στο έντερο ,χτίζει  ξανά και ξανά το παρελθόν του,  ξανά οικοδομεί  τον  χαρακτήρα των γιών  του , θρηνεί την πεθαμένη  γυναίκα του ,μέχρι την επόμενη ήρεμη μέρα των γενεθλίων του  όταν θα επιστρέψει στο παρόν. Στην  ταινία  αυτή  βλέπουμε την σχέση μας με τον χρόνο: Όχι όπως θα τον παρουσίαζε μια  συνηθισμένη σύμβαση ως  διαδοχή παρελθόντος παρόντος  και μέλλοντος , αλλά  στην βιωματική του δόμηση: Θραύσματα  χρόνου και μνήμης  μαζί με πλοκή που παράγει το μυαλό μας ,αυθαίρετες  επεμβάσεις του νου,  προβεβλημένοι στο παρελθόν πόνοι, τρόμοι  και φαντασιώσεις του παρόντος. Το παρελθόν είναι ζωντανό μέσα μας ,αναπλάθεται κάθε στιγμή , αναγεννιέται   ακατάπαυστα μαζί με το παρόν:  ο Αλαίν Ρεναί προκαλεί   με την ταινία   αυτή ερωτήματα για την δομή και το ξεδίπλωμα του χρόνου, για την διαδοχή και σχέση παρόντος και παρελθόντος, για την μνήμη  και την φαντασιακή ανάπλαση του παρελθόντος .


Τι είναι λοιπόν ο χρόνος; 
Ας δούμε  έναν μικρό διάλογο από τους Δαιμονισμένους του Ντοστογιέφσκι:

«Σταυρόγκιν : (…) Στην  Αποκάλυψη ο άγγελος  ορκίζεται ότι δεν θα υπάρχει πλέον χρόνος.
Κυρίλοβ: Το ξέρω .  Πολύ σωστά λέγεται  εκεί με σαφήνεια  και ακρίβεια .Όταν  φτάσει ολόκληρος  ο άνθρωπος στην ευτυχία, τότε δεν θα υπάρχει  πια χρόνος  γιατί δε  θα χρειάζεται  κανείς τίποτε. Πολύ σωστή σκέψη .
Σταυρόγκιν: Που θα τον κρύψουν λοιπόν;
Κυρίλοβ:  Πουθενά  δεν θα τον κρύψουν.  Ο χρόνος  δεν είναι αντικείμενο μα ιδέα . Θα σβήσει από το μυαλό.»

Πέμπτη 4 Ιουνίου 2015

Πέτρος Θεοδωρίδης: ΚΕΙΝΑ ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ή ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΚΡΙΣΗΣ


Πέτρος Θεοδωρίδης: ΚΕΙΝΑ ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ή ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (ένα ψηφιακό ψηφιδωτό )
29 Δεκεμβρίου 2010 

...εκείνα τα χρόνια οι άνθρωποι είχανε μαζευτεί ξαφνικά ο ένας κοντά στον άλλο όχι από αγάπη η συμπόνια η έστω από φόβο αλλά τρέμοντας μες την ανησυχία για κάτι απροσδιόριστο άγνωστο και απειλητικό ,δεν ήταν φόβος ήταν μάλλον αγωνία κάτι σαν κυματισμός , εναλλασσόμενα συναισθήματα δέους , οργής, θλίψης που όμως ποτέ δεν μετουσιωνόταν σε πένθος αλλά παρέμεναν σαν κύματα σε μια θάλασσα που φαινόταν ότι θα αγρίευε συσσωρεύονταν σύννεφα αγριεμένα και ο ουρανός άλλαζε χρώματα μωβ , μπλάβο, βαθύ βυσσινί άλλοτε κατακόκκινος πάντα όμως με ένα υπόστρωμα μαύρου , απειλητικού, μιας σκοτεινιάς ανεξήγητης τ 'αστέρια κρύβονται και αρχίζει να λυσσομανά ο αέρας και εκείνοι -οι άνθρωποι- ένιωθαν την καρδιά τους να σφίγγεται και έναν κόμπο στον λαιμό, εντωμεταξύ συνέχιζαν να ασχολούνται με τις εργασίες τους η να ερωτεύονται να καβγαδίζουν, να κάνουν παιδιά , να πηγαίνουν σχολειό , να παρκάρουν ,να κάνουν μπάνιο , να συνομιλούν ακατάπαυστα ξέροντας όμως υπόκωφα πως τίποτε πια δεν είναι όπως πριν και αύριο ,μεθαύριο η και την επομένη ώρα η ζωή ολονων θα άλλαζε ριζικά προς το χειρότερο και ότι δεν υπήρχε κάποιος υπεύθυνος ο ένας και μοναδικός φταίχτης ο αποδιοπομπαίος τράγος οπού θα μπορούσαν να ξεσπαθώσουν να τον βάλουν φυλακή να του βγάλουν τα έντερα να τον αποκεφαλίσουν ώστε να βγάλουν το άχτι τους και ότι μάλλον υπήρχαν χιλιάδες η μάλλον εκατομμύρια αίτια αυτής της παράξενης και ανεξήγητης κρίσης που συσσωρεύτηκαν για χρόνια σαν τα σκουπίδια που σχημάτιζαν βουνά γύρω από τις πόλεις τους ενόσω αυτοί συνέχιζαν να ψωνίζουν στα σουπερμάρκετ να διασκεδάζουν στα πολυσινεμα σ'αυτήν την κρίση που σέρνονταν για χρόνια κι έμοιαζε με εκείνο το πανάρχαιο Φίδι που έτρωγε σύμφωνα με τον μύθο την ουρά του ακατάπαυστα μονό που τώρα δεν ήταν η ουρά αλλά τα ίδια τα παιδιά του που έτρωγε αυτό το Φίδι που ήταν ο Χρόνος αυτοπροσώπως ,ο Κρόνος.(το κακό είναι πως οι άνθρωποι δεν αναγνωρίζουν τον Χρόνο σαν την σκιά που ούτως η άλλως τους συντροφεύει είτε φαίνεται μεγάλη είτε εξαφανίζεται ανάλογα με την φορά των ηλιαχτίδων που είναι όμως πανταχού παρούσα σαν τους χτύπους της καρδιάς ,σαν την αναπνοή , την εισπνοή την εκπνοή ,ο χρόνος ,αναπόφευκτη σκιά όπως κι ο θάνατος, νόμιζαν ότι μπορούν να τον απωθήσουν να τον ξεχάσουν να τον αναβάλλουν παίζοντας με την απόλαυση , καταναλώνοντας και φωνάζοντας ''Ακόμα'' ΑΚΟΜΑ ΕΝΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ ,ΕΝΑ ΠΑΓΩΤΟ ,ΜΙΑ ΚΟΥΚΛΑ ΜΠΑΡΜΠΙ ,ΤΥΧΕΡΆ ΠΑΙΧΝΙΔΙA ,ακόμα ένα ΚΙΝΗΤΟ , ΕΝΑ ΛΑΠΤΟΠ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ακόμα ενώ εκείνος τους κατέτρωγε τα σωθικά , στριφογυρνώντας μέσα σα σκουλήκι ,σαν πεταλούδα εκκολαπτόμενη μες το κουκούλι της εντός μας, σαν προνύμφη)................


.....κι όμως διψούσαν για να συνεχίσουν την ζωή που μέχρι τώρα έκαναν-να πηγαίνουν με τα αυτοκίνητα τους πάνω κάτω σε ένα ατελείωτο μποτιλιάρισμα να στέκονται ώρες στην ουρά έξω από τα κέντρα διασκέδασης ,να αλαλάζουν σιωπηλοί μπρος τη μεγάλη οθόνη να κάνουν έρωτα μηχανικά ,να αυνανίζονται μέσα σε μια ατελείωτη φαντασίωση ενώ ήξεραν ότι πάντα η απόλαυση ήταν αλλού και άλλη και κλεμμένη και ενώ, ενδόμυχα ,επιθυμούσαν κάπου όλο αυτό το γαϊτανάκι να τελειώσει να ξαναβρούν την αθωότητα να σταματήσει το κακό και όμως ,συνέχιζαν σαν τα τυφλά γαϊδούρια να σέρνουν τον τροχό του μαγγανοπήγαδου : ελπίδα ,αθωότητα ,διάψευση , εμμονή, συσσώρευση εμπειριών σε ένα κυνήγι μιας ευτυχίας το ίδιο μάταιο όπως η ζωή τους ,ενώ βαθιά φυτεμένη μέσα τους ακουγόταν η σιωπηλή επιταγή του Υπερεγώ: Απήλαυσε το ! Μα..τι;
Ώσπου ξαφνικά το έδαφος άρχισε να γλιστρά από τα ποδιά τους και άνοιγαν κάποιες από τις τρύπες της κόλασης:ανοίγματα πού φαίνονται στο μάτι σαν ρωγμές στα βράχια , άλλες ορθάνοικτες και άλλες περιορισμένες και στενές ενώ όλες ήταν ακανόνιστες και μαύρες,εβγαιναν από μέσα τους αναθυμιάσεις σαν πυκνή ομίχλη
κι εκείνη η μυρωδιά από θειάφι απροσδιόριστη ,αναδύονταν και να σιγά σιγά πού από μια τέτοια οπή αναδύεται ο ίδιος ο σατανάς ,όχι εκείνος με τα κέρατα και τη διχαλωτή ουρά αλλά ο άλλος, πανέμορφος και μελαγχολικός ,μεγαλόπρεπα απεχθής εκπεσών και ανήμπορος με δακρυσμένα μάτια ,κατάμαυρος σαν τη νυχτια,αλήτης του επέκεινα διεφθαρμένος ως τα βάθη της ψυχής του, μόνος…


... και όλοι απομακρύνονταν κατατρομαγμένοι ,κραυγάζοντας , τρεμοντας,κλαιγοντας και άρχισε να αχνίζει ένα συναίσθημα που έμοιαζε με αγανάκτηση όμως δεν ήταν: ητανε τρόμος που μεταμφιέζονταν σε αγανακτηση,ητανε αγωνία μασκαρεμένη σε οργή, ήταν δείλια που εμφανιζόταν σαν μίσος.....
και αυτό που εμφανιζόταν σαν συμπυκνωμένο μίσος ,οργή ,αγανάκτηση ήταν στην πραγματικότητα ένα συναίσθημα αερινο,ρευστο , υγρό , σαν Ομίχλη ....
...και όλοι παράμεναν  καθηλωμένοι στις θέσεις τους και κοαζανε σαν βάτραχοι που κολυμπούν σε βαλτοκαι κοιτούσαν καχύποπτα ο ένας τον άλλον ,οργανωμένοι σε μικρές σφιχταγκαλιασμένες ομάδες που τις ένωνε ο κοινός τρόμος και ζητούσαν Δικαιοσύνη δήθεν αλλά εννοούσαν εκδίκηση : και ούτε καν εκδίκηση για το πραγματικό κακό που όλοι έβλεπαν ότι θαρθει αλλά για το αλλο,το φαντασιακό, ανάμνηση μιας ψεύδους πληγής , ενός τραύματος που δεν μπορούσαν καλά να θυμηθούν ποιος το προκάλεσε και τι στο κάτω ήταν ,ποιο μέρος του σώματος ή της ψυχικής τους δομής είχε πληγωθεί η μήπως αυτό που νιώθαμε σαν τραύμα ήταν η ιδία η τρωτότητα της ύπαρξης τους -το ότι έστω για λίγο νεάσανε πως ήταν απλώς θνητοί ,το ότι δεν ήσαν απέθαντοι και πως μπορούσαν να σβήσουν το ίδιο συμπτωματικά όπως γεννήθηκαν ,σαν τα μυγάκια που κολλούν στη γλώσσα των βάτραχων- και ότι ήσαν ανήμποροι μπροστά σε αυτό το Κακό, που αδιάφορος για το μικρό προσωπικό δράμα του καθενός τους , για την μιζέρια την θλίψη ,την αγωνία τους ,ολοταχώς ερχόταν σαν Τυφώνας...που πολύ φυσικό δεν τους έβλεπε..όπως δεν μας βλέπει ποτέ το Πράγμα που είτε το ποθούμε είτε το φοβόμαστε η και τα δυο μαζί γιατί είναι κάτι παραπάνω το Πλεόνασμα μας , αυτό που ξεχειλίζει από μέσα μας ,αυτό που όλοι εκ-σωτερικεύουμε ,η ιδία μας η ορμή ,η συσσωρευμένη μας λίμπιντο το απόσταγμα των δικών μας παθών , ενοχών ,απωθημένων ,των δικών μας παραλείψεων και πράξεων

Το Πραγμα,σαν το Τερας του Φρανκεσταιν , αυτονομημένο , ημιανθρώπινη μηχανή, το Τέρας των αγορών ,τα σπρεντς , τα τοξικά ομολόγα ,τα δάνεια που έγιναν βραχνάς ,το χρήμα σαν το πορτραίτο του Ντοριαν Γκρευ όπου αυτοί νόμισαν ότι μπορούν να φορτώσουν εκεί την μιζέρια τους , την Μοχθηρία τους και τον Μόχθο των άλλων ,συμπυκνωμένη,παγωμένη , να απωθήσουν εκεί τα σκοτεινά συναισθήματα ,να κρύψουν τις αμαρτίες τους (όπως ο Μίδας που προσπάθησε να κρύψει το μυστικό του σε μια τρύπα)για να συνεχίζουν αυτοί να παραμένουν αρυτίδωτοι ,αιώνια νέοι λες και η χώρα τους ήταν χώρα των Ατλάντων και να που η μαγεία διαλύθηκε και είδαν ότι η χώρα ήταν έρημος και όλα αυτά τα φανταστήκανε ,δεν ήταν ο χρόνος που παγιδεύτηκε αλλά αυτοί σε έναν αντικατοπτρισμό μεγαλείου και δεν υπήρχε νερό -πραγματικό νερό-σ'αυτον τον τόπο.
και ένιωσαν ότι έγιναν ξένοι σε ένα κόσμο όπου νόμιζαν ότι είναι σπίτι τους. ένιωσαν ξανά παιδιά, αβέβαια για τους εαυτούς τους σε ένα αποξενωμένο κόσμο,ομως δεν ένιωθαν πια αθώοι καθώς μοιάζανε όλο και περισσότερο με τον χαμαιλέοντα, ζώο ‘'πού αλλάζει χρώμα ανάλογα με τον τρόπο πού βρίσκεται και μπορεί να γίνει από μαύρο ως απαλό πράσινο, ενώ το μόνο χρώμα πού δεν μπορεί να πάρει είναι το λευκό, το χρώμα της αθωότητας’’ ...
..... και
έτσι προτιμούσαν να μένουν μισοτελειωμένοι-νομίζοντας ότι είναι ατελειωτοι,ατελευτητοι περίπου αθανατοι,οχυρωμένοι-ταμπουρωμένοι μάλλον- σε ένα ελάχιστο εαυτό που σχεδόν δεν ανέπνεε κλεισμένος σε μια ενδόμυχη στοά -σαν εκείνο το πλάσμα στην Στοά του Κάφκα που προκειμένου να αντέξει τον φόβο παρέμενε σιωπηλό ελπίζοντας ότι η ακίνητη του εκούσια ησυχία δεν θα προκαλούσε τον εχθρό-και δεν ήθελαν να ξέρουν ούτε το πρόσφατο παρελθόν ούτε κυρίως το μέλλον -προτιμώντας να βυθιστούν σε ένα απώτατο εξωραϊσμένο παρελθόν , φαντασιακά αναπλασμένο ώστε να Νομίζουν πως το ελέγχουν .. Και αίφνης βούτηξαν στις υπόγειες στοές τους σαν τους τυφλοπόντικες ..Και περίμεναν .. Και τις ελάχιστες φορές που έβγαιναν έξω δείχναμε ο ένας στον άλλον τα Μυτερά  τους δόντια :'' Εσύ φταις '''
...και κλείναμε τις πόρτες και τα παράθυρα σφαλιστά ,αμπαρώνονταν και μενών σπίτια τους με χαμηλωμένα φωτά δήθεν για οικονομια,ελπίζοντας να ξορκίσουν έτσι το κακό,προσπαθώντας να μιλάνε χαμηλόφωνα ή και άηχα διαβάζοντας ο ένας τα χείλη του άλλου (αυτοτο κατάφερναν κυρίως οι γυναίκες κοιτάζοντας τα μάτια και τα χείλη των συζύγων τους με ψεύτικη λατρεία δηλαδή μεταμφιεσμένο φόβο...)
ή κάποιες φορές βγάζοντας άναρθρες πνιχτές κραυγές όπως καμιά φορά νομίζουμε πως βγάζουμε στους εφιάλτες μας και μετά ξυπνάμε λουσμένοι στον ιδρώτα,ή ακόμα,περπατωντας ακροποδητί προσπαθώντας να κάνουν όσο το δυνατόν λιγότερο θόρυβο λες και θα μπορούσε να τους προσέξει ο Τυφώνας -τόσο ανάλαφρα και προσεκτικά λες και σεβόντουσαν το ίδιο τους τον σκελετά λες και τρίμηνε μη σπάσουν τα οστά τους . Και ένιωθαν τόσο εύθραυστοι από μέσα όσο κι από έξω
Και μάθανε πως το όνομα του Πράγματος ήταν Χρέος ....Και σφίχτηκε η κάρδια τους



Τετάρτη 3 Ιουνίου 2015

Το Εκκρεμές του κυρίου Ράμφου (και η ερμηνεία του αποκλεισμού του Μέλλοντος μας απο τον Maurizio Lazzarato )

Το Εκκρεμές του Ραμφου
----------------------------------------
ουσιαστικά όλη η αφήγηση του κυρίου Ραμφου - στην μια ωρα και κατι που μιλούσε στο Ποτάμι-δεν είναι παρά το αναποδογύρισμα της αφήγησης του Νεορθόδοξου Ρεύματος (στο οποίο είχε και ο ίδιος συμβάλλει πριν από κανα δυο δεκαετίες) : σε εκείνο ολα τα καλά αποδίδονται στο Βυζάντιο και τον Ορθοδοξο καισαροπαπισμό του , στην  ( τωρινή) αφήγηση Ράμφο ( διότι αυτός μαζί με τον Γιανναρά είχαν θεμελιώσει το ... ρεύμα ) αποδίδονται στο Βυζάντιο όλα τα Κακά...

 Το Εκκρεμές του κυρίου Ράμφου :άλλαξε το σακάκι του και φόρεσε το μέσα έξω

λες και είμαστε κάτι ξεκομμένο από τον υπολοιπο κόσμο και μας επηρεάζει κατευθείαν και αδιαμεσολαβητα  η ιστορία  και η παραδοση * και όχι οι καθημερινές εισροές της παγκοσμιοποίησης και τα μαγματα που προκαλούνται από την συνάντηση  τους με τα εγχώρια ρεύματα  ..Λές και η παράδοση  είναι κάτι το συνεχές και όχι   ασυνεχές  Λες και δεν μας επηρεάζει η Συγχρονία  αλλά μόνο η Διαχρονία...

*  λές και δεν  έχει πολλαπλώς επινοηθεί , αλλοιωθεί , τροποποιηθεί, επαναρμηνευτεί η παράδοση  μας - οπως και καθε παράδοση

Υ. Γ και μιάς  και  ο κυριος Ράμφος  αναφερθηκε και στον Χρονο και αποδίδει στα ...καφενεία   μας τον αποκλεισμο του ...Μέλλοντος ας δουμε  πως και που αποδιδει τον  αποκλεισμο του Μέλλοντος
ο Maurizio Lazzarato:
'' αποδίδει αυτή την αίσθηση του ανακυκλώσιμου χρόνου στην επέκταση της χρηματοπιστωτικής οικονομίας. Ενώ στο Μεσαίωνα ο χρόνος άνηκε στον Θεό, σήμερα, ως δυνατότητα, δημιουργία επιλογή και απόφαση, είναι το πρώτο αντικείμενο της καπιταλιστικής ιδιοποίησης. Το χρηματοπιστωτικό σύστημα φροντίζει ώστε οι μόνες δυνατές επιλογές και αποφάσεις να είναι αυτές του χρήματος που γεννά χρήμα, της παραγωγής για την παραγωγή.
«Ενώ στις βιομηχανικές κοινωνίες διατηρούνταν ακόμη ένας "ανοιχτός χρόνος" -με τη μορφή της προόδου ή της επανάστασης- σήμερα το μέλλον και οι δυνατότητές του, συντριμμένες από τα κολοσσιαία ποσά χρήματος που κινητοποιούνται από το χρηματοπιστωτικό σύστημα φαίνεται να έχουν μπλοκαριστεί: το χρέος εξουδετερώνει πλήρως το χρόνο, το χρόνο ως δημιουργία νέων δυνατοτήτων, δηλαδή την πρώτη ύλη κάθε ε πολιτικής, κοινωνικής η αισθητικής αλλαγής»[6].
 «Όλη η χρηματοπιστωτική καινοτομία -γράφει ο Lazzarato- δεν έχει παρά ένα σκοπό: να διαθέτει προκαταβολικά το μέλλον αντικειμενοποιώντας το. Η αντικειμενοποίηση αυτή είναι εντελώς άλλου τύπου από εκείνη του χρόνου εργασίας: αντικειμενοποίηση του χρόνου, προκαταβολική διάθεσή του σημαίνει υπαγωγή κάθε δυνατότητας επιλογής και απόφασης, την οποία κρύβει το μέλλον, στην αναπαραγωγή των καπιταλιστικών σχέσεων εξουσίας. Έτσι το χρέος όχι μόνο ιδιοποιείται τον παρόντα χρόνο απασχόλησης των μισθωτών και του πληθυσμού στο σύνολο του, αλλά προαγοράζει επίσης τον μη χρονολογικό χρόνο, το μέλλον καθενός και το μέλλον της κοινωνίας στο σύνολο της. Η αλλόκοτη αίσθηση ότι ζούμε σε μια κοινωνία χωρίς χρόνο, χωρίς δυνατότητα, χωρίς ορατή ρήξη βρίσκει την κυριότερη εξήγηση της στο χρέος»[7].

 πηγη :

Η (μετα)νεωτερική κοινωνία και ο συρρικνωμένος χρόνος

Τρίτη 2 Ιουνίου 2015

Ο Christopher Lasch στα 1984 για τον Ελάχιστο Εαυτό, δια του Β. Τομανά στα 2006: πηγη η συναρπαστικά πλουραλιστική κατανάλωση ελευθερίας/MHNYMAL

.
 πηγη :


η συναρπαστικά πλουραλιστική κατανάλωση ελευθερίας


 Ο Christopher Lasch στα 1984 για τον Ελάχιστο Εαυτό, δια του Β. Τομανά στα 2006:




Η πλουραλιστική σύλληψη της ελευθερίας βασίζεται στην ίδια την πρωτεϊκή αίσθηση του εαυτού που βρίσκει δημοφιλή έκφραση σε πανάκειες όπως "ανοιχτός γάμος" και "μη δεσμευτικές σχέσεις". Και οι δύο προέρχονται από την κουλτούρα της κατανάλωσης. Μία κοινωνία καταναλωτών ορίζει την επιλογή όχι ως την ελευθερία να επιλέγουν τον τρόπο δράσης τους αλλά ως την ελευθερία να επιλέγουν τα πάντα την ίδια στιγμή. "Ελευθερία επιλογής" σημαίνει "να διατηρείς ανοιχτές τις επιλογές σου". Η άποψη ότι "μπορείς να είσαι ό,τι θέλεις", αν και κρατάει κάτι από την παλαιότερη άποψη της καριέρας της ανοιχτής στα ταλέντα, έχει φτάσει να σημαίνει ότι οι άνθρωποι μπορούν να υιοθετούν και να απορρίπτουν ταυτότητες σαν να αλλάζουν ρούχα. Ιδεατά, επιλογές φίλων, εραστών και καριέρας θα πρέπει να μπορούν να ακυρώνονται ακαριαία: αυτή είναι η με ορατό τέλος, εμπειρική σύλληψη της καλής ζωής την οποία υποβαστάζει η προπαγάνδα των εμπορευμάτων, που περιβάλλει τον καταναλωτή με εικόνες απεριόριστων δυνατοτήτων. Αλλά αν η επιλογή δεν συνεπάγεται πια δεσμεύσεις και συνέπειες - όπως, λόγου χάρη, το να κάνεις έρωτα είχε παλιά σημαντικές "συνέπειες", ιδίως για τις γυναίκες - η ελευθερία να επιλέγεις καταλήγει πρακτικά στο να μην επιλέγεις. Αν η ιδέα της επιλογής δεν ενέχει τη δυνατότητα του ανθρώπου να αλλάξει κάτι, να αλλάξει την πορεία των γεγονότων, να θέσει σε κίνηση μία αλληλουχία συμβάντων που ενδέχεται να αποδειχθεί ακατανίκητη, τότε είναι άρνηση της ελευθερίας που ισχυρίζεται ότι στηρίζει. Η ελευθερία ανάγεται στην ελευθερία του ανθρώπου να διαλέγει ανάμεσα στη Μάρκα Χ και τη Μάρκα Ψ, ανάμεσα σε εναλλάξιμους εραστές, εναλλάξιμες δουλειές, εναλλάξιμες γειτονιές. Η πλουραλιστική ιδεολογία αντανακλά επακριβώς την κυκλοφορία των εμπορευμάτων, στην οποία τα φαινομενικώς ανταγωνιζόμενα προϊόντα μπορούν να ξεχωριστούν ολοένα πιο δύσκολα και άρα πρέπει να προωθηθούν με τη διαφήμιση, που επιδιώκει να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση της ποικιλίας και να παρουσιάσει τα προϊόντα αυτά ως επαναστατικές καινοτομίες, συναρπαστικές προόδους της σύγχρονης επιστήμης και μηχανικής, ή, στην περίπτωση των προϊόντων του μυαλού, ως διανοητικές ανακαλύψεις που η κατανάλωσή τους θα φέρει ακαριαία ενόραση, επιτυχία ή ψυχική γαλήνη. 

Μπουμπλίν /απο τον MHNYMAL


Μπουμπλίν


τα είδα τα θρωπάκια 
με κουρσάκια ρουχαλάκια εμπριμέ
τη μνήμη να στεγνώνουν μην να χύσει 
να την ξεραίνουνε να τρίβεται η σκόνη
να τρώνε σαν πουλάκια γκαστρωμένα
κόπιες σελίδες στα βιβλία των τρελών
τα είδα τα θρωπάκια κιθεμπλόμ


είδα και μένανε με είδα νάμεσό τους
πώς και με είδα ναρωτιέμαι το μυστήριο
στις ίδιες μέσα συναθροίσεις στις ποσίες
αφού λοξά κοιτούσα τούτη την οθόνη
να στάζει λέξεις των δαχτύλων μου σπυράκια
για τα θρωπάκια τα τρανά τα κουμπωμένα


είδα και σένανε να τρέχεις γύρω γύρω

ν' αρπάζεις αααα τα ορθωμένα κινητά τους
πανέξυπνης χαράς απτής φινέτσας
τι φκιάνουν τούτα να ουρλιάς να καταριέσαι
ανοίγει ο κόσμος μεγαμπάιτ με εικονίδια 
ύστερα γέλια νασταμάτητα στα μούτρα
όλο γελάς από τα γέλια κατουριέσαι


τι θα 'ταν λίγο αν ερχόσανε κοντά μου

να νιώσω πάλι πως γεμίζω πάλι δέρμα
το γέλιο πάλι πως μπορώ να το χαδέψω
όπως τις μέρες που στο κάδρο μου γελούσες
πα στης μαλβάζιας τα ερείπια και στης ύδρας
σ' ένα κανόνι δίπλα νέμελη μπουμπλίν


έλα λοιπόν

περπάτα με στο καλοκαίρι
κρύψε με κει στη χουρμαδιά
εκεί στ' αλγέρι




Η Φωλιά του Κούκου τότε ( 1975 ) και σήμερα

Η ΦΩΛΙΑ ΤΟΥ ΚΟΥΚΟΥ( 1975 ) ΟΠΩΣ ΤΗΝ ΕΙΔΑ 51 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ ...ΚΑΙ Η ΔΙΚΗ ΜΑΣ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ ( ΚΑΙ ..ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ) . - Ξανά είδα ...